كتاب مقدس يهوديان نگاشته موسي نيست

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»؛ در بخش اول با استناد به آيات قرآن، وجود کتاب آسمانی که بر پیامبر یهود، حضرت موسی نازل شده، اثبات و بيان شد كه به عقیده یهودیان تورات یا همان «اسفار خمسه» یقیناً کلام موسی و همان وحی الهی است، بنابراين اساس شریعت و احکام عملی، اخلاقی و فقهی آنها را تشکیل می دهد.

پس از معرفي «اسفار خمسه» كه عبارتند از سفرهای پیدایش، خروج، لاویان، اعداد و تثنیه که بنا به اعتقاد یهودیان، موسی خود این سفرها را نگاشته و به بزرگان بنی اسرائیل سپرده است، در اين بخش قصد داريم به تحريفات تورات بپردازيم.

تحریفات تورات

مسئله اصلی در باب تورات که در این بخش به آن پرداخته می شود، این است که آیا تورات می تواند سندیتی به عنوان وحی داشته باشد؟

برای پاسخ به این سوال باید به عدم تغییر و تحریف این کتاب رسید، صرف نظر از اینکه واژه تحریف را به کدام معنا به کار ببریم و آن را در معنای علمی مفسران اسلامی بسنجیم که آیا شامل تحریف لفظی می شود یا تحریف معنوی و به بحث های دقیقی در این حیطه بپردازیم که از دایره سواد و حوصله ما خارج است، در این بخش به برخی نکات کلی توجه می شود که بر اساس آن می توان مشخص کرد كه آیا تورات کنونی مجموعه ای از سخنان وحیانی است که به هر ترتیب (نگارش توسط خود حضرت موسی یا جمع آوری شفاهیات در طی قرون و سپس مکتوب کردن آنها) بدست نسل کنونی رسیده است یا خیر؟

بر این اساس بحث را می توان به دو بخش تقسیم کرد؛ اول به چند نمونه از آیات قرآن می پردازیم که بحثی درون دینی است، سپس به بررسی بحث های انتقادی که مفسران کتاب مقدس اعم از یهودی و غیریهودی مطرح کرده اند، خواهیم پرداخت.

برای مسلمانان حقانیت پیامبران پیش از حضرت محمد(ص) امری پذیرفته شده است؛ چنان که در آیات بسیاری از کلام الله مجید به برگزیده شدن پیامبران اشاره شده است. یکی از پیامبرانی که بارها نام وی در قرآن آمده، حضرت موسی است که به وی عنوان کلیم الله نیز اعطا شده است.

خداوند در آیات بسیاری از داستان زندگی وی، مبعوث شدنش، فرامینی که بر وی نازل فرموده و معجزات اين پيامبر قوم يهود سخن گفته است، اما در کنار این آیات، سخن از انحراف و کتمان حق توسط یهودیان نیز بسیار است؛ چنان که می توان در قالب های ذیل به آنها اشاره کرد:

داستان های قرآن:

قرآن در داستان های خود بارها و بارها متنهای کتاب مقدس را رد می کند؛ در داستان آدم و حوا، برعکس تورات که ابتدا زن از ميوه ممنوعه می خورد و بعد به آدم هم می دهد، قرآن می فرماید که هر دو توسط شیطان گمراه شده و از آن میوه خوردند.

در همین داستان برعکس تورات که خدا دروغ می گوید، خداوند راستگو است و این شیطان است که دروغ می گوید.

در داستان حضرت ابراهیم، قرآن برخلاف تورات که از قربانی شدن اسحاق سخن می گوید، از قربانی شدن اسماعیل سخن می گوید.

در قرآن ادعای کتاب مقدس مبنی بر کفر حضرت سلیمان نیز با صراحت کامل رد شده است.

در داستان حضرت موسی، در قرآن حضرت هارون(ع) مخالف ساختن گوساله سامری است، ولی در تورات گفته می شود که هارون خودش این گوساله را ساخت! و مثال های بسیار دیگر.

رد برخی ادعاهای کتاب مقدس:

 قرآن برخلاف کتاب مقدس که از برتری قوم و نژاد یهود سخن می گوید، می فرماید که بهترین مردم نزد خدا پرهیزگارترین آنها هستند؛ در سوره مائده آیه 18 آمده است: « وَقَالَتِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى نَحْنُ أَبْنَاء اللّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُم بِذُنُوبِكُم بَلْ أَنتُم بَشَرٌ مِّمَّنْ خَلَقَ ...»

همچنین برخلاف کتاب مقدس که در آن خدا از دانستن بشر می ترسد، در قرآن خداوند بشر را به تدبر و تفکر تشویق می کند و مواردي از اين قبيل.

بیان نوشتن کتاب مقدس به دست‌های خود یا کتمان برخی نکاتی که در کتاب مقدس آمده است:

از این میان می توان به آیه 79 سوره بقره اشاره کرد که به صراحت می گوید: «فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَـذَا مِنْ عِندِ اللّهِ لِيَشْتَرُواْ بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً...» پس وای بر کسانی که به دست خود کتاب می نگارند و سپس می گویند این کتاب از جانب خداست تا به بهای اندک بفروشند...»

گذشته از انحرافاتی که در قرآن از آن یاد شده، خود تورات نیز حاوی مطالبی است که هر عقل سلیمی بدون اتکا بر مبنای درون دینی یا الحادی، از آنها به ساختگی بودن تورات پی می برد.

از جمله این موارد که علامه یحیی نوری در کتاب جاهلیت و اسلام به آنها اشاره کرده، می توان موارد زیر را برشمرد: «اسفار تورات مشتمل بر مطالبی است که هر خواننده عادی می تواند بفهمد این نوشته ها قرن ها پس از رحلت موسی تدوین شده است و فصل 34 از سفر تثنیه، شرح وفات و دفن موسی و سوگواری بني اسرائیل بر آن حضرت را بیان می کند كه پیداست این مطالب سخنان موسی نیست؛ علاوه بر این، مطالب دیگری در تورات وجود دارد که بی شک ساحت مقدس کلیم الله از این اباطیلی که به خدا نسبت داده شده، منزه است.»

علامه نوری بخشی از این اباطیل را برمی شمرد که از آن جمله می توان به کشتی گرفتن خداوند با حضرت یعقوب و ناتوانی خداوند در برابر او و سرانجام باج دادن به یعقوب است؛ این داستان در باب 32 سفر پیدایش آمده است؛ همچنین علامه ماجرای زنای دختران لوط با پدرشان و صفات انسان گونه خداوند را از این دسته برمی شمرد.

از این اشارات که بگذریم، مهمترین دلایلی که بر عدم حقانیت تورات کنونی می توان ارائه کرد، (پس از دلایل قرآنی) مطالبی است که محققان غیرمسلمان (اعم از یهود یا غیریهود) در این زمینه کشف کرده اند.

 
تورات کنونی در طول نسل‌های متمادی پدید آمده و وحی مستقیم نیست

مطالعات در حیطه کتاب مقدس نشان می دهد که تورات کنونی نه یکباره، بلکه در طول نسل های متمادی پدید آمده و بنابراین وحی مستقیم نیست.

محققان چهار منبع اصلی تورات را از یکدیگر بازمی‌شناسند که عبارتند از: منبع الوهیمی، منبع یهوه‌ای، منبع کاهنی و منبع تثنیه ای.

 
باید توجه داشت که الوهیم و یهوه هر دو به یک معنا بر خدای واحد اشاره می کنند، اما متعلق به اقوام مختلف هستند، از این رو آیاتی که به یهوه اشاره دارد مربوط به منبع یهوه ای و آیاتی که به الوهیم اشاره دارد مربوط به منبع الوهیمی است.

هر کدام از این چهار منبع، بخشی از تورات (یا پنج سفر) را برساخته اند که تناقضاتی نیز میان مطالب آنها می توان یافت؛ همچنین با نگاه تاریخی، دقیقتر می توان زمان ظهور و رشد عقاید جدید در قوم یهود را نيز بازشناخت.

این نظریه که به تئوری مصادر عهد عتیق مشهور است در سال 1853 توسط هوپفلد مطرح شد.

نظریه دیگری نیز وجود دارد که به آن «نظریه تکمیل تورات» می گویند، بر اساس این نظریه محققان معتقدند به نسخ قدیمی و اصلی تورات، فصل ها و بخش های دیگری نیز اضافه شده است.

 
به طور کلی آنچه تحت عنوان «مطالعات انتقادی کتاب مقدس» وجود دارد، ناظر بر این امر است که وجود کلام الهی و نگارش تورات موجود بدست حضرت موسی، امری مورد انکار می باشد.

 
یکی از مطالب جالب در این زمینه، نقش عزرا (یا همان عزیر در سنت اسلامی) در کتابت تورات است؛ طبق تاریخ یهود، پس از متلاشی شدن جامعه یهود در اثر جنگ هایی که مهمترین آنها حمله بخت النصر به اورشلیم بوده است، کتاب تورات از بین می رود.

بعدها عزرا به نگارش این کتاب می پردازد، برخی همین نگارش را مبنای تحریف می دانند و برخی دیگر معتقدند که عزرا نخستین کسی بود که به وجود تناقضات در تورات پی برده و به آنها اشاره کرده است:

«یکی از معروفترین کسانی که در گذشته دیدگاه سنتی را نقد کرده، ابراهیم بن عزرا است، او در کتاب تفسیر خود بر سفر تثنیه به این موضوع پرداخته، عزرا که نمی توانست با صراحت در این باره سخن بگوید مطالب خود را به صورت رمز آورده است و از درون اسفار پنجگانه تورات به موارد خاصی اشاره کرده است.

این موارد حکایت از این دارند که نویسنده واقعی اسفار حضرت موسی نیست، بلکه این کتاب باید قرن ها پس از وی بدست فرد دیگری نوشته شده باشد؛ ابن عزرا به صورت رمز به شش بخش تورات اشاره کرده که با انتساب آن به حضرت موسی سازگار نیست. باروخ اسپینوزا رمزهای ابن عزرا را گشود و خود نیز موارد متعددی به آن افزود.» (فصلنامه هفت آسمان. ش 1. صص 90-94)

بحث در مباحث انتقادی کتاب مقدس بسیار است، اما از همین مختصر نیز می توان به پاسخ این سوال رسید که آیا تورات می تواند همانند قرآن كه برای مسلمانان سندیت دارد، نزد یهود به همان معنای قرآن نزد مسلمانان (یعنی وحیانی بودن و متقن بودن آن) سندیت داشته باشد؟

در بررسی  که داشتیم مشخص شد که تورات کنونی نه تنها نگاشته خود موسی نیست که حتی متعلق به یک دوره نیز نمی باشد و تکوینی تاریخی را از سر گذرانده است، بنابراین به هیچ وجه نمی تواند از جهت وحیانی بودن با قرآن مقایسه شود.