زن؛ اول معلم بشر در سخن گفتن

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»؛ در پرداختن به ويژگي‌هاي زنان و دختران بايد بدانيم كه برخي ويژگي‌ها، مشترك ميان زن و مرد، و مربوط به خلقت و آفرينش آنهاست؛ در اين نوشتار به بررسي ويژگي‌هاي اختصاصي بانوان مي‌پردازيم.

وقتي به سراغ آيات و روايات مي‌رويم، متوجه نگاهي ويژه خداوند و اولياي الهي به بانوان مي‌شويم؛ يعني از يك طرف با نگاه مهربان خداوند به زنان و دختران و تكريم ويژه آنها روبرو هستيم و از طرفي هم با ويژگي‌هاي و ودايع الهي كه خداوند در وجود ايشان نهاده است، مواجهيم.

موهبت اول خداوند دختر است

در فرهنگ قرآن، از فرزند به عنوان «هبه» ياده شده است؛ هبه به بخشش رايگان گفته مي‌شود يعني آنچه فرد مي‌دهد و در عوض آن چيزي نمي‌گيرد؛ طبق آيات شريفه (49 و 50 سوره مباركه شوري) خداوند هم فرزند و هم نوع آن را موهبت خود مي‌داند و در بيان اين موهبت ابتدا دختر را مطرح مي‌كند؛ به اين ترتيب موهبت اول خدا، دختر است.

در باب تكريم و تعزيز دختر نيز روايات بسياري وجود دارد؛ به عنوان نمونه به روايتي از پيامبر اكرم (ص) اشاره مي‌كنيم كه فرمودند: هر كس سه دختر يا سه خواهر را سرپرستي كند، بهشت بر او واجب مي‌شود؛ از ايشان پرسيدند: 2دو دختر (يا دو خواهر) چطور؟ فرمودند: آن هم مي‌شود. سپس فرمودند: يك نفر چطور؟ حضرت فرمودند: آن هم مي‌شود.

در جاي ديگر نيز فرمودند: هر كس سه دختر داشته باشد و بر سختي‌ها و مشكلات آنها صبر كند و آنها را به ثمر برساند، من و او در بهشت نسبت به هم چنين هستيم و اشاره مي‌كنند به انگشت سبابه و وسط خود كه به هم چسبيده‌اند!

 

 

از اين دست روايات بسيار است و همه آنها از احترام و اهميتي كه خداوند متعال براي دختران و زنان قائل شده است سخن مي‌گويد. البته مي‌توان چنين تعبير كرد كه علت اين همه توجه و ارزش‌گذاري به شأن و جايگاه دختران شرايط آن روز جامعه بوده باشد؛ زيرا در جامعه آن روز عرب، نه تنها ارزش و احترامي به دختر گذارده نمي‌شد، بلكه دختر را مايه سرافكندگي و شرمساري خود مي‌ديدند و دخترانشان را زنده به گور مي‌كردند، اين مسئله كه در آيات قرآن هم به آن اشاره شده است نشان از وضعيت جامعه در آن زمان دارد و اسلام براي مبارزه با اين تفكرات غلط و انحرافي، چنين تعابيري را به كار برده است.

با توجه به آن كه سخنان اهل بيت عصمت و طهارت (ع) سراسر حكمت است و براي همگان و در همه عصرها و نسل‌ها بيان شده، كوته‌نظري است كه علت صدور چنين رواياتي را تنها در اوضاع بد اجتماعي آن روز ببينيم، بلكه آيات و روايات بيش از هر چيز قصد تبيين و پرده‌برداري و روشن كردن جايگاه و شأن و ارزش حقيقي دختران و زنان را دارند.

 

 

مردي در سن و سال پيامبر بود كه به او خبر دادند دختردار شده است؛ او از شدت ناراحتي حالت صورتش تغيير كرد. پيامبر اكرم (ص) علت ناراحتي او را جويا شدند، وقتي علت را گفت، پيامبر (ص) به او فرمودند: زمين او را حمل مي‌كند، آسمان بر او سايه مي‌افكند، و رزق او نيز با خداست، او گلي خشبو است كه او را ببويي.

در يك نگاه تحليلي، براي زنان سه نقش پايه وجود دارد، دختري، همسري و مادري، به بياني مي‌توان گفت كه ويژگي‌ها و خصوصيات خاص زنان از جمله ودايع الهي است كه به ايشان داده شده تا در ايفاي نقش‌هاي خاص خود موفق باشند.

احساسات؛ ذخيره وجودي زنان

به طور مثال از ويژگي هاي خاص زنان احساسات بيشتر آنها نسبت به مردان است كه اين احساسات ذخيره وجودي زن است؛ همين احساسات است كه زمينه فرزندپرروي را در آنها به وجود مي‌آورد، اما اين احساسات بايد تربيت شود تا در مسير درستش قرار گيرد.

احساس زن كه تربيت شود، فهم او نيز چند برابر خواهد شد، اما زني كه احساساتش تربيت و هدايت نشده باشد، ويرانگر خواهد بود. افسار گسيختگي كنوني دختران و نابهنجاري‌هاي امروزه زنان در جامعه محصول احساسات تربيت نشده است.

زن داراي ظرفيت بالاي سخن است

از ديگر ويژگي‌هاي خاص زنان، ظرفيت بالاي سخن در آنهاست، لذا زن اول معلم بشر در سخن گفتن و واسطه فيض سخن از عالم ملكوت به عالم انس استغ اين ويژگي زن بايد تربيت شود تا اين هنر را در او شكوفا كند.

اينكه در روايات گفته شده «پرگو، ياوه گوست» منظور بدگويي است، حرف ناحساب و نابجا گفتن است، اما سخن بجا و صحيح كه ياوه نيست؛ بنابراين چشمه سخن كه در وجود زن مي باشد، وديعه‌اي الهي است كه براي تربيت نسل بشر ضروري است.

زيبايي‌شناسي و زيبايي دوستي نيز از ديگر اختصاصات زنان محسوب مي‌شود، اين حس نيز بايد تربيت و هدايت شود تا در مسير صحيحش قرار گيرد و اگر هدايت نشود نتيجه‌اش انحراف و مدپرستي خواهد شد.

اين‌ها نمونه‌هايي از ويژگي‌ها و ظرفيت‌هاي زنان بود. پس با توجه به آنچه گفته شد درمي‌يابيم كه بين زن و مرد تفاوت‌هاي جدي وجود دارد و براي تربيت صحيح دختران و پسران‌مان لازم است كه اين تفاوت‌ها را شناخته و براي هر كدام با توجه به ظرفيت‌ها و ويژگي‌هاي خاص خود برنامه‌ريزي صورت گيرد؛ همچنين بايد اشاره كرد كه تعليم و تربيت صحيح در گرو شناخت درست اين ويژگي‌ها و عمل بر اساس آنهاست.