علامه طباطبايي‌ و بزرگاني كه در مكتب وي آموزش ديدند

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»؛ آیت الله علامه سید محمد حسین طباطبایی در سال 1321 قمری برابر با 1281 شمسی در یک خانواده روحانی در شهر تبریز به دنيا آمد، در دوران زندگي ارزشمند خود آثار ارزنده اي بر جا گذاشت و شاگرداني را تربيت كرد كه هر كدام از استادان بزرگ تاريخ علم كشور هستند.

 

وي حکمت و فلسفه و تفسیر در حوزه‌های تشیع بعد از دوره صفویه را زنده كرد؛ علامه طباطبايي به بازگویی و شرح حکمت صدرایی اکتفا نکرد و به تأسیس معرفت شناسی در این مکتب پرداخت و با انتشار کتب فراوان و تربیت شاگردانی مانند مرتضی مطهری در دوران مواجهه با اندیشه‌های غربی نظیر مارکسیسم به اندیشه دینی حیاتی مجدد بخشید و حتی در نشر آن در مغرب زمین نیز كوشيد.

 

علامه طباطبايي در سن پنج سالگی مادر و در سن 9 سالگی پدر خود را از دست داد و با برادرش سید محمدحسن، تنها ماند، وي دروس مقدماتی حوزه را در تبریز به پایان برد و در سال 1304 شمسی که حدوداً 25 سال داشت، به همراه برادرش به نجف اشرف عزیمت کرد.

 

این دو برادر 10 سال نیز در نجف مشغول تحصیل بودند و طی این مدت از محضر استادان بزرگی مانند آیت الله کمره ای، آیت الله حجت و آیت الله سید علی قاضی بهره مند شدند.

 

آنها به علت مشكلات معيشتي و مشکلات مادی و نرسیدن مقرری آنها از تبریز، مجبور شدند به ایران بازگردند و در قریه شاه آباد تبریز به کشاورزی و زراعت مشغول شوند، ولي این مشغله سبب نشد که علامه تحصیل و تحقيقات علمی خود را کنار بگذارد.

 

پس از 10 سال اوضاع زندگیشان تا حدودی سامان گرفت و همین امر موجب شد تا علامه تصمیم بگیرد که به قم مهاجرت کند.

 

 

علامه طباطبايي به قم رفت تا حوزه علمیه را از گزند شبهات و آفات عقیدتی که در آن زمان در میان جامعه نفوذ زیادی یافته بود، حفظ كند.

 

علامه طباطبایی در ابتدای ورودش به قم به قاضی معروف بود، چون از سلسه سادات طباطبایی هم بود، خودش ترجیح داد به طباطبایی معروف شود.

 

بتدریج شاگردانی در قم گرد وی جمع شدند و به کسب معارف اسلامی و فلسفی پرداختند و از همين زمان حوزه علميه قم رونق دوباره اي گرفت.

 

 

حضرت آيت الله خامنه اي، شهید مطهری، شهید بهشتی، شهيد باهنر، آیت الله حسن زاده آملی، آیت الله جوادی آملی، امام موسي صدر و آيت الله مكارم شيرازي در مكتب علامه طباطبايي آموزش ديدند.

 

محمد مفتح، محمد صادقی تهرانی، سید جلال الدین آشتیانی، سید مرتضی جزایری، حجت الاسلام عبدالله فاطمی نیا، آیت‌الله بیات زنجانی، سید محمدحسین حسینی تهرانی، شهید محمدجواد باهنر، سید عبدالله جعفری (تهرانی)، سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، سید محمدباقر موحد ابطحی، آیت الله محمدتقی مصباح یزدی، حسن نوری همدانی و حسین نوری همدانی از ديگر شاگردان اين استاد بزرگ بودند.

 

 

علامه طباطبایی در دوران عمر پر ثمر خود آثار ارزنده ای نیز بر جای گذاشت که معروفترین آنها «تفسیر المیزان» است.

 

رساله در توحید، رساله در اسماء الله، رساله در افعال الله، الانسان قبل الدنیا، الانسان فی الدنیا، الانسان بعد الدنیا، رساله وسائط رسالة الولایه، رساله النبوة و الامامه، شیعه در اسلام، قرآن در اسلام، وحی یا شعور مرموز، اسلام و انسان معاصر، حکومت در اسلام، سنن النبی، اصول فلسفه و روش رئالیسم، بدایة الحکمة نهایة الحکمة، علی و فلسفه الهی، خلاصه تعالیم اسلام و رساله در حکومت اسلامی نيز از ديگر آثار ارزشمند علامه طباطبايي است.

 

اثر مهم دیگر اين دانشمند، اصول فلسفه و روش رئالیسم است؛ این کتاب شامل ۱۴ مقاله فلسفی است که طی دهه‌های ۲۰ و ۳۰ شمسی تالیف شده و توسط مرتضی مطهری و با رویکرد فلسفه تطبیقی شرح داده شده ‌است.

 

این کتاب نخستین و یکی از مهمترین کتاب‌هایی است که به بررسی مباحث فلسفی، با توجه به رویکردهای حکمت فلسفی اسلامی و فلسفه جدید غربی، پرداخته ‌است.

 

این عالم ربانی سرانجام در صبح یکشنبه، هجدهم محرم الحرام سال 1402 هجری قمری برابر با بیست و چهارم آبان 1360 شمسی در سن 81 سالگی در شهر قم دیده از جهان فرو بست؛ مدفن شریف وي در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) قرار دارد.