دانشگاه محل جوشش جریان علم و آرمان‌گرایی

گروه فرهنگي «خبرگزاری دانشجو»؛ در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید دانشگاه ها برآن شدیم تا به بازخوانی نظرات مقام معظم رهبری در خصوص دانشجو و دانشگاه و نقش و جایگاه این دو عنصر تاثیر گذار در آینده کشور بپردازیم.

 

در دو یادداشت گذشته به جایگاه دانشجو و اهمیت پژوهش از نگاه ایشان اشاره کردیم و در این یادداشت به بررسی نقش و جایگاه دانشگاه می پردازیم:

 

مقام معظم رهبري در خصوص اهمیت و رسالتی که دانشگاه بر دوش دارد، مي‌فرمايند:

دانشگاه انصافا مسئله‏ مهمي است...و ما به اين اهميت از بن دندان معتقديم.اگر ما دانشگاه را امروز نداشته باشيم، پس فردا هيچ چيز نداريم و مجبوريم به طرف اين و آن دست دراز كنيم؛ امروز براي گندممان، براي آهنمان، براي ماشين‏آلاتمان به ديگران مراجعه مي‏كنيم و گدايي مي‏كنيم، فردا براي كسي كه اين آهن‏آلات را براي ما سرهم و سوار هم بكند، بايد از ديگران گدايي بكنيم، يعني سازندگي مملكت براي آينده، ديگر يك افسانه و يك سراب بيش نخواهد بود.

 

البته اينهايي كه من مثال زدم، مسائل فني و سازندگي هاي فني است؛ سازندگي هاي معنوي و فرهنگ و معارف و اين قبيل چيزها، ديگر بدتر.اين است كه دانشگاه را شوخي نبايد گرفت. (1)

 

 

كى براى ما جاده ساخت و تونل ساخت و نيروگاه ساخت و سد و پل و بزرگراه و سلول هاى بنيادى و انرژى هسته‌اى را درست كرد؟ دانشگاه. اين دانشگاه بود كه به ملت ايران كمك كرد تا بتواند عزت نفس خودش را حفظ كند، آبروى خودش را حفظ كند و در مقابل زياده‌خواهى دشمنان سينه سپر كند. مسئولين كشور هم از اين جهت مديون دانشگاهند. (2)

 

 

دانشگاه مهمترين زيرساخت پيشرفت و توسعه‌ كشور است؛ يعنى هيچ يك از زيرساخت‌هاى گوناگون كشور اهميت و نقش دانشگاه را ندارد؛ چون دانشگاه نيروى انسانى را تربيت می‌كند كه مهمترين سرمايه‌ كشور نيروى انسانى است. از دانشگاه هميشه و در همه جا اين انتظار هست كه محل جوشش و اوج دو جريان حياتى در كشور باشد: اول، جريان علم و تحقيق؛ دوم، جريان آرمان‌گرایى‌ها و آرمان‌خواهى‌ها و هدفگذارى‌هاى سياسى و اجتماعى. (3)

 

 

دانشگاه مرکز علم و آگاهي است. هر چيزي که مزاحم علم و آگاهي باشد، جايش در دانشگاه نيست. دانشگاه ضربه اساسي را از همين دخالت ها و نقش آفريني متحجران سياسي در محيط هاي دانشجويي مي خورد. دانشگاه بايد محيط کار علمي و تحقيقي باشد. دانشگاه بايد جايي باشد که در آن امکان فريب، تقلب و مغلطه بازي يا وجود نداشته باشد يا کم وجود داشته باشد.

 

اين انتظار از دانشگاه و جوان هاي دانشجو و اساتيد و مديران دانشگاه هست که آن را عملي کنند. راهش هم اين است که کار را با تکيه به همان پايه آگاهي انجام بدهيم. (4)

 

 

درست است كه محيط هاي اسلامي و انقلابي زياد است محيط هاي شهري كسب و كار، محيط كارگري، محيط حوزه‏ علميه و محيط هاي گوناگون ديگر ـ اما هيچكدام از اين محيط ها مشغول ساختن انسان هايي نيست كه با تخصص و دانش خودشان، بايد در فرداي اين مملكت، چرخي از چرخ هاي زندگي را حركت بدهند.البته از اين جهت، حوزه علميه مختصرا وجه شباهتي با دانشگاه دارد؛ اما آن هم باز تفاوت هاي خيلي زيادي دارد.

 

در امر اداره‏ آينده‏ كشور، دانشگاه جلوتر و مهمتر است.دانشگاه است كه مديران و سياسيون و مهندسان آينده‏ي كشور را تربيت مي‏كند؛ متخصصان و دانشمنداني كه بايد در زمينه‏هاي مختلف زندگي ـ از صنعت و كشاورزي و تسليحات و از همه‏ شؤون جامعه ـ كشور را در فردا اداره كنند، دارد تربيت مي‏كند. پس ببينيد، دانشگاه اين قدر مهم است. (5)

 

 

به دانشگاه با دو چشم و از دو ديدگاه بايد نگاه كرد و مي‏شود نگاه كرد: يكي از بعد علم و آينده‏ علمي، و يكي از ديدگاه نگاه به يك كانون پيشرو اجتماعي.

 

نگاه دوم به دانشگاه، نگاه به عنوان يك مركز و يك كانون پيشرو در جامعه است، كه همه جاي دنيا هم همين‏طور است.دانشگاه، يكي از مراكزي است كه نشاندهنده و منعكس كننده‏ كيفيت فكري و حركت موجود در جامعه است. (6)

 

پی نوشت:

 

1- بيانات در ديدار با اعضاي ستاد انقلاب فرهنگي 27/10/ 1362

2- بیانات در دیدار جمعی از اساتید دانشگاه‌ها ۱۳۹۰/۰۶/۰۲

3- ديدار اساتيد و دانشجويان در دانشگاه علم و صنعت‏ 24/9/1387

4- بيانات رهبر معظم انقلاب در ديدار دانشجويان نمونه و ممتاز دانشگاه ها، 7/9/1381

5- سخنراني در ديدار با دانشجويان دانشگاه تهران 13/7/ 1367

6- سخنراني در دانشگاه تهران، به مناسبت آغاز سال تحصيلي 65-66