توقع محصول ملموس از معضلات حوزه پژوهش علوم انساني است/در حال حاضر دولت تقاضايي براي پژوهش‌هاي علوم انساني ندارد

به گزارش خبرنگار علمي «خبرگزاري دانشجو»، نخستين كنفرانس از سلسله كنفرانس هاي مديريت پژوهش با عنوان «وظايف و فرايند هاي مديريت پژوهش براي دستيابي به علم نافع» صبح امروز در تالار ايوان شمس برگزار شد.

 

در اين كنفرانس كه با هدف بازانديشي در فرآيند و مديريت پژوهش هاي علمي و كاربردي در دانشگاه ها، مراكز تحقيقاتي،سازمان ها، تعاوني هاي دانش بنيان و موسسات خصوصي با حضور مديران پژوهشي دانشگاه ها، مراكز تحقيقاتي،مركز پژوهش هاي مجلس و نمايندگان تعدادي از وزارتخانه ها برگزار مي شد، دكتر حميد رضا آيت اللهي رئيس پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي و رئيس كنفرانس، دكتر مصطفي قانعي معاون تحقيقات و فناوري وزارت بهداشت، دكتر احمد توكلي، رئيس مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي و... به صحبت پرداختند.

 

دكتر حميدرضا آيت‌اللهي صبح امروز در مراسم افتتاحيه كنفرانس مديريت پژوهش در تالار ايوان شمس گفت: در حال حاضر فارغ‌التحصيلان علوم انساني به صورت بالقوه پژوهشگر هستند اما به دليل ضعف در مديريت نمي‌توان ارتباط موثري ميان پژوهشگران و بودجه‌هاي تحقيقاتي در كشور فراهم شود.

وي اضافه كرد: ما بايد نقش تعيين‌كننده در رشد پژوهش داشته باشيم تا پژوهش به درستي در كشور فراهم شود.
 
رئيس پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي اضافه كرد: 50 درصد دانشجويان كشور در رشته‌هاي علوم انساني مشغول به تحصيل هستند و اين در حالي است كه مهم‌ترين مشكل كشور در حوزه علوم انساني است.

 

آيت‌اللهي بيان داشت: طبق برنامه پنجم توسعه 3 درصد توليد ناخالص ملي بايد به امر پژوهش اختصاص يابد و اين در حالي است كه در حال حاضر تنها نيم درصد توليد ناخالص ملي به امر پژوهش اختصاص مي‌يابد.

 

وي خاطر نشان كرد: پژوهشگران زيادي در كشور وجود دارند اما به دليل معضل مديريت پژوهش نمي‌توان به درستي از اين پژوهشگران استفاده كرد.

 

در مراسم افتتاحيه اين مراسم علاوه بر دكتر حميد رضا آيت اللهي رئيس پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي و رئيس كنفرانس، دكتر مصطفي قانعي معاون تحقيقات و فناوري وزارت بهداشت سخنراني كرد.
 

دكتر مصطفي قانعي با بيان اينكه مديريت پژوهش بايد از مرحله تقاضا آغاز شود، گفت: نقشه جامع علمي كشور تكليف قانوني براي تقاضا تعيين نكرده است.

 

وي خاطر نشان كرد: در صورتي كه تقاضا مورد تاكيد واقع نشود نمي تواند مسير علم و پژوهش را به طور كامل رفت.
 
معاون تحقيقات و فناوري وزارت بهداشت خاطرنشان كرد: بيشتر مقالات توليد شده در كشور تكراري و كپي برداري است؛ زيرا كشور به مديريت علم نپرداخته است و در تحقيقات و روند تحقيقات و پژوهش كشور مدل غرب را تبعيت مي‌كند.

 

قانعي افزود: در وزارت بهداشت دكتراي مديريت سلامت تدوين شده است و در صورتي كه اين برنامه آموزشي تدوين شود تمامي مديران پژوهشي از اين طريق آموزش مي‌بينند.
 
وي خاطرنشان كرد: اسلام براي علم و توليد دانش مسيري را مشخص كرده كه تاكنون در كشور به آن توجه نشده است و كشور به جايي رسيده است كه مدلي براي توليد علم ندارد و پژوهشگران نمي‌دانند بايد در كدام مسير حركت كنند.

 

معاون تحقيقات و فناوري وزارت بهداشت اضافه كرد: در مديريت دانش نمي‌توان از مدل خصوصي استفاده كرد بلكه اصل حركت علمي معرفت الهي است و بايد كشور بر اين اساس مدلي را تعيين كند.

 

قانعي بيان داشت: ‌اسلام براي مديريت تحقيقات اهدافي را تعيين كرده است كه ما از آنها غافل هستيم.

 

 

سخنراني دكتر احمد توكلي رئيس مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي با عنوان نيازهاي پژوهشي مجلس شوراي اسلامي، دكتر محمد جواد كيان رئيس پژوهشكده سلامت صنعت نفت درباره مديريت پژوهش در صنعت نفت و دكتر محمد رضا نظري مشاور مديريت استراتژيك در فناوري هاي نوين با موضوع راهكارهاي تدوين استراتژي هاي عملياتي پژوهش بر مبناي نقشه علمي كشور برنامه هاي بخش اول اين كنفرانس بودند.
 

دكتر احمد توكلي گفت: براي اينكه پژوهش به عنوان پژوهش پرفايده و هدفمند مورد نظر قرار گيرد، بايد پژوهش در راستاي تحقيقات بومي باشد كه مشكل پژوهش در كشور، اعمال مديريت سليقه‌اي و سنتي و باور نداشتن علم و پژوهش است.

 

وي افزود: پژوهش موضوعي نيست كه امر و نهي شود، براين اساس بايد كميت و كيفيت پژوهش مورد توجه قرار گيرد تا از اين طريق بتوان تعيين كرد مقالاتي كه در كشور توليد مي‌شود چه ميزان منفعت مردم را تامين مي‌كند.

 

رئيس مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي با بيان اينكه براي دستيابي به پژوهش پرفايده بايد تحقيقات بومي انجام شود، تصريح كرد: پژوهشي كه هيچ مشكلي را حل نكند به عنوان پژوهش بي‌خاصيت معرفي مي‌شود و تنها مراكز پژوهشي را در كشور گسترش مي‌دهد.
 

توكلي با تاكيد بر اينكه تقاضاي پژوهش در حوزه علوم انساني بايد از سوي دولت ايجاد شود، گفت: در حال حاضر دولت تقاضايي براي پژوهش‌هاي علوم انساني ندارد.

 

رئيس مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي خاطرنشان كرد: در پژوهش‌هاي مهندسي و زيستي تقاضا ضعيف است و علت اصلي آن تكيه بر واردات در كشور است.

 

وي با بيان اينكه دانشگاه‌ها به دولت وابسته هستند و چندان نيازي به جذب سفارش تحقيقاتي نمي بينيم، گفت: دانشگاه‌هاي كشور هيئت امنايي شده‌اند تا بتوانند مشكلات جامعه را رفع كنند، اين درحالي است كه هيئت امناي دانشگاه‌ها افراد دولتي هستند و اين امر موجب شد كه دانشگاه‌ها نتوانند به جامعه متصل شوند.

 

توكلي بيان داشت: برخي از تحقيقات به زمان طولاني و بودجه زياد نياز دارد كه بايد براي اين نوع تحقيقات افق روشن تعيين شود تا سرمايه گذاري در اين تحقيقات مقرون به صرفه باشد.

 

رئيس مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي تصريح كرد: بهبود كاركرد موسسات و مراكز پژوهشي از جمله دانشگاه‌ها تنها به افزايش اعتبار بستگي ندارد، بلكه پيش از آن بايد اصلاحات فرهنگي، سياسي، مديريتي و اقتصادي مورد هدف قرار گيرد.

آيت اللهي: بسياري از دستگاه‌ها و نهادهاي دولتي هنوز مشكل علوم انساني خود را نمي‌دانند

دكتر حميدرضا آيت اللهي» در بخش دوم از صحبت هاي خود در اين كنفرانس گفت: بسياري از مراكز مختلف كشور در امر تحقيقات علوم انساني فعاليت مي‌كنند اما به دليل نبود يك شبكه يكپارچه ميان محققان و تحقيقات علوم انساني بسياري از افراد فعال در اين حوزه نتوانستند ارتباط موثر با يكديگر برقرار كنند.

 

وي افزود: پژوهش‌هاي علوم انساني كشور يك عقب افتادگي نسبت به ساير رشته‌ها دارد كه يكي از اين معضلات ارائه نشدن نيازهاي علوم انساني دستگاه‌ها و مراكز كشور است.
 
رئيس پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي اضافه كرد: بسياري از دستگاه‌ها و نهادهاي دولتي هنوز مشكل علوم انساني خود را نمي‌دانند و براين اساس نمي‌توانند نيازهاي خود را در حوزه علوم انساني به پژوهشگران ارائه دهند.

 

آيت اللهي خاطرنشان كرد: تريبت نيروهاي پژوهشي در كل فعاليت هايي كه در راستاي رشته هاي علوم انساني در سطح مديران كشور انجام مي شود، ضرورت دارد، تا ارتباط ميان نيازها و امكانات در اين حوزه ايجاد شود.

 

وي اضافه كرد: از ديگر مشكلات حوزه علوم انساني، همسان انگاري پژوهش‌هاي علوم انساني است؛ زيرا شاخص‌هاي مطرح شده در تحقيقات مي‌تواند با شاخص‌هاي علوم انساني موجود متفاوت باشد.

 

رئيس پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي با بيان اينكه حوزه علوم انساني تنها تبديل علم به ثروت را ملاك قرار نمي‌دهد، گفت: اين حوزه تبديل علم به ثروت، عزت، معنويت و هنجار را سرلوحه كار خود قرار مي‌دهد.

 

آيت اللهي خاطرنشان كرد: از ديگر معضلات حوزه علوم انساني، كمي گرايي است و بسياري از پژوهش‌هاي علوم انساني با اين مشكل مواجه است.

وي اضافه كرد: از ديگر معضلات حوزه علوم انساني و پژوهش در اين حوزه توقع محصول‌هاي ملموس است و اين در حالي است كه علوم انساني يك برنامه بلندمدت است و گاهي نتايج آن پس از بيست سال مشخص مي‌شود.

 

رئيس پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي خاطرنشان كرد: برخي افراد علوم انساني را مشابه ساير علوم نگاه مي كنند و از علوم انساني، توقع توليد محصول دارند كه اين امر موجب مي‌شود حوزه علوم انساني به موفقيت در كشور نرسد.

 

آيت اللهي گفت: در طول پژوهش‌هاي علوم انساني بايد هدايت صورت گيرد و اين در صورتي است كه تنها برخوردهاي سلبي و ايجابي با پژوهش‌هاي اين حوزه صورت مي گيرد.
 
بعد از صحبت هاي آيت اللهي دكتر محمد جواد كيان رئيس پژوهشكده سلامت صنعت نفت و دكتر محمد رضا نظري مشاور مديريت استراتژيك در فناوري هاي نوين به بحث در خصوص مديريت پژوهش در صنعت نفت و راهكارهاي تدوين استراتژي هاي عملياتي پژوهش بر مبناي نقشه علمي كشور پرداختند.

در ادامه و در بخش دوم كنفرانس مديريت پژوهش با موضوع «وظايف و فرآيندهاي مديريت پژوهش» براي دستيابي به علم نافع، عصر امروز سه پنل تخصصي با موضوع مديريت گرندهاي پژوهشي، ارتباط مراكز تحقيقاتي و دانشگاهي با بحث صنعت، خدمات، ابتكارات و نوآوري‌هاي معاونين پژوهشي وزارت بهداشت در مديريت پژوهشي در حال برگزاري است.
 

 گفتني است؛ در ادامه اين كنفرانس كارگاه آموزشي كاربردي كردن يافته‌هاي پژوهشي با موضوع خود ارزيابي ترجمان دانش در موسسات پژوهشي نيز برگزار مي شود.