رهدار: سكولاريسم؛ برنامه زيستي كه در عينيت زندگي بايد جستجو شود

به گزارش خبرنگار دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، حجت الاسلام رهدار در اولين همايش اسلام و سكولاريسم كه امروز در دانشكده حقوق دانشگاه تهران در حال برگزاري است به بحث «بايسته هاي مواجهه مسلمين با مسئله سكولاريسم» پرداخت و گفت: سكولاريسم در طول حيات خود سير تطور داشته، همچنان كه اسلام هم اين سير را داشته است. روزگاري اسلام مغفور بود، سپس تبديل به گزاره شد، سپس تئوري و بعد به صورت نظام درآمد و در آينده انشاءالله تبديل به تمدن مي شود.

وي با بيان اينكه سكولاريسم هم در طي تاريخ سير داشته، گفت: ممكن است در ابتدا عهد بوده باشد، زماني مكتب شد، زماني تبديل به زاويه ديد و نهايتا تبديل به يك برنامه زيستي و حياتي شد.

 

 

رهدار با اشاره به تفاوت ديدگاه خود با حجت الاسلام قائمي نيا گفت: بر خلاف آقاي قائمي نيا من بر اين باور نيستم كه سكولاريسم از هبوط انسان آغاز شده است، جريان شرك و الحاد در تاريخ با سكولاريسم تفاوت دارد؛ چراكه شرك يعني عالم چند خدا دارد و انبياء آمده اند تا خداهاي چندگانه را معرفي كنند.

 

وي افزود: قصه انسانهاي مشرك، قصه جهل بوده است اما انسان مدرن در ساحت آگاهي خود استغنا از خدا پيدا كرد يعني خدا را رو به روي خود گذاشت و دو نحوه زندگي را ترسيم كرد؛ نحوه اول زندگي با خدا و نحوه دوم زندگي بدون خدا و در نهايت گونه دوم را انتخاب كرد يعني قصه انبيا و مردم آن زمان قصه استغنا از خدا نبود، بلكه زمانه ما زماني است كه بسياري از ساحاتي كه سكولاريسم قبلا در آنها نامحرم بود الان محرم شده است.

مدير موسسه پژوهشي فتوح انديشه با اشاره به وظيفه مسلمين در مواجه با سكولاريسم گفت: سه راهبرد براي مواجه با اين جريان وجود دارد؛ اول اينكه چون سكولاريسم يك برنامه زيستي است بيش از اينكه اين مفاهيمي را در ذهن ها جستجو كنيم، بايستي در عينيت زندگي به دنبال آن باشيم و كار اهل فكر اين است كه آن را فرموليته كنند و در غالب هاي علمي قرار دهند.

 

وي در ادامه گفت: قبل از فرموليته كردن در ذهن، سكولاريسم در قلب، وجدان و فهم شده است يعني جواني كه عاشق شده عشق را وجدان كرده است، اما شايد نتواند در مورد آن حرف بزند، لذا اهل نظر سكولاريسم را به ساحت علم مي كشانند اما منظور من سكولاريسمي است كه ما در متن حيات خود حس مي كنيم.

رهدار بيان داشت: برنامه را بايد با برنامه حذف كرد و حذف از طريق جايگزيني بايد صورت گيرد، لذا كافي نيست كه بگوييم دين ما آموزه هاي غني دارد؛ چراكه ميان آموزه تا عمل راه دوري است و آموزه ها بايد تبديل به برنامه شوند.

وي در ادامه افزود: اگر بخواهيم تلاش قابل توجه برخي از مسلمانان مثل پروفسور نصر را مورد مناقشه قرار دهيم، تمام آن حرف ها مادامي كه وارد فضاي شريعت و منسك نشود راه به جايي نخواهد برد؛ اينكه گفته شده معنويت داشته باشيم معنويت آنجا است كه برنامه ارائه دهيم درست مانند تلويزيون؛ چراكه امروز رسانه جاي سخن را براي مجتهد متقي تنگ نمي كند در عين اينكه آدم هايي را كه ويژگي هاي اهل هدايت را ندارند نيز مي آورد.

مدير موسسه پژوهشي فتوح انديشه ضمن تشريح راهبرد دوم خاطر نشان كرد: هر جايي كه دين از ديالوگ عقلاني با مردم عقب مانده، منفذهاي خوبي براي ورود سكولاريسم پيدا شده است؛ سكولاريسم در جايي كه دين نمي تواند با مردم ديالوگ كند، وارد جريان دين مي شود ولي جريان دين مي تواند با اجتهاد كارآمد منفذهاي موجود در دوره غيبت را پر كند و به هر ميزاني كه اين منفذها پر شود راه براي نفوذ سكولاريسم كمتر خواهد شد.

وي با اشاره به راهبرد سوم گفت: راهبرد آخر تجربه اي است كه انسان بايد از دنياي غرب بگيرد؛ زيرا دين در غرب فردي است و دين مسيحيت بريده شدن عقل از دين را مجاز مي كند؛ چراكه اگر آموزه هاي ديني رازگونه باشد اين فضا مستعد مي شود كه تفسير عينيت زيستي صورت گيرد.