رجبی دوانی مطرح کرد: روايات مشهور درباره چگونگي بعثت پيامبر

به گزارش خبرنگار دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، دکتر محمدحسين رجبي دواني در ادامه هفتمين جلسه از سلسله جلسات «کارگاه آموزشي - تحليلي تاريخ اسلام» که به همت موسسه «صهبای بصیرت» در فرهنگ‌سرای ارسباران برگزار ‌شد، به بيان روايات مشهور درباره چگونگي بعثت پيامبر اکرم (ص) و بررسي صحت آن پرداخت.

چگونگي بعثت پيامبر(ص) از زبان امام هادي (ع)

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين (ع) به بيان حديثي مفصل از امام هادي (ع) درباره چگونگي بعثت که مرحوم علي رجبي دواني از کتاب بحارالانوار آورده، پرداخت و گفت: وقتي وجود پيامبر (ص) پس از بازگشت از آخرين سفر تجاري، از تجارت دست شستند و هر آنچه به دست آورده بودند انفاق كردند، ‌تا مدتي انزوا گزيدند و بيشتر اوقات در کنار کوه حراء اعتکاف مي‌کردند (اعتکاف سنت عبدالمطلب بود) و گاهي نيز از کوه بالا مي‌رفتند و بر فراز کوه به تفکر و عبادت مشغول مي‌شدند و از آنجا بر خلقت خداوند نظر کرده و تفکر مي‌نمودند؛ تا اينکه در چهل سالگي خداي متعال ايشان را آماده رسالت ديد.

وي در ادامه بيان كرد: جبرئيل در هاله‌اي از نور بر پيامبر (ص) ظاهر شد، دست ايشان را گرفت و گفت: بخوان، پيامبر (ص) فرمودند: چه بخوانم؟ (ما اقرأ) جبرئيل گفت: بخوان به نام پروردگارت که تو را خلق کرد و پيامبر (ص) خواند.

 

رجبي دواني افزود: خداوند درهاي آسمان را گشود و فرشتگان را بر ايشان مجسم كرد؛ ملائک دسته دسته براي عرض تبريک هبوط کردند و پيامبر(ص) از اين همه جلال و جبروت دچار شگفتي شدند، در برخي روايات گفته شده که علي (ع) در اين مواقع در کنار پيامبر (ص) بود.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين (ع) گفت: جبرئيل و فرشتگان به آسمان برگشتند،‌ پيغمبر (ص) از کوه پايين مي‌آمدند و با خود مي‌انديشيدند که آيا در اين امر خطير موفق خواهم بود؟! آيا قريش مرا مي‌پذيرند؟ آيا به من نسبت جنون نخواهند داد؟ پيامبر(ص) صدايي مي‌شنيد که مي‌گفت: نگران نباش،‌ ما مدافع تو هستيم،‌ پرچم حق به دست توست و بعد از تو به دست علي(ع) خواهد رسيد،‌ همان پسر عموي تو،‌ روز قيامت همه انبيا و صديقين تحت پرچم او وارد بهشت مي‌شوند، به زودي چشمانت به وجود فاطمه زهرا (س) روشن خواهد شد و سپس بشارت ائمه از نسل حضرت زهرا (س)‌ را داد.

وي در ادامه اظهار كرد: پيامبر (ص) به هنگام پايين آمدن از کوه به اراده الهي صداي صخره‌ها را مي‌شنيدند که السلام عليک يا نبي‌الله،‌ السلام عليک يا رسول‌الله، ‌السلام عليک يا حبيب‌الله و... مي‌گفتند.

روزي كه انتظار خديجه به پايان رسيد

رجبي دواني سپس با تشريح ادامه واقعه از زبان امام موسي کاظم (ع) گفت: عيسي ابن مصطفاد از خدمت امام موسي کاظم (ع) درباره اتفاقات پس از بعثت سؤال کرد و ايشان نيز از قول پدر بزرگوارشان نقل كردند که: وقتي پيامبر (ص) وارد خانه شدند، خديجه (س)‌ به استقبال ايشان آمد، ‌نوري در چهره پيامبر (ص) ديد که او را جلب نمود،‌ از ايشان پرسيد: اين چه تغييري است که کرده‌ايد؟ پيامبر (ص) فرمودند: خديجه! بدان من از امروز به رسالت مبعوث شده‌ام؛ خديجه (ص) گفت: من سال‌ها انتظار اين واقعه را مي‌کشيدم و فوراً‌ به ايشان ايمان آورد.

استاد تاريخ اسلام سپس به ارائه دليلي عاميانه از مرحوم دواني در صحت بعثت پيامبر (ص) اشاره و تاكيد كرد: دليل عاميانه در صحت رسالت پيامبر (ص) اين است که همسرش در همان ابتدا به ايشان ايمان آورد.

علي (ع)، اولين ايمان آورنده به رسول‌الله

وي با تأ‌کيد بر اينکه اول ايمان آوردنده به پيامبر (ص) حضرت علي (ع) بوده‌اند، گفت: طبق اين نقل و بنابر ظاهر قضيه، اولين ايمان آورنده حضرت خديجه (س) است و سپس علي (ع) اما به نظر مي‌رسد آن نقل‌هايي درست‌تر است که علي (ع)‌ را به هنگام بعثت در کنار پيامبر (ص) مي‌داند.

رجبي دواني دليل اين امر را فرمايش اميرالمؤمنين دانسته و اظهار داشت: حضرت علي (ع) فضائل بسياري داشتند که هيچ کدام را مطرح نمي‌کنند به جز اين مورد که مي‌فرمودند: من در ايمان آوردن به پيامبر (ص) بر همگان پيشي جستم و اول مؤمن بودم؛ اين مطلب در چند جاي نهج‌البلاغه آمده است.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين (ع) در ادامه افزود: پيامبر (ص)، حضرت علي (ع) و خديجه (س)‌ را فرا خواندند و به ايشان فرمودند: «اسلام اعتقاداتي دارد که شامل اصول و فروع مي‌باشد»، سپس برخي از آنها را نام بردند و فرمودند: «اما مهم‌تر از همه اين‌ها که بدون آن ايمان پذيرفته نيست، اين است که بايد امام بعد از من را در زمان حيات من بشناسي و به او ايمان داشته باشي» و به حضرت خديجه (س) فرمودند که: «با علي (ع) بعد از من بيعت نما» و به اين ترتيب ولايت علي (ع) نه در روز غدير که در روز بعثت مطرح شد و خديحه (س)‌ اول کسي است که ولايت علي (ع) را پذيرفت.

وي در پاسخ به سؤالي که درباره بسم الله الرحمن الرحيم اين سوره پرسيده شد به نقل از مرحوم دواني در کتاب اصول کافي گفت: از امام صادق (ع) پرسيدند که اولين آياتي که بر پيامبر (ص) نازل شد، چه بوده است؟ و ايشان فرمودند: بسم الله الرحمن الرحيم اقرأ باسم ربک...؛ همچنين در روايت مشابهي از امام رضا (ع)‌ به نقل از کتاب عيون‌اخبارالرضا نيز همين پاسخ آورده شده و شايان ذکر است که اين سوره بسم الله داشته اما در نقل‌هاي عايشه نيامده است.

رجبي دواني در مورد بحث‌هاي وارد شده درباره اقرأ بيان داشت: مرحوم دواني معتقد است که در اينجا باي زينت است و از آنجا که تلفظ دو همزه پشت هم سخت است، باي زينت آمده تا خواندن آن سليس گردد و در اين صورت آيه چنين است: بخوان به نام پروردگارت که تو را خلق کرد؛ يعني اصل آيه بسم الله بوده است.

 

استاد تاريخ اسلام ادامه داد: بايد پيامبر (ص) آغاز رسالتش با بسم‌الله باشد،‌ کسي که سفارش مي‌کند هر کاري را آغاز مي‌کنيد با بسم‌الله آغاز کنيد، سپس توصيف خدايي که بايد او را بخواني، مي‌كند نه اينکه اين 5 آيه را بايد بخواني.

 

 

وي در ادامه به ارائه توضيحاتي در مورد دين پيامبر (ص) قبل از بعثت پرداخت و تاكيد كرد: ايشان از ابتدا تحت تعليم روح‌القدس بودند و اگر به ظاهر قضيه توجه کنيم، بايد گفت ايشان بر آيين پيامبر پيش از خود و مسيحي بوده‌اند، اما اين طور نمي‌تواند باشد.

 

رجبي دواني گفت: به خاطر افضل بودن ايشان بر همه پيامبران امکان ندارد که ايشان مسيحي بوده باشند؛ کسي که افضل است، از آن که افضل نيست، پيروي نمي‌کند و پيامبر (ص) نه تنها همه فضائل انبياي سلف را داشتند، بلکه علاوه بر آن را نيز داشتند.

اين استاد دانشگاه اظهار داشت: حضرت عيسي (ع) ‌که مادون پيامبر (ص) و مادون ائمه عليهم السلام است، از همان ابتداي خلقت نبي بوده‌اند و بنابراين پيامبر (ص) نيز بايد اين فضيلت را داشته باشند؛ همچنين علي (ع) در خطبه قاصعه فرمودند که ايشان از همان بدو تولد تحت تعليم روح‌القدس -بزرگ‌ترين فرشته الهي- بوده‌اند؛ اين فرشته هم اکنون در خدمت امام عصر (عج) مي‌باشد.

وي در ادامه در مورد حضرت علي (ع) که از کودکي در خدمت پيامبر و تحت تعليم ايشان بودند نيز بيان كرد: ابوطالب به لحاظ مالي در ضعف بود و پيامبر (ص) نيز خود را مديون ايشان مي‌دانستند؛ زيرا از 8 سالگي تا 25 سالگي در خانه ايشان بودند و مادر علي (ع) حکم مادر ايشان را داشتند و پيامبر (ص) مي‌فرمودند: «من در خانه ابوطالب احساس يتيمي نداشتم.»

 

رجبي دواني افزود: به همين دليل ايشان پس از ازدواج به عموي خود عباس فرمودند: زندگي بر ابوطالب سخت مي‌گذرد، خوب است که به کمک ايشان برويم و به اين ترتيب، پيامبر علي (ع) و عباس جعفر را نزد خود بردند؛ ابوطالب گفته بود عقيل را که نابيناست پيش من بگذاريد و هر کدام را مي‌خواهيد ببريد، پيامبر (ص) نيز فرمودند من آن کسي را انتخاب مي‌کنم که خدا برگزيده است.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين (ع) گفت: به اين ترتيب حضرت علي (ع) از 5 سالگي در خانه پيامبر (ص) بودند و به فرموده خود ايشان، چونان بچه شتري که سايه به سايه به دنبال مادرش مي‌رود، من به دنبال پيامبر (ص) مي‌رفتم و از تعاليم ايشان پيروي مي‌کردم؛ روح القدس به ايشان مي‌آموخت و ايشان نيز به من مي‌آموختند.

 

پایان