«حج»؛ مظهر وحدت و بیداری اسلامی

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»- ریحانه حاجی علی اکبر؛ حج از واجبات دین مبین اسلام و نماد وحدت مسلمین جهان است، گویا حج مهمترین همایش بین‌المللی مسلمین است که در آن وحدت پروردگار، وحدت قبله، وحدت پیامبری، وحدت دستورات دین مبین اسلام و در کل جنبۀ هماهنگ فِرَق مختلف اسلامی، به نمایش در می‌آید.

حج به عنوان یک فرصت

مقام معظم رهبری می‌فرمایند: «امتياز حج بر ساير واجبات و فرائض اسلامى، جهانى بودن آن است، بين المللى بودن آن است. اين تضرعى كه هر مسلمانى در دل خود به آن نياز دارد كه در مقابل پروردگار خضوع كند، خشوع كند، تضرع كند، اين در حج يك جلوه عمومى و بين‌المللى پيدا مي‌كند. همه مسلمانان با هم، با اختلاف لغاتشان، با اختلاف نژادهايشان، با اختلاف عاداتشان، آدابشان، آنجا كه مي‌رسند، همه خاشعند، همه متضرعند.

اين خيلى پديده عجيبى است كه ما به آن عادت كرده‌ايم و اهميت و عظمت آن را درست متوجه نمي‌شويم. همه مسلمانان جمع بشوند، متوجه به يك مركز، به يك نقطه، خاشع در مقابل اين نقطه؛ با اين چشم به حج نگاه كنيم؛ به عنوان يك فرصت.»

حاجی خانۀ خدا باید مراقب باشد این نماد وحدت را بهم نزند، بلکه آن را پررنگ‌تر نماید. این امر حتی با رعایت آداب آن مکان‌ها و شرکت در جماعت‌هایشان باید حاصل شود؛ زیرا شرط بقاء هر امتی در اتحادشان است.

مقام معظم رهبری می‌فرمایند: «در حج هر سالى، انسانِ حاج با انبوه عظيمى از اين بدنه باعظمت امت اسلامى و دنياى اسلام مواجه مي‌شود. اين را بايد مغتنم شمرد. اين فرصت است و بايد مغتنم شمرد.

چگونه فرصت را مغتنم بشماریم؟

خوب، طرق مختلفى دارد. يكى از آسان‌ترين طرقي كه همه مي‌توانند انجام بدهند، اين است كه ايرانىِ مسلمان كه زير لواى جمهورى اسلامى و حاكميت اسلام دارد زندگى مي‌كند، با رفتار خود، با حركات خود، با منش خود، اسلامِ جمهورى اسلامى را معرفى كند؛ خود را معرفى كند؛ تأثير تربيت اسلامى بر خود را نشان بدهد. اين يكى از آسانترين راه‌هاست.

حاجى‌اى كه در مسجدالحرام يا مسجدالنبى، يا در بقيع، يا در زيارت شهداى احد و امثال اينها - در منا، در عرفات - رفتارش رفتار انسان مؤدب به آداب اسلامى است؛ رفتار انسانى است كه مرباى به تربيت قرآنى است؛ اهل خشوع است، اهل تواضع است، اهل محبت است، اهل اهانت به اين و آن نيست، اهل جمع است، نه اهل تفرقه.

رعایت وحدت در اعمال حج

اينقدر ما در روايات در ثواب شركت در نماز جماعت اهل سنت در زمان ائمه (ع) داريم كه گفته شده در مسجدالحرام پشت سر اينها نماز بخوانيد، مثل اينكه پشت سر پيغمبر نماز خوانده‌ايد. اين معنايش چيست؟ معلوم است كه امام صادق(ع) نماز آن امام جماعت را با نماز پيامبر(ص) مقايسه نمي‌كند. مقايسه با نماز يك پيرو خودش هم نمي‌كند، اما مي‌گويد پشت سر او نماز بخوانيد. اين يعنى چه؟ اين نمايش وحدت است. عملاً وحدت را نشان بدهيد.

روى همين فكر بود كه امام بزرگوار ما (ره) - آن مرد بيدار، آگاه - به همه ماها، همه حاجى‌هاى ايرانى، توصيه كرد كه در نماز جماعت‌ها در مسجدالحرام، در مسجدالنبى شركت كنيد؛ در اين اجتماعات حضور داشته باشيد، كه يكى از مصاديقش اين است. اينجور نباشد كه وقت نماز جماعت كه همه مشغول نمازند، چشم كسى بيفتد به يك زائر ايرانى كه مشغول حمل بار - حمل وزر - به سمت مسافرخانه خود هست. اينها چيزهائى است كه مضر است.

دعاي كميل در حج بزگترين تبليغ است

رفتار مؤدب به آداب اسلامى، يكى از بالاترين چيزهاست. شما زبان هم بلد نباشيد، تماس هم نگيريد، همين قدر كه معلوم است كه شما زائر ايرانى هستيد و اين رفتار را داريد؛ مؤدبيد، محترميد، نظيفيد، اهل دعائيد، اهل ذكريد - اين دعاى كميلى كه بحمداللَّه سالهاست باب شده است - بزرگترين تبليغ همين‌هاست. اين از بسيارى از تبليغ‌ها مهمتر است. اين جمعيتِ عظيم مؤمن مى‌نشينند پيش خداى متعال تضرع مي‌كنند، استغفار مي‌كنند، اشك مي‌ريزند؛ اين مي‌شود تبليغ.

حضور در مراسم برائت تبليغ بزرگى است. نفس اين حضور، تبليغ است. اين نشان دهنده اين است كه حج را با همه ابعادش، به صورت يك بسته كامل، شما قبول كرديد.

حج؛ اثبات ولايت اللَّه و نفى ولايت غير اللَّه

در حج توحيد است. توحيد خودش دو جزء است: يكى اللَّه است، يكى لا اله غير اللَّه است؛ يكى اثبات است، يكى نفى است. مظهر توحيد، حج است؛ اثبات ولايت اللَّه و نفى ولايت غير اللَّه. اين همان برائت است.»

پیر استعمار یعنی بریتانیای کبیر یعنی همان دولت شرور و مرموز انگلیس، راه خوبی را برای باز کردن پایش در ممالک دیگر بلد بوده و به رفقایش نیز آموخته است و آن سیاست ننگین «تفرقه بینداز و حکومت کن» است. دشمن ما همیشه با همین ترفند مسلمین را در ضعف نگاه داشته است.

« يكى از كارها - همينى كه در بيانات اين آقايان محترم هم بود - مسئله اختلاف در ميان امت اسلامى است. با دقت دارند كار مي‌كنند. اختلافات را برجسته مي‌كنند. گرايشهاى انحرافى را، هم در طرف شيعه، هم در طرف سنى تقويت مي‌كنند. در طرف شيعه، با نام تشيع، گرايش قرمطى‌گرى را - مثل قرامطه - تقويت مي‌كنند و افساد مي‌كنند؛ در طرف سنى، گرايش ناصبى‌گرى را، با نام تسنن، اما با باطنِ ناصبى‌گرى تقويت مي‌كنند و در مقابل هم قرار مي‌دهند. بايد بيدار بود، بايد هشيار بود، بايد ديد، بايد فهميد. اينها اساس مسائلى است كه امروز دنياى اسلام به آنها احتياج دارد.

حج مظهر تفاهم، گفتگو و همدلی

حج بايد مظهر اتحاد باشد، بايد مظهر تفاهم باشد، بايد مظهر گفتگو باشد، بايد مظهر همدلى و همكارى و نزديك شدن مسلمانان با يكديگر باشد؛ بايد حج را اينجورى پيش برد، بايد اينجورى حركت داد. حالا در حج كه مركز اتحاد و اتفاق است، يك عده‌اى شروع كنند به ايجاد اختلاف - چه در مكه، چه در مدينه - يك عده‌اى شروع كنند عليه شيعه فعاليت كردن؛ براى زيارتشان، براى كارهاشان، براى انجام وظائف و تكاليف و اعتقاداتشان، اينها را زير فشار قرار دادن، اهانت كردن - كه متأسفانه گزارشهايش مي‌رسد - يك عده هم از اين طرف به صورت عكس‌العملى كارهاى خلاف ديگرى بكنند. خوب، اين درست عكس مصلحت حج است؛ عكس فلسفه حج است.»

«... اين حوادثِ اينجورى در طول چندين قرن سابقه نداشت؛ اين جور عليه يكديگر اقدام كنند... شيعه عليه سنى، سنى عليه شيعه. اينها شيعه و سنى نيستند. آن كسانى كه اين اقدامها را مي‌كنند، يا مستقيماً يا غير مستقيم عوامل بيگانه‌اند؛ دستهاى بيگانه است. اينى كه براى حاجى شيعى، حاجىِ ايرانى در كنار بقيع، در مسجدالحرام، در مسجدالنبى، يك عده آدمهائى كه معلوم نيست مال كجايند، از كجايند، ظاهر مي‌شوند و به مقدسات اهانت مي‌كنند و بعضاً حتّى به نواميس اينها تعرض و جسارت مي‌كنند، اينها كى‌اند؟

اين را بايد همه بيدار باشند، همه بايد هوشيار باشند. دولتها وظيفه دارند؛ دولت سعودى وظيفه دارد؛ نگذارد كه زائر خانه خدا، حاج بيت‌اللَّه‌الحرام، زائر مرقد مقدس پيامبر و ائمه (ع) مورد تعرض قرار بگيرد؛ يك نفر بيايد حركتى يا عليه زائر يا عليه روحانىِ شيعى يا عليه چه و چه انجام بدهد و آن مأمور سعودى هم بايستد تماشا كند يا احياناً به نفع او وارد ماجرا بشود. اينها درست نيست؛ اينها درست ضد وحدت است؛ اين همان چيزى است كه آمريكا مي‌خواهد؛ اين همان چيزى است كه سرويسهاى جاسوسى بيگانه مي‌خواهند. نمي‌تواند مجموعه حجاج بيت‌اللَّه‌الحرام از حوادث دنياى اسلام غافل بماند.»

جنبش وال استریت، فریاد عدالت‌خواهی انسان‌ها با هر دین و آئیینی است

اگر قدرت واقعی اسلام در میان مسلمین آشکار می‌شد، جهان را تسخیر می‌نمود و این همان امری است که امروز دارد در قالب بیداری اسلامی کم کم خود را نشان می‌دهد. اکنون بیداری اسلامی فریاد عدالت خواهی مسلمین است و جنبش وال استریت که در ادامۀ بیداری اسلامی خود را نشان داد، فریاد عدالت خواهی انسان‌ها با هر دین و آئیینی است. این فریاد عدالت علیه ظلم تاریخی، گسترده و دامنه‌دار مستکبران و دیکتاتورهای جهان است، اما نباید از این مهم غافل شد که این ظالمان که دستشان تا مرفق به خون مسلمین و مظلومین جهان آغشته است و بر روی انبوه ثروت دردمندان نشسته‌اند، بیکار نمی‌نشینند و با چنگ و دندان منافعشان را حفظ می‌کنند.

نگاهی به وقایع پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، نمونۀ خوبی از سیاهۀ بلند توطئه‌هایشان را نشان می‌دهد. ایران بعنوان اولین زیردستی که علیه این سرکرده‌های ظالم، قیام کرد، تجربیات خوبی دارد که باید در اختیار انقلاب‌های کنونی قرار گیرد.

هر جا بین بدنۀ امت اسلامی گسستی پیدا شود، دشمن وارد خواهد شد

مقام معظم رهبری در اولین کنفرانس بیداری اسلامی، به خوبی این نقش را ایفا نمودند و تاریخچه‌ای از آیندۀ انقلاب‌های کنونی جهان را ارائه نمودند و دست ایادی استکبار را رو کردند، باشد که آنان درس گیرند و این را به یکدیگر نیز توصیه کنیم که هر جا بین بدنۀ امت اسلامی گسستی پیدا شود، دشمن وارد خواهد شد.

در خاتمه بخشی از سخنان اخیر رهبر انفلاب در رابطه با حج امسال را می‌آوریم که راهنمای حاجیان امسال می‌باشد:

در حج باید به دو امر مهم پرداخنه شود:

در بخش اول كه برگزارى عمومى و بين‌المللى و متعلق به دنياى اسلام و امت اسلامى است، يك وظائفى را حاجى ايرانى دارد؛ رفتار خوب نشان بدهد، برادرى نشان بدهد، همدلى نشان بدهد، از پيوند اسلامى ميان خود و ديگر ملتها براى نزديكتر شدن دلها استفاده كند؛ اينها جزو وظائف است؛ درست نقطه مقابل آن چيزى كه امروز دشمنان اسلام و مسلمين مي‌خواهند.

دشمنان اسلام و مسلمين مي‌خواهند امت اسلام يكپارچه نباشد؛ چون اگر يكپارچه شد، قوى مي‌شود، مقتدر مي‌شود، در ميدانهاى گوناگون هويت‌يابى مي‌كند؛ آن وقت كار براى مستكبران جهانى سخت خواهد شد، لذا مي‌خواهند جدا كنند. اختلافات مذهبى را راه مى‌اندازند، اختلافات قومى را راه مى‌اندازند، ناسيوناليسم‌هاى افراطى را در بين ملتها به جريان مى‌اندازند؛ اين فارس است، اين عرب است، اين ترك است، اين پاكستانى است، اين كجائى است، اين شيعه است، اين سنى است؛ اين اختلافات را هى برجسته ميكنند، هى درشت مي‌كنند، براى اينكه بين ما ديوار ايجاد كنند، براى اينكه دو نفرِ ما را به يكديگر بدبين كنند تا ما با هم نباشيم، دستهامان در هم گره نشود و يك حركت عظيم به وجود نيايد.

وقتى كه دلها با هم آشنا شد، مي‌شود مثل يك دل؛ يك اراده

امسال اين توطئه بيشتر خواهد بود؛ امسال چون بيدارى اسلامى به وجود آمده است، بنابراين سعيشان اين است كه نگذارند بين ملتها ارتباط برقرار شود، دلها به هم نزديك شود. «صد دل به يكديگر چو شود آشنا، يكى است». وقتى كه دلها با هم آشنا شد، مي‌شود مثل يك دل؛ يك اراده، يك خواست، يك تصميم؛ اين را نمي‌خواهند. لذا تأكيد خواهند كرد سنى را در سنى‌گرى، شيعه را در شيعه‌گرى، فرقه‌هاى مختلف را در آن خصوصياتِ خودشان هى تشديد مي‌كنند. براى تحريك احساسات، متأسفانه ابزارهائى هم دارند. همه جا ابزار دارند، در آنجا شايد هم بيشتر. بر اينها فائق بيائيد. «و اعتصموا بحبل الله جميعا». حج يكى از مظاهر حبل‌الله است؛ به اين حبل و ريسمان مستحكم الهى چنگ بزنيد جميعاً؛ يعنى با هم باشيد. نه فقط شما ايرانى‌ها با هم باشيد، بلكه شما امت اسلام با هم باشيد. مسلمانها، از آفريقائى‌اش، تا آسيائى‌اش، تا اروپائى‌اش، سياه و سفيدش، در هر نقطه دنيا كه هستند، يك تن واحدند. اين، آن نگاه عظيم و عمومى و جهانى است.»

منبع:
سخنراني مقام معظم رهبري با دست‌اندركاران حج؛ در سال‌هاي 86 - 90