امام هفتم: اویس قرني از حواریون امام علی (ع) بود

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، زينب صارم، زندگانی اویس قرنی حاکی از آن است که وی با تفکر و تزکیه نفس توانست به مراتب رفیع عرفانی دست بیابد. روایات اهل بیت درباره اویس قرنی حاوی مطالب بسیار آموزنده ای است.

در میان این روایات می توان به فرمایش امام موسی کاظم (ع) اشاره کرد که فرمودند: «روز رستاخيز منادى ندا مى‏دهد: حواريون محمد بن عبد اللَّه كه رسول خداست كجايند، آنانى كه پيمان خود را نشكستند و با همان پيمان درگذشتند؟ و سلمان و مقداد و ابو ذر برمى‏خيزند.

سپس منادى ندا مى‏دهد: حواريون على بن ابى طالب كه وصى محمد بن عبد اللَّه است كجايند؟ عمرو بن حمق خزاعى و محمد بن ابى بكر و ميثم بن يحيى تمار وابسته بنى اسد و اويس‏ قرنى‏ از جاى برمى‏خيزند.

سپس منادى ندا مى‏دهد: حواريون حسن بن على پسر فاطمه دختر رسول خدا كجايند؟ سفيان بن ليلاى همدانى و حذيفة بن اسد غفارى برمى‏خيزند.سپس منادى ندا مى‏دهد: حواريون حسين بن على كجايند؟ همه كسانى كه همراه ايشان شهيد شده از نصرت ايشان خوددارى نكرده‏اند برمى‏خيزند ... »

 توصیف اویس قرنی با ویژگی حواری علی ابن ابی طالب از لسان مبارک امام موسی کاظم (ع) نشان ازعلو مرتبه وی دارد. برای درک و فهم بهتر بیان خاص موسی بن جعفر (ع) از مقام و منزلت اویس لازم است که با معنای تاریخی حواریون آشنا شد.

حواریون لقب دوازده نفرازیاران خاص عیسی بن مریم است که از وی حکمت وعلم می آموختند. عیسی (ع) حواریون را با زهد و اخلاق نیکو آشنا می ساخت. نام حواریون چهار مرتبه در قرآن کریم ذکر شده است و یک مورد آن اشاره به زمانی دارد که حواریون از حضرت عیسی (ع) درخواست کردند که خداوند از آسمان برای آنان مائده ای نازل کند.

امام صادق (ع) علت نام گذاری این دوازده بزرگوار را به حواریون این گونه بیان می فرمایند: «از نظر مردم آنها را به اين جهت حواريّون‏ مى‏خوانند كه گازر و رخت شوى بودند يعنى به واسطه شست و شو، آلودگى و چركى را ازلباس مى‏زدودند و امّا از نظر ما ايشان را به خاطر اين جهت حواريّون مى‏خوانند كه هم نفوس خويش را از هر آلودگى خالص نموده و هم ديگران را به واسطه پند و اندرز از آلودگى گناه بر حذر داشته‏اند»

اویس قرنی جزء حواریون علی بن ابی طالب (ع) است که نه تنها خود را از آلودگی های دنیوی پاک کرده بلکه به جهت داشتن بصیرت و حکمت در مسایل دینی سبب رستگاری خویش و هدایت دیگر مسلمانان شده است که در این باره نقل های تاریخی بسیاری موجود است.

اویس قرنی در طاعت و عبادت خداوند تا آن اندازه اهل تلاش بود که ابراز می داشت باید خوف از خدا را بر رجا ترجیح داد و عمل به احتیاط کرد.

همچنین جملات اویس قرنی هنگام بیعت با علی ابن ابی طالب (ع) نشان از میزان معرفت و درک وی نسبت به مقام وجایگاه ولایت در دین دارد. راز رستگار شدن در دنیا و آخرت و رسیدن به فوز عظیم در کلمات اویس هنگام بیعت با امیر المومنین نهفته شده است. 

اویس خطاب به علی ابن ابی طالب (ع)فرمود:« بیعت می کنم بر شنيدن سخنانت و پيروى ازدستوراتت و جنگيدن در ركاب تو تا مرگم فرا رسد يا اينكه خداوند فتح و پيروزى نصيبت گرداند»

سخنان اویس حاکی از این است که سخنان امام علی (ع) را در مقام علم و شناخت حجت می دانسته است. در وادی عمل نیز پیروی از دستورات ولی خویش را سرلوحه زندگی خود قرار داده است.

امام صادق (ع) در وصف افرادی همچون اویس که سرشار از غیرت دینی هستند و با جان و مال و همه داشته خود از اهل بیت که مظهر اسلام هستند دفاع میکنند می فرمایند: «همانا حواريّون‏ عيسى شيعه او بودند و شيعيان ما حواريّون‏ ما هستند و حواريّون‏ عيسى فرمانبرتر از حواريّون‏ ما نبودند.

عيسى به حواريّون‏ فرمود: ... مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ قالَ الْحَوارِيُّونَ‏ نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ‏ ... . نه بخدا سوگند عيسى را در برابر يهود يارى نرساندند و براى او نبرد نكردند و به خدا سوگند شيعه ما از آن هنگام كه خداوند والا نام جان پيامبرش را گرفت همچنان ما را يارى مى‏كند و به خاطر ما نبرد مى‏كند و در راه ما سوخته مى‏شوند يا شكنجه مى‏گردند و يا در شهرها در به در مى‏شوند. خداوند به آنها از سوى ما جزاى خير دهد.»

شیعیانی  که اکنون در زمان غیبت کبری به سر می بردند و از دیدار امام زمان خویش محروم هستند می توانند همانند اویس قرنی از حواریون مهدی صاحب الزمان(عج) باشند. مقام حواریون برای محبین اهل بیت حاصل نمی شود مگر با یاری کردن اهل بیت و دوست داشت ایشان.

امير المؤمنين (ع) می فرماید: « بخدا سوگند اگر بينى دوستان ما را با شمشير بزنند بغض ما در دل نگيرند، و بخدا سوگند اگر به دشمنان خويش نزديك شوم و ثروتى كلان بديشان بخشم باز هم ما را دوست نخواهند داشت.»

علاقه و ارادت به اهل بیت  مقام عرفانی است که مراتب مختلف دارد . سیر و بالا رفتن از این پلکان عرفان احتیاج به دو بال علم وعمل دارد. اولین آن علم، حکمت و شناختی که از درب خانه غیر معصوم کسب نشود و عمل کردن به دستورات و فرامین ایشان. بدین وسیله در دوران غیبت می توان از شیعیان خاص مهدی صاحب الزمان(عج) شد و در زمره حواریون آن حضرت قرار گرفت.