قائمي‌نيا: در جامعه‌اي با مباني ديني و اخلاق سكولار، حكومت ديني به راحتي محقق نمي‌شود

به گزارش خبرنگار دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، حجت الاسلام و المسلمين عليرضا قائمي نيا، در ابتداي سخنراني خود با عنوان «نسبيت و معرفت شناسي سكولار» به تعريف مفهوم سكولاريسم پرداخت و گفت: سكولاريسم به معناي وسيع كلمه به معناي اين است كه خداوند از همه ساحت‌هاي مختلف زندگي بشر غايب مي شود.

وي با اشاره به سه ساحت سكولاريسم گفت: سكولاريسم در سه ساحت هنر در آثار ميكل آنژ پديدار شد و در ساحت علم، با نزاع گاليله و كليسا و در ساحت سياست در آثار ماكياولي نمود پيدا كرد.

قائمي نيا با اشاره به تعريف سكولاريسم از نگاه فرانسيس بيكن گفت: سكولاريسم اين است كه بشر جديد غربي از آسمان بريده شود؛ بشر جديد غربي بشري است كه ملكوت او زمين است و راه رسيدن به اين ملكوت تكنولوژي است.

وي با بيان اينكه سكولاريسم به معني عقلاني كردن ساحت حكومت است، گفت: در اين نگاه عقلي كه بشر بر پايه آن طراحي شده، عقل ابزاري است كه به ساحت‌هاي معرفتي ديگر و دين و شهود توجه ندارد، لذا خداوند كاملاً از ساحت‌هاي بشري غايب مي شود، اما در اسلام حضور حداكثري خدا مورد توجه است و در هر صحنه‌اي انسان سراغ سكولاريست برود دچار هبوط مي شود.

عضو هيئت علمي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي خاطرنشان كرد: در سكولاريسم، تقدس زدايي از معرفت بشري نسبت به دين صورت مي گيرد يعني هر كس مي تواند فهمي از دين داشته باشد و اختلاف قرائت‌ها در اين ديدگاه موضوعيت مي‌يابد.

وي در ادامه با بيان اينكه يكي از راه‌هاي سكولار كردن جامعه، نسبي سازي فرهنگي است، افزود:سكولارها مي گويند همه فرهنگ‌ها درست هستند و هيچ فرهنگي بر فرهنگ ديگر ارجحيت ندارد و اولين نسبت گرايي در عالم غرب نسبيت گرايي فرهنگي بود كه تمام ابعاد وجود انسان را نسبي كرد و اگر قرار است علوم انساني مبنايي درستي پيدا كند بايد براساس رد نسبت گرايي فرهنگي قرار گيرد.

قائمي‌نيا به بيان نوعي ديگر از نسبيت گرايي پرداخت و گفت: نسبيت گرايي ارزشي يعني همه ارزش‌ها نسبي هستند و يكي از فيلسوفان غربي مي گويد سرشت تلخ بشر به گونه‌اي رقم خورده كه هيچ گاه ميوه شيريني به بار نمي آورد.

وي در ادامه گفت: كساني كه به دنبال تحقق حكومت ديني هستند معتقدند كه مدينه فاضله تحقق پذير است، اما مسيحيت قائل به اين است كه انسان ذاتاً گناهكار است چون ارزش‌هاي مطلق بر او هيچ گاه غالب نمي شود و نمي توان ارزش‌هاي مطلق را در جامعه برقرار نمود.

عضو هيئت علمي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي افزود: گاهي سكولاريسم و نسبيت گرايي مبنايي اخلاقي هم پيدا مي كند برخي مي گويند اخلاق حكومت ديني بايستي بر پايه ملي گرايي باشد در حالي كه مليت در پرتو دين معني مي دهد.

وي تأكيد كرد: سكولاريسم وقتي پيدا مي شود كه نسبيت گرا باشيم و اين آخرين هبوط بشر جديد است كه فرهنگ‌ها و اخلاق را نسبي مي بيند.

انقلاب يك استارت بود و كنار زدن سكولاريست طي يك فرآيند اتفاق خواهد افتاد

 

قائمي نيا با بيان اينكه انقلاب اسلامي در شرايطي پيروز شد كه دنيا سكولار بود، گفت: تحليل‌هاي علوم اجتماعي، تحليل‌هاي سكولار بودند و در تحليل پديده انقلاب سراغ مفاهيم سكولار از قبيل تقسيم كار مي رفتند، در صورتي كه انقلاب اسلامي مبتني بر نفي سكولاريسم و ايده مطلق و مدينه فاضله بود.

وي در ادامه با طرح سئوالي مبني بر اينكه آيا اگر انقلاب بخواهد خود را حفظ كند دفعتاً سكولاريسم را كنار مي گذارد يا اين واقعه طي يك فرآيند اتفاق مي افتد، گفت: انقلاب يك استارت بود و كنار زدن سكولاريست طي يك فرآيند اتفاق خواهد افتاد.

عضو هيئت علمي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي با اشاره به حوادث دوم خرداد ادامه داد: پس از دوم خرداد اين تحليل مطرح شد كه در ايران سكولاريسم در حال حاكم شدن است، اما در اواخر دوم خرداد گفتند اسلام سياسي هر روز پيچيده‌تر مي‌شود و عمر آن به پايان نمي‌رسد.

وي افزود: اين نزاع هميشگي تاريخ بشر است كه روزي شيطان كه مدافع سكولاريسم است و روزي خدا و تاريخ بشر صحنه حضور خدا و حضور شيطان است و اين نزاع تا آخرت ادامه دارد.

قائمي نيا گفت: نزاعي بين اخلاق سكولار و حكومت ديني در جامعه ما ايجاد شده است، در جامعه ما اخلاق سكولار حاكم است اما مباني نظام ديني است، لذا در چنين جامعه‌اي حكومت ديني به راحتي محقق نخواهد شد و حكومت ديني نياز به تئوري و عمل و اخلاق دارد.