بالا رفتن از كوه مشعر و عروج روح به ملاء اعلي
گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، زينب صارم؛ در دو قسمت پيشين، اسرار و حكمتهاي اعمال حج، شروع سفر، غسل، احرام، تلبيه، طواف، سعي صفا و مروه و وقوف در عرفات از ديدگاه اهل بيت عصمت و طهارت بيان شد. در ادامه به بيان اسرار ديگر اعمال مي پردازيم.
بعد از عرفات هنگام وقوف حجگزار در مشعرالحرام يا همان مزدلفه است كه به فرمايش امام صادق(ع) «بايد در مزدلفه قرب الهي را طلب كند و هنگامي كه از كوه مشعر بالا مي رود به خاطر بگذراند بالارفتن روح را به ملاء اعلي.»
حجگزار هوي و هوس و طمع خود را ذبح كند
هنگامي كه حج گزار در مزدلفه تضرع و دعا مي كند و از گناهان خويش خارج مي شود، زمان آن مي رسد كه قرباني خود را بياورد و آن را ذبح كند، اما در حقيقت ذبح قرباني بايد اين باشد كه وي قصد كند، هوي و هوس و طمع خود را ذبح كند. پس از قرباني كردن، خداوند در برابر هر قطره خون از آن ثوابي به حج گزار مي دهد و پس از ذبح قرباني هنگام رمي جمرات است.
هر سنگريزه برطرف كننده گناه كبيره هلاك كننده است
از رسول خدا روايت شده كه «رمي جمرات ذخيره روز قيامت است» و از امام صادق(ع) روايت شده كه «كسي كه رمي جمرات كند، در برابر هر سنگريزهاي گناه كبيره هلاك كنندهاي از او مي ريزد.»
حكمت اينكه حاجي مامور به رمي جمرات شده اين است كه ابليس لعين در محل جمرات به كمين ابراهيم عليه اسلام بود تا او را ببيند، پس ابراهيم عليه السلام او را سنگباران كرد و سنت بر اين كار جريان يافت، اما حاجي هنگام رمي جمرات بايد قصد كند كه شهوات و خست نفس و پستي و صفات ذميمه را از خود بيرون بيندازد.
تراشيدن سر در حقيقت همان تراشيدن عيبهاي ظاهري و باطني است
پس از رمي جمرات نوبت تراشيدن سر مي شود. به فرمايش امام صادق(ع) «حاجي قصد كند تراشيدن و برطرف كردن عيبهاي ظاهري و باطني را هنگام تراشيدن موي سر»، پس از اتمام اين اعمال، عمل بعدي داخل شدن در حرم و زيارت خانه كعبه است.
امام صادق عليه السلام مي فرمايد: «هنگام داخل شدن حرم، قصد كن داخل شدن در امان خداوند و حفظ و حراست الهي و زيارت كن خانه كعبه را در حالي كه عظمت و بزرگواري صاحب خانه را در نظر داري و جلاليت او را مي شناسي، حجرالاسود را ببوس، در حالتي كه رضا داشته باشي به قسمت الهي و به عزت خداوند خاضع باشي.
استقامت به شروط حج و وفا كردن به عهد تا روز قيامت
در حال طواف وداع، وداع كن با هر چه غير از خداست و در وقت وقوف بر صفا، روحت را صفا بده و روح خود را صاف كن از كدورات براي روزي كه خدا را ملاقات مي كني و در نزد وقوف به مروه از مروت غافل مباش و از تقوا كه از اوصاف مروت است و استقامت بورز به شروط حجي كه انجام دادي و به عهدي كه با خدا كردي تا روز قيامت وفا كن.»
خداوند در ميان اعمال و حاجات، تنها وجوب حج را اضافه و به نفس خود كرد و در ميان ساير عملها اين عمل شريف را به ذات خويش نسبت داد، « وَلِلّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ الله غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ» (آل عمران 97) و غير از حج، هيچ عملي را اين كرامت و عزت نفرمود و به خود نسبت نداد و نگفت كه از براي خدا نماز كنيد يا روزه داريد.
حج و شباهت آن به مرگ و روز رستاخيز
ممكن است اين وجه اختصاص حج به اين كرامات از آن جهت باشد كه حج منبر عظيمي براي آمادگي مرگ است، غسل احرام شبيه به غسل ميت است و پوشيدن لباس احرام شبيه به پوشيدن كفن است و توجه حاجيان از زن و مرد، بزرگ و كوچك به جانب خداوند و لبيك گفتن، شبيه برانگيختن مردگان از قبرها و رفتن به جانب محشر است.
تكليف حاجي پس از حج تمام نميشود مگر با ابراز ولايت و ياري به اهل بيت(ع)
به هر جهت و از هر نگاه، حج حاجي كامل و مقبول نمي شود و تكليف تمام نمي شود، مگر آن كه مردم وظيفه دارند بعد از طواف به خدمت ائمه معصومين كوچ كنند و مراتب وابستگي و مودت خود را اعلام دارند و نصرت و ياري خود را عرضه نمايند.