بررسي انديشه‌ها و تحليل مباني و چيستي پيشرفت و توسعه

به گزارش خبرنگار علمي «خبرگزاري دانشجو»، نشست «بررسي انديشه‌ها و تحليل مباني و چيستي پيشرفت و توسعه» از سلسله نشست‌هاي «الگوي ايراني- اسلامي پيشرفت»، عصر ديروز با حضور اعضاي هيئت علمي و دانشجويان دانشگاه تهران در دانشكده اقتصاد دانشگاه تهران برگزار شد.

در اين نشست، دكتر سعيد زيباكلام، عضو هيئت علمي دانشگاه تهران در رابطه با چيستي پيشرفت و توسعه، رابطه دين به شكل ثبوتي و اثباتي با پيشرفت و توسعه و نيز معنا و مفهوم ارزش هاي جامعه صحبت كرد.

بنا بر اين گزارش، دكتر زيباكلام در صحبت‌هاي خود به طور كلي به اين سوال پاسخ داد كه چگونه مي توان با تكيه به آمال و آرمان‌ها و بدون توسل به مفهوم پيشرفت، بر معظلات و مسائل بومي فائق آمد.

وي گفت: فائق آمدن بر مشكلات، هدف محوري براي ما فرض شده است و اين يعني به طور پيش‌فرض هر امر و كاري كه مطلوب و هدف پنداشته شود، بايد آب در آسياب حل و رفع معضلات و مسائل جامعه بريزد.

عضو هيئت علمي دانشگاه تهران افزود: پيشرفت صرفا زنگوله‌اي پنداشته شده كه بايد به گردن حل و رفع معضلات و مسائل آويخته شود و مهم نيست چه تلقي از پيشرفت داشته باشيم، مهم اين است كه معضلات و مسائل حل يا منحل شود.

زيباكلام ادامه داد: به‌طور ضمني پنداشته مي‌شود كه براي پيشرفت لازم است توليد نظريه و يا نظريه سازي كنيم و به اين ترتيب است كه نظريه سازي و جنبش نرم‌افزاري توليد علم خود هدفي مي‌شود كه در نهايت خادم پيشرفت است.

وي اظهار داشت: همان‌طور كه يك قالب واحد نقض‌ناپذير مفهومي براي هيچ يك از واژه‌هاي فضا، زمان، جرم، انرژي، نيرو، تحولات اجتماعي، قدرت، آزادي و... وجود ندارد، بايد بپذيريم كه مفاهيم بنياني جهان‌شمول يكپارچه نهضت روشن‌فكري، افسانه‌هاي ساخته انسان متفكر دين‌گريز يا دين‌ستيز قرن هجدهم اروپا بوده وجود ندارد.‌
 

اين استاد دانشگاه گفت: چنانچه نظريه را سخني بسيار عام و جهان شمول بدانيم، در اين صورت مي‌توانيم قائل شويم كه اين سخنان جهان‌شمول در عرصه‌ها و مواضع‌، پديدارهايي را از جهتي هم‌سنخ و هم‌رفتار مي‌كنند و يا رفتار پديداري را با توسل به عوامل علل و الگوها تبيين مي‌نمايند.

زيبا كلام بيان كرد: از طرف ديگر دانش هايي نيز وجود دارند كه شامل نظريه و نظريه سازي نمي شوند؛ مانند زيست شناسي، باكتري شناسي و... .

وي اظهار داشت: آنچه مي‌توان بر پديدارهاي عمده به ويژه در حوزه علوم اجتماعي و علوم انساني نتيجه گرفت، اين است كه به جاي صدور حكم فلسفي درباره ضرورت و يا عدم ضرورت يك نواختي معضلات، بايد به كاوش هاي موردي معضلات پرداخت.

عضو هيئت علمي دانشگاه تهران گفت: در تحليل نهايي هر مسئله اي كه هستيم با اتكاي كامل در شبكه سرنوشت‌ساز تعلقات، بايد پديدارهاي را دسته بندي كنيم.

زيبا كلام تاكيد كرد: رويكرد كارساز و موثر اين است كه به جاي كاوش پيرامون لوازم نظريه و نظريه سازي به پژوهش در مورد موضوع و يا پديدار مورد نظر بپردازيم.