دولت‌موقت آمريكارا تهديد نمي‌دانست/شيوه‌دانشجويان‌ديپلماتيك نبود

به مناسبت فرا رسيدن سالروز 13 آبان و تسخير لانه جاسوسی توسط دانشجويان پيرو خط امام، گروه پرونده ويژه «خبرگزاري دانشجو»، با ناصر نوبری، سفير سابق ايران در اتحاد جماهير شوروی، گفت وگوی تفصيلی صورت داده است كه بخشی از آن ذيلا از نظرتان می گذرد؛ لازم به ذكر است مشروح اين گفت وگو  متعاقبا منتشر خواهد شد. 

 

قبل از اینکه به این سؤال شما دقیق جواب بدهم باید بگویم قبل از هر اقدامی باید همه‌ی شرایط را به خوبی سنجید و نتایج اقداماتی را که می‌توان انجام داد را پیش بینی کرد؛ یعنی بر اساس مقتضیات زمان بایستی نتایج را در نظر گرفت و هر چه که بیشتر به صلاح است را انجام داد.

 

در این صورت است که اقدام شما برای آن زمان اقدام صحیحی است، به طور کلی باید تجزیه و تحلیل منطقی با توجه به همه‌ی واقعیت‌های روز باید صورت بگیرد تا اقدامی را بتوانیم صحیح ارزیابی کنیم چنانچه خداوند می‌فرماید که لایکلف الله نفساً الا وسعها. حالا به پاسخ سؤال شما می‌رسیم.

 

به نظر من اقدامی که صورت گرفت از نظر محتوایی درست ولی از نظر شکلی نه. محتوای این حرکت مردمی بود تا جایی که به دنبال اداره کشور است باید مهار شود و این امر ضروری و اجتناب ناپذیر بود.

 

امروز هم نمی‌توانیم به این موضوع شک کنیم اقدامی که برای مهار این پایگاه انجام شد نادرست بوده است؛ اما خود من، نحوه‌ی شکلی این عمل را درست نمی‌دانم.

 

زیرا آیا واقعاً ما نمی‌توانستیم قبل از آن که دانشجویان این کار را صورت دهند از طریق امور دیپلماتیک آن را حل کنیم. ما می‌توانستیم سفیر آمریکا را احضار کنیم و به او بگوییم تعداد کارکنان سفارت را کاهش دهد.

 

مثلاً سفارت ایران در آمریکا 10 نفر کارمند دارد پس شما هم به جای 70 نفر باید 10 نفر کارمند در ایران داشته باشید و باقی باید از کشور خارج شوند، چنانکه در مورد سفارت شوروی چنین اقدامی صورت گرفت و سفیر شوروی احضار شد و لیستی 30 نفره و فرصتی یک هفته ای برای خروج این‌ها به او دادیم و در نهایت سفارت 45 نفره شوروی را به 15 نفر تقلیل دادیم.

 

یعنی عملیات مهار این پایگاه را از طریق کاملاً مسالمت آمیز و هوشمندانه اجرا کرده‌ایم. به واقع ما که عقده‌ی بستن چشم و دست آمریکایی‌ها را در اینجا نداشتیم که حتماً به خواهیم به این ترتیب عمل کنیم؛ اما مشکلی که وجود داشت و آن این‌است که دولت موقت این باور را نداشت که آمریکا برای ایران یک تهدید و اینجا پایگاه دشمن است و اصلاً چنین طرز تفکر را قبول نداشت.

 

به همین خاطر هم به دنبال اجرای عملیات مهار این پایگاه نبود و از طرف دیگر مردم و جوانان می‌دیدند که خطر پایگاه هر روز بیشتر می‌شود و سیستم حکومتی هم خودش قائل به کنترل این جریان نیست، پس خودشان برای مهار این پایگاه اداره کشور وارد عمل شدند.

 

پس اصل و ماهیت این کار درست بود، ولی شکلی كه برای انجام آن طراحی شد ضرورتی نداشت و من یکی از علت‌های اینکه چرا امام و شورای انقلاب با تأخیر از این جریان حمایت کردند این بود که آن‌ها معتقد بودند که عملیات مهار باید صورت بگیرد ولی در شکل انجام آن تردید داشتند و ترجیح می‌دادند از طریق خود دولت صورت بگیرد.