ضعف دستگاه ديپلماسي در مديريت امدادي از اثر همدردي ايران با سومالي مي كاهد

به گزارش خبرنگار سياسي «خبرگزاري دانشجو»، متن كامل نامه بسيج دانشجويي دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران كه در آستانه سفر رئيس جمهور سومالي به ايران خطاب به دولتمردان كشورمان منتشر شده است به شرح ذيل است:

 

بسم الله الرحمن الرحیم وما اخذالله علی العلماء الّا یقارّوا علی کظّه ظالم ولا سغب مظلوم...

 

آن عهد سترگ که خداوند بر عهده عالمان و آگاهان امت اسلام نهاد، با دستان امام بزرگوار ما تجدید شد و انقلاب میراث دار آن پیمانی است که در پی احقاق حقوق مستضعفان و مبارزه با ستمکاران و مستکبران است و این عهد و پیمان در هر زمان رنگ و بویی جدید به خودمی گیرد.

 

فاجعه سومالی که تابلوی نظم ناعادلانه جهان امروز است، به روشنی عمق ظلم دنیای سرمایه داری را بر علیه مستضعفان و مسلمانان نشان می دهد و از آن گویاتر برخورد دولت های چپاولگر و ثروتمندی است که در بحبوحه بحران های داخلی و سرمایه گذاری استعمارگونه در لیبی، فرصتی برای نجات انسان های بیگناه سومالی ندارند!

 

اما جمهوری اسلامی ایران، داعیه دار مبارزه با فقر و محرومیت ها و پرچم دار اسلام فقراى دردمند، اسلام پابرهنگان، اسلام تازيانه خوردگانِ تاريخِ تلخ و شرم‌آور محروميتها، با دستان پر مهر و عزمی راسخ از سوی ملتی غیور و دولتی متعهد به آرمان ها، پا در میدان محرومیت زدایی و زدودن چهره فقرو قحطی از این کشور اسلامی نهاده است.

 

اما با همه تلاش های صورت گرفته بهنظر می رسد وسعت و دایره کمک های ایران به این کشور مظلوم و مسلمان می تواند بسیار فراتر از آن چیزی باشد که اکنون صورت می گیرد. بسیج دانشجویی دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران، با توجه به سفر قریب الوقوع رئیس جمهور سومالی به کشورمان و توجه جدی مسئولین به امدادرسانی به این کشور قحطی زده، مواردی را برای تسریع و تعمیق این روند ارائه می نماید:

 

1. از نقطه نظر دیپلماسی عمومی و تلاش های کشورها برای وجهه سازی بین المللی، علی رغم پیشگامی محتوایی جمهوری اسلامی ایران، اما در اطلاع رسانی و تبلیغ، کشورهای دیگر و بعضاً همسایه، با بهره گیری از فرصت های تبلیغاتی و البته با نیت هایی نامعلوم، صحنه را برای جهانیان به گونه دیگری ترسیم کردند تا خود را به عنوان الگوی کشوری مسلمان و حامی مظلومین نشان دهند. امام امت و رهبری معظم انقلاب، همواره بر کار رسانه ای قوی، همپای حرکت های اصیل ومحتوایی تأکید داشته و دارند و این خلأ را باید با سرعتی بسیار بیشتر و هوشمندی فعالانه تری پر کرد.

 

2. در حوزه امدادرسانی، نظام خدمات رسانی امدادی ایران فاقد وجوه تبلیغی صحیح و طرح کلان است. به نحوی که به طور عمده مدیریت آن برعهده کشور میزبان و یا نیروهای بین المللی قرار می گیرد که این از اثرگذاری کمک رسانی می کاهد. (بنابر گزارشهای موجود، هلال احمر کشورمان کمک‌های خود را در کمپ‌های صلیب سرخ به قحطی زدگان ارایه می‌کند.)

 

3. روند امداد رسانی به سبب اینکه صرفاً از تیم های امدادی در آن بهره گرفته می شود کُند و گاه ناکارآمد صورت می پذیرد و فرصت هایی کلیدی برای آنچه امروز به عنوان «دیپلماسی سوانح» شناخته می شود برای کشورمان از دست می رود. به عنوان نمونه به درخواست دولت سومالی از سازمان ملل نیروهای تکاوری ارتش اوگاندا معروف به کلاه سبز همراه با ده ها تن مهمات عصر پنجشنبه وارد فرودگاه موگادیشو شدند.مأموریت کماندوها حفاظت از دستگاه های دولتی و فرودگاه موگادیشو است، چه آنکه این فرودگاه روزانه پذیرای دهها فروند هواپیما از کشورهای اسلامی برای دریافت کمک های بشر دوستانه است.

 

حال آنکه این کار می توانست از جانب جمهوری اسلامی به عنوان یکی از کمک کنندگان عمده و اصلی به مردم سومالی با ابتکار عمل دستگاه دیپلماسی کشورمان صورت بپذیرد و به عنوان سرآغازی بدیع در روابط دوجانبه بدان نگریسته شود. حتی در این زمینه ما هیچ فعالیت و تحرکی در راستای تامین امنیت نیروهای امدادی کشورمان با استفاده از توان امنیتی خود صورت نداده ایم. امری که در امر امدادرسانی بین المللی مسبوق به سابقه بوده و در کشوری چون سومالی که بیش از یک دهه دست به گریبان بحران تأمین امنیت در داخل کشور بوده و دولت مسلط و مستقری در کل محدوده سرزمینی خود ندارد، پذیرفته شده و منطقی به شمار می رود.

 

4. کمک های جمهوری اسلامی به مردم مستضعف سومالی در حالی صورت می پذیرد که ضعف مفرط دستگاه دیپلماسی و کاستی های طرح ریزی در مدیریت امدادی کشورمان به شدت از اثر همدردی و همبستگی ملت مسلمان ایران با مردم مظلوم سومالی می کاهد.

 

ضعف عمده و بزرگی همچون نداشتن سفیر و نیز سفارت فعال در کشور سومالی علی رغم درخواست مسئولین سومالیایی بر آغاز به کار مجدد سفارت کشورمان در موگادیشو از نقاط مهم ناکارآمدی وزارت خارجه است. ممکن است که این دلیل مطرح شود که امنیت منطقه تضمین شده نیست اما همان طور که گفته شد امنیت شرط اولیه هر اقدام مهمی است و در ابتدا باید امنیت بخش های مهم و حداقل مرتبط با اقدامات جمهوری اسلامی، مانند فرودگاه، سفارتخانه و کمپ های امدادی، از سوی نیروهای نظامی و امنیتی ایران تأمین گردد.

 

5. نکته مهم دیگر احداث کمپ امدادرسانی جمهوری اسلامی ایران است. زمانی که کشوری در این سطح کمک رسانی میکند قطعاً شایستگی و ظرفیت این را دارد که خود به احداث کمپ اختصاصی دست زند. معطل ماندن احداث کمپ امداد رسانی کشورمان به سبب عدم توانایی دولت قحطی زده سومالی در تأمین امنیت نیروهای امدادرسان در زمانی که ساعت ها و حتی دقایق در امدادرسانی حائز اهمیت بوده و باعث نجات جان زنان و کودکان مظلوم و مستضعف سومالیایی می شود برای کشور اسلامی مان که داعیه دار حمایت از مستضعفین جهان است امری غیرقابل قبول بوده و نتیجه عدم روحیه جهادی و انقلابی در مسئولین دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی کشور و عدم بهره گیری نیروهای امدادی از تجربیات غنی کشورمان در امدادرسانی در شرایط پیچیده و دشوار است. علاوه بر این، کمپ اختصاصی ایران که در آن نیازهای اولیه قحطی زدگان از امنیت، غذا، بهداشت و حتی آموزش های اولیه تأمین می شود، زمینه را برای ارتباطات عمیق تر مبتنی بر اختصاصات فرهنگ اسلامی بیبشتر فراهم می سازد.

 

6. زمانی که مردم این کشور محروم، آن قدر در اعتقادات دینی خود قوی و پای بند هستند که حضور آمریکایی ها را به عنوان کافر تحمل نمی کنند و آنها را از سرزمین خود بیرون می سازند، در عین گرسنگی و قحطی و مرگ فرزندان شان در هنگام اذان، نماز اول وقت را بر همه چیز مقدم می دارند، با آن وضع دردناک و سخت، روزه های ماه مبارک رمضان را می گیرند و همچنین عشق و تعلق خاطرشان به حضرت امام خمینی (ره) وصف ناشدنی است؛ آیا این ظلم مضاعفی نیست که زمینه را برای اقدامات بلندمدت در این کشور محروم و مستضعف فراهم نمیسازیم؟ آیا ظرفیت آشکار انتقال فرهنگ ناب اسلامی، آموزه های عمیق استقلال واعتماد به نفس و نفی بیگانه و شخصیت دادن به این مردم مظلوم، برای بازسازی و استقلال کشورشان وظیفه ما نیست؟ آیا برنامه ای برای توانمند سازی علمی و فنی ساکنین این کشور در فرآیندی میان مدت و کوتاه مدت، طراحی شده است؟

 

قطعاً امروز فرصت جدیدی برای جمهوری اسلامی ایران است که به فراتر از رفع گرسنگی مردم مسلمان سومالی بیاندیشد. بی شک هدفگذاری جمهوری اسلامی باید بلند کردن و بر پای ایستادن کشور مهم، استراتژیک و مسلمان سومالی باشد.

 

باید تمامی دستگاه های مرتبط، از ارتش و سپاه تا وزارت امور خارجه و نهادهای فرهنگی دولتی و غیر دولتی، سومالی و مردم مظلوم آن را به عنوان میدان امتحان الهی ببینند که چگونه برای آبادانی، اتحاد، دولت قوی، سرزمین آباد، مردمی آگاه و مومن به اسلام، کشوری مستقل و ضد استکباری، تلاش می کنند. این فرصتی است که از یک سو آموزه های دینی ما از ما می خواهد و از سوی دیگر حتی منافع ملی ما نیز به آن دلالت می کند. موقعیت سوق الجیشی سومالی از لحاظ مسیرهای بین المللی و همسایگان آن، زمینه های قوی اثرگذاری جمهوری اسلامی در آن (مانند دین اسلام و علاقه بارز مردم آن به امام خمینی) و همچنین کم رنگ بودن ردپای بیگانگان، مستکبران و استعمارگران حرفه ای -که به عنایت الهی، هم درگیر مشکلات داخلی هستند و هم به کشورهای دیگری چون لیبی چشم طمع دارند و هم مردم مسلمان سومالی آنها را طرد ساخته اند- همه نشانه های روشنی است مبنی بر لزوم اقدامات میان مدت و بلندمدت برای محرومیت زدایی اقتصادی، سیاسی و فرهنگی از این کشور که در صورت کوتاهی ما، معلوم نیست که کفران این نعمت چگونه گریبان ما را خواهد گرفت.

 

7. نکته آخر این است که با توجه به عمق و گستردگی اتفاقات منطقه ای و فرصت ها و تهدیدهای بی شمار به وجود آمده برای موقعیت جمهوری اسلامی ایران و تفکر اسلام خواهی و مبارزه جویی با مستکبران و همچنین ملت های به پاخاسته و تشنه الگوهای اسلامی استقلال و پیشرفت، لزوم بازنگری جدی در ساختار و عملکرد سازمان های مرتبط با امور بین الملی ایران به شدت احساس می شود. با همه تلاشهای سی ساله صورت گرفته در وزارت خارجه، برای نزدیک کردن ساختار و عملکرد آن با معیارها و اهداف جمهوری اسلامی، هنوز به نظر می رسد راه زیادی در پیش است و رهنمودهای امام امت هنوز جامه عمل نپوشیده است:

 

«وزارت خارجه از همه وزارتخانه‏ها مسئوليتش زيادتراست؛براى اينكه با خارج سروكاردارد، در داخل ممكن است كه يك چيزهايى- فرض كنيد- واقع بشود ولو نبايدواقع بشود،اما ضررش كمتراز آنچيزىاست كه درخارج واقع مى‏شود. اگر وزارتخارجه اصلاح نشود تقريباً مى‏شود گفت جمهورى اسلامى رو به شكست مى‏رود. دراين جهت هم وزارتخارجه در اينجاكه بايد هر طورى شده است،به هر مقدارى كه امكان دارددنبال اين باشند كه رو به رشد وترقى و تعالى اسلامى برود  »

 

همچنین فرمود: «اگراين‏طور (اسلامی شدن وزارت خارجه شد كمكم انشاءاللَّه نفوذ هم مى‏كنيد به آن ها وانقلابتان هم صادرمى‏شود. ماهم مى‏خواهيم صادربه همين معنا بشود. مامى‏خواهيم سفرايمان در آنجا جورى عمل بكنند كه سفراىآنجا،دولت آنجا تحت تأثير واقع بشود ودولتمان كاري بكندكه دولتهاى ديگر تحت تأثير واقع بشوند. وملت مان كارىبكندكه ملت‏ها ديگر تحت تأثير واقع بشوند ».

 

و امروز بهترین زمینه برای تغییرات اساسی در جهت اهداف و آرمان های انقلاب اسلامی است به گونه ای که وزارت خارجه نقش بسیار فعالانه تر در مسائل منطقه ای ایفا نماید. همچنین سازمان های فرهنگی مانند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجمع جهانی تقریب بین مذاهب اسلامی و سازمان و فرهنگ و ارتباطات اسلامی و رایزنهای فرهنگی ایران باید طرح های فعالانه ای برای حضور ایران در صحنه های بین المللی ارائه دهند.

 

حتی می توان زمینه را برای حضور فعالنه نهادهای غیر دولتی و معتقد به انقلاب اسلامی فراهم کرد تا آنها نیز به ایفای نقش های گوناگون در کنار سازمانی های رسمی دولتی بپردازند.

 

بسیج دانشجویی نیز آمادگی خود را برای هرگونه کمک فکری و میدانی برای محرومیت زدایی از کشور مسلمان سومالی اعلام می دارد و خود را در قبال آرمان های انقلاب اسلامی مسئول می داند.

 

بسیج دانشجویی دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران

26 رمضان 1432