زورخانه‌ها از محل ورزش تا كمك به نيازمندان

گروه ورزشي «خبرگزاري دانشجو»؛ ورزش پهلواني و زورخانه اي از ورزش هاي قديمي و باستاني ايران محسوب مي شود كه علاوه بر پرورش پهلوانان و قهرمانان با اخلاق، همواره از حاميان نيازمندان و درماندگان نيز بوده است.

زورخانه در فرهنگ ایرانی اسلامی نه فقط محل پرورش جسم که فضایی برای تهذیب نفس و همچنین  فرصتي است برای مراودات اجتماعی و شکل‌گیری رفتارهای گروهی همچون گلریزان بوده است.

 از آثار مهم برپایی جشن گلریزان همزیست‌گرایی و همدلی در جامعه است که چنانچه فردی از افراد جامعه بنا به دلایل غیر عمد و سهوی دچار گرفتاری شد، جامعه برای نجات او همراه و همدل باشد

 

مي توان گفت كه كمتر ورزشي مانند اين ورزش مي تواند هم بدن را از امراض در امان نگه دارد و هم روح را و دليل اين امر آميختگي اين ورزش با اصول و مباني اسلام است كه دعا، احترام به ائمه اطهار و سادات و نيز احترام به بزرگترها و پيشكسوت ها نمودي از اين آميختگي است.

زورخانه ها در ايام ماه مبارك رمضان حال و هواي ديگري دارد و ورزشكاران و بزرگان اين رشته علاوه بر پرداختن به اين ورزش به دنبال تهذيب نفس هستند و مراسم گلريزان را مثل هميشه برپا مي كنند.

در واقع گلريزان جشني ورزشي است كه هر از گاهي در زورخانه اي برپا مي شود تا با جمع آوري پول درخواست همراهي و كمك  حاجت مندي  را پاسخ دهند.

اين مراسم به دور از ريا و فخر فروشي برگزار مي شود و از گذشته رسم بوده است كه هر كسي پول خود را در داخل كيسه اي قرار مي داده تا اينكه گيرنده را دچار شرمساري نكند و نيز چشم و هم چشمي نيز بوجود نيايد و زيادي و كمي آن موجب تفاخر يا خفت و خجالتي براي سايرين نشود.

هر زورخانه در سال يكي دوبار جشن گلريزان مي گرفت و از مدعوين اعاناتي را همراه با دعا و بعنوان چراغ سردم؛ يعني بر پا و روشن نگه داشتن زورخانه جمع آوري مي كردند و گاهي نيز به پيشنهاد جوانمرداني، بمنظور جمع آوري اعانه براي كمك به ورزشكار ورشكسته يا پيشكسوتي از كار افتاده برگزار مي شد.

 

گلريزان معمولاً صبح هاي جمعه برگزار مي شد و فرقي كه اين جشن با مواقع معمولي ورزش داشت، آن بود كه فقط  كساني را كه دعوت شده بودند، به زورخانه راه مي دادند. 

اين عمل پسنديده اواخر دوره پهلوي اول از ميان رفت و گلريزان بصورت مراسم كلاهبرداري و گدايي درآمد كه هر هفته و ماه به اسمي اين و آن را دعوت مي كردند و با قراردادن و رودربايستي و شرم حضور و حقه و كلك به پول گرفتن از وي مي پرداختند، اما با پيروزي انقلاب اسلامي اين مراسم بار ديگر به جايگاه واقعي خود دست يافت و حتي براي كمك به زندانيان نيازمند نيز مراسم گلريزان انجام مي دهند.

اين مراسم كه در گذشته براي رفع نياز يكي از اهالي محله برگزار مي شد امروزه چنان گسترده شده است كه تمام مسلمانان جهان را در بر مي گيرد و در برخي از مواقع براي كمك به مسلمانان ساير نقاط جهان نيز مراسم گلريزان برگزار مي شود.

البته گلريزان به انواع مختلف در ساير ورزش ها نيز وجود دارند و تيم هاي ورزشي طي برگزاري يك ديدار دوستانه و با نام ديدار خيرخواهانه پول بليط اين مسابقه را در اختيار مراكز خيريه قرار مي دهند.

اين مراسم درس هاي زيادي براي امروز ما به همراه دارد و زماني كه پيشكسوتان ما در بيمارستان ها به حال خود رها شده اند، به ياد مي آوريم كه گلريزان ها روزي در زورخانه ها براي كمك به پيشكسوتان از كار افتاده برگزار مي شده است.