آیین سنتی «طوق بندان» در گرگان
گرگان یکی از شهرهایی است که از دیرباز آداب و رسوم خاص خود را در ایام محرم و در بافت تاریخی گرگان دارد. یکی از این آیینها طوق بندان است.
طوق بندان مراسم خاصی است که روزهای چهارم تا دهم محرم و در ساعات پیش از اذان مغرب در محلات تاریخی گرگان برگزار میشود.
مراسم سنتی طوق بندان گرگان به عنوان میراث معنوی (ناملموس) با شماره ۴۳۱ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. این مراسم آیینی- مذهبی در دی ماه ۱۳۹۰ در فهرست میراث ناملموس کشور قرار گرفته است.
اجرای این مراسم در محلات گرگان به این گونه است که طوق بندان محله میرکریم روز چهارم، طوق بندان محلات نعلبندان، پاسرو و میخچه گران روز پنجم، محلات سرچشمه، سبزه مشهد، سرپیر و دباغان در روز ششم محرم، طوق بندان محلات میدان عباسعلی، دربنو، دوشنبهای و شاهزاده (شازده) قاسم در روز هفتم و طوق بندان محلات ملل و آلوچه باغ در روز هشتم صورت میگیرد.
علمها یا طوقها در تکایا یا مراکز محلات بسته میشود و تا انتهای محرم و صفر میماند. این حرکت به نوعی احترام به حضرت ابوالفضل العباس علمدار کربلا است.