تنوع ژنتيکي ريحان‌های ايران در دانشگاه تربیت مدرس بررسي شد

به گزارش گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»، سرده ريحان متعلق به تيره نعناعيان يکي از مهمترين و اقتصادي ترين گياهان دارويي دنيا است که گونه‌های آن براي توليد چاي دارويي، اسانس، مقاصد دارويي، ادويه‌ای، به صورت سبزي و گياه زينتي گلداني مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

 

دکتر محمد مقدم، پژوهشگر دانشگاه تربيت مدرس افزود: رده بندي اين سرده در نتيجه تلاقي بين گونه اي و ايجاد پلي پلوئيدي پيچيده است كه تنوع ژنتيکي در سطوح خاص درون و برون گونه اي در ژرم‌پلاسم يک محصول بوسيله نيروي تکامل بوجود آمده است و يک شاخص مهم براي اصلاح و بهبود گياهان با استفاده از سلکسيون يا کاربرد روش هاي ديگر اصلاح نباتات است.

وی در ادامه به مطالعات گذشته در خصوص شناخت توده هاي ريحان کشور اشاره کرد و گفت:  تاکنون تلاش هايي براي شناخت و تشخيص توده هاي ريحان ايران انجام شده است که عمدتا بر اساس صفات مورفولوژیکی، فيتوشيميايي و سیتولوژی بوده است اما با وجود اين، رده بندي، تنوع ژنتيکی و فیتوشیمیایی آن هنوز مبهم است.

اين پژوهشگر در خصوص هدف این طرح تحقیقاتی که آن را در قالب رساله دکترای تخصصی خود انجام و ارائه داده است گفت: هدف از انجام اين مطالعه بررسي تنوع ژنتيکي 38 توده ريحان بومي به همراه 2 رقم اصلاح شده (اُپال و کشکني‌لولو) به عنوان شاهد با استفاده از نشانگرهاي مورفولوژیکی، شيميايي و ملکولي بوده است.

وی با اشاره به تنوع بالاي ريحان های ايران به تشریح یافته های این پژوهش پرداخت و افزود: نتايج بررسی تنوع مورفولوژیکی و تولیدی با استفاده از 32 صفت کمی و کیفی نشان داد که تنوع قابل توجهی بین توده‌ها وجود دارد.

مقدم بيان داشت: بيشترين بازده اسانس به ترتيب مربوط به ارقام اصلاح شده کشکني لولو (توده 40)، اُپال (توده 34) است به طور کلي نتايج بدست از اين تحقيق نشان داد ريحان های ايران از نظر صفات بررسي شده از تنوع بالايي برخوردارند و ژنوتيپ‌هاي با ارزشی از نظر صفات باغبانی در بين آنها وجود دارد که می‌توانند منابع ژنتيکي مناسبي براي انجام امور اصلاحي به منظور توليد ارقام باشند.

گفتنی است، این پژوهش با راهنمایی مرحوم دكتر رضا اميدبيگي و با مشاوره دكتر محمد رضا نقوي و دكتر اعظم سليمي از اعضاء هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربيت مدرس انجام شد.