رجبي دواني: بشارت‌دهنده نابودي اصحاب فيل چه كسي بود؟ + شجره نامه قريش

به گزارش خبرنگار دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، دکتر محمد حسين رجبي دواني در ادامه ششمين جلسه از سلسله جلسات کارگاه آموزشي- تحليلي تاريخ اسلام به بيان نکات تکميلي در مورد اجداد پيامبر اکرم (ص) پرداخت.

شجره‌نامه قريش

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين (ع) به توضيحات تکميلي در مورد شجره نامه قريش پرداخت و به برخي افراد آن اشاره كرد.

وي با اشاره به اينكه حسن بن حسن در کربلا مجروح شد و‌ خويشان مادري‌اش وي را نجات دادند، يادآور شد: بعدها عبدالله ابن زبير وي را به همراه تعدادي از جوانان بني‌هاشم دستگير كرد و قصد سوزاندن آن‌ها را داشت که مختار آن‌ها را نجات داد.

ابوجهل عموي پيامبر نبوده است

رجبي دواني همچنين با اشاره به ابوجهل گفت: برخي تصور مي‌کنند که ابوجهل نيز عموي پيامبر (ص) بوده است، در حالي که چنين نبوده و ابوجهل از بني مخزوم بوده، نه بني هاشم.

ابولهب، پسرعموي پيامبر

استاد تاريخ اسلام در ادامه تصريح كرد: حارث فرزند ارشد عبدالمطلب دو فرزند مطرح داشت؛ ‌يکي از آن‌ها عبيده بود که از اولين کساني بود كه ايمان آوردند كه در جنگ بدر به شهادت رسيد و فرزند ديگر حارث ابولهب نام داشت که برخلاف برادر بود، ابولهب محکوم به اعدام شد، اما هنگام فتح مکه با تظاهر به اسلام مورد عفو پيامبر (ص) واقع شد.

خاندان بني عباس

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين (ع) سپس به تشريح خاندان بني عباس پرداخت و گفت: فضل ابن عباس يکي از فرزندان عباس بود که قبل از ارتحال حضرت رسول (ص) از دنيا رفت. وي قبل از ارتحال پيامبر (ص) همراه با علي (ع) ‌بود. وقتي پيامبر (ص) باخبر شدند که ابوبکر در مسجد به جاي ايشان نماز مي‌خواند، ناراحت شدند و خواستند به مسجد بروند. فضل به همراه علي (ع) پيامبر (ص) را به مسجد بردند. وي در جريان غصب خلافت نيز همراه اميرالمؤمنين (ع) بود و در غسل و کفن پيامبر (ص) نيز شرکت داشت.

وي در ادامه بيان داشت: عبدالله بن عباس از شاگردان اميرالمؤمنين (ع) بود که در عهد ايشان فرماندار بصره شد. عبيدالله ابن عباس نيز فرماندار يمن و قسم ابن عباس فرماندار مکه بود كه هر سه آنها به علي (ع) خيانت کردند.

رجبي دواني با بيان اينكه فرزند عبدالله، علي و فرزند او محمد بود، افزود: از محمد به بعد نيز خلفاي بني عباس شدند كه نوادگان عباس شش تن از ائمه معصومين را به شهادت رساندند.

عبدالله، پدر پيامبر، شخصيتي ناشناخته

استاد تاريخ اسلام در ادامه به ارائه نکاتي در مورد عبدالله، پدر پيامبر (ص) پرداخت و گفت: عبدالله در جواني و در حدود 24 تا 25 سالگي از دنيا رفت و بنا بر نقل مشهور فرزند خود را نديد.

وي با اشاره به اين که متأسفانه اطلاعات ما درباره ايشان بسيار کم است، علت آن را دو مسئله دانست و خاطرنشان كرد: اول اينكه ايشان عمر زيادي نکردند و دوم اينكه در زمان حيات پدر از دنيا رفتند؛ لذا فرزندان عبدالمطلب همگي تحت‌الشعاع شخصيت او بودند و ‌به همين دلايل شخصيت عبدالله ناشناخته ماند.

عبدالله، شاهد عيني نابودي سپاه فيل

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين (ع) سپس به برخي نکات قابل توجه درباره عبدالله اشاره كرد و گفت: عبدالله تنها شاهد عيني نابودي سپاه فيل بود؛ زيرا با تخليه شهر از مردم،‌ عبدالله مأمور شد تا جايي که مي‌تواند به مهاجمان نزديک شود و گزارش دهد بر همين اساس عبدالله گزارش داد که ابابيل آمدند و در پنجه‌هايشان سجيل داشتند. وي نابودي ابابيل را ديد و در جمع مردم مضطرب مکه حاضر شد و بشارت نابودي آن‌ها را داد.

حليمه،‌ دايه پيامبر

رجبي دواني سپس به بيان چگونگي سپردن پيامبر (ص) به دايه پرداخت و افزود: در اين رابطه يک حرف بي ربطي وجود دارد و گفته شده است که آمنه شير نداشته و به همين دليل محمد (ص) را به حليمه سپردند؛ يعني دايه‌ها به شهر آمدند و هر کس طفلي را انتخاب کرد و چون نوزادي به حليمه نرسيد مجبور شد براي آن که دست خالي برنگردد، محمد (ص) بردارد.

استاد تاريخ اسلام با غلط خواندن اين نقل گفت: سپردن نوزاد به دايه سنتي اشرافي بوده است و در قديم نوزادان را به دايه مي‌سپردند تا در محيط پاک و سالم باديه رشد کنند و از آسيب بيماري‌هاي گوناگون که در شهرهاي زيارتي و شلوغي چون مکه رايج بود در امان بمانند و پيامبر (ص) نيز که پدر نداشتند و تحت سرپرستي عبدالمطلب بودند، به حليمه سپرده شدند.

وي در ادامه تصريح كرد: اين که گفته شده است پيامبر از همان کودکي توسط دشمنان شناخته شده بود و براي حفظ جان ايشان او را به حليمه سپرده بودند، سنديت ندارد. يهودي‌هاي يثرب تا مدت‌ها پس از بعثت پيامبر (ص) هم نسبت به وقايع مکه بي‌توجه بودند؛ زيرا انتظار ظهور پيامبر (ص) را در مدينه مي‌کشيدند.

وفات آمنه در 6 سالگي پيامبر

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين (ع) با بيان اينكه پيامبر (ص) در پنج سالگي به نزد مادر بازگشتند و تنها يک سال در کنار ايشان بودند، گفت: پيامبر (ص) به همراه مادر براي ديدار خويشان مادري به مدينه سفر مي‌کنند و در اين سفر که سفر خوبي هم بود، پيامبر در حوضچه‌هاي مدينه از دايي‌هاي خود شنا مي‌آموزند و در راه بازگشت مادر بيمار مي‌شوند و در منطقه اواء از دنيا مي‌روند؛ لذا ايشان در شش سالگي يتيم مطلق شدند.

استاد تاريخ اسلام تصريح كرد: پيامبر(ص) به همراه کنيزي به نام ام ايمن که حدود 5-6 سال از ايشان بزرگ‌تر بود به مدينه باز مي‌گردند و نزد عبدالمطلب مي‌روند.

ابوطالب،‌ سرپرست پيامبر بعد از عبدالمطلب
 

وي با اشاره به اين که سرپرستي پيامبر (ص)‌ بعد از عبدالمطلب با ابوطالب بوده است، خاطرنشان كرد: علت اين مسئله اين بود که ابوطالب و عبدالله هر و از يک مادر بودند و نيز شخصيت ابوطالب بيش از همه به عبدالمطلب نزديک بود، ‌اگر چه او فرزند ارشد عبدالمطلب نبوده است.