سفر احمدی نژاد به آمریکای لاتین؛ اهداف و دستاوردها

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو»- ابوذر بهزادی؛ همزمان با قدرت یافتن احزاب چپ گرای و سوسیالیست در آمریکای لاتین در هزاره جدید که ماهیتی ضد امپریالیستی و ضد آمریکایی دارند دستگاه سیاست خارجی جدید با درک توانمندی‌های بالقوه و بالفعل این منطقه می‌تواند سبب ساز همکاری های دوجانبه و چندجانبه ایران باکشورهای منطقه شده و بیشنه سازی و هدفمندتر کردن روابط با این منطقه را دنبال کند. در این راستا دولت احمدی نژاد با رویکردی سیاسی-اقتصادی در این منطقه تلاش می کند ضمن تحکیم و توسعه روابط با این منطقه جبهه جدیدی را در صحنه جهانی علیه آمریکا به وجود آورد.

اگر چه سیاست خارجی ایران در قبال کشورهای بزرگ و تاثیرگذار منطقه -آرژانتین، برزیل- موفقیت چشمگیری به همراه نداشته و اهداف دنبال شده در منطقه غالباً با رنگ و بوی سیاسی، منافع اقتصادی کشور را به اولویت ثانوی تبدیل کرده است اما گسترش روابط با کشورهایی چون ونزوئلا، اکوادور، بولیوی، نیکاراگوئه و کوبا که بعضاً نقاط مشترک مهمی نیز با ایران دارند می تواند بسترساز گسترش نفوذ و همکاری های دو جانبه و چندجانبه در منطقه و فراتر از آن در سطح جهانی باشد.

سفر اخیر احمدی نژاد به امریکای لاتین نیز در بحبوحه تشدید تنش های ایران با آمریکا و غرب که بازتاب گسترده ای نیز در بسیاری از کشورها به ویژه آمریکا به دنبال داشته است بدون شک اهداف و دستاوردهایی را برای ایران به دنبال خواهد داشت؛

به نظر می رسد اولین و اساسی ترین هدفی که احمدی نژاد در این سفر مدنظر قرار داده متنوع سازی جبهه های درگیری با ایالات متحده در پاسخ به تشدید تحریم ها و تهدیدات اخیر این کشور نسبت به فعالیت های هسته ای ایران و تحریم نفتی ایران با رویکرد های عمدتاً سیاسی باشد. با در نظر گرفتن اینکه آمریکا تلاش دارد از نفوذ کشورهای دیگر در این منطقه تحت عنوان «حیات خلوت» خود جلوگیری نماید تهران سعی در بر هم زدن تمرکز سیاست خارجی آمریکا با علم به حساسیت آمریکا در منطقه دارد.

دومین هدفی که ایران از نزدیک شدن هرچه بیشتر به آمریکای لاتین – در رأس آنها هوگو چاوز رئیس جمهوری ونزوئلا و اوو مورالس رئیس جمهوری بولیوی که روابط بسیار تیره با آمریکا دارند- دنبال می‌کند خرید زمان از ایالات متحده است و این در شرایطی است که با توجه به بحران جدی‌ای که بر اقتصاد آمریکا سایه افکنده و حوادث وال استریت که بعضا باعث شده کشورهای منطقه نیز از سیاست های اقتصادی آمریکا ناامید شوند، ایران تلاش دارد تا با سرمایه گذاری های اقتصادی مشترک در پروژه های کشاورزی، صنعتی، مسکن و در بخش های انرژی شامل احداث کارخانه و ساخت و ساز و گسترش روابط تجاری جایگاه خود را در منطقه ارتقا و افکار عمومی منطقه را با خود همراه سازد.

سومین هدفی که از سفر اخیر احمدی نژاد به آمریکای لاتین در راستای تعمیق روابط با این کشورها می‌توان متصور شد این است که با توجه به اوج گیری تنش‌های ایران با غرب و آمریکا، ایران سعی در خنثی سازی و تعدیل تحریم های غرب و آمریکا و پیش‌دستی کردن در مقابله با تحریم های احتمالی جدید دارد. با توجه به مطرح شدن تحریم نفتی ایران توسط ایالات متحده که از سوی کشورهای اروپایی نیز مورد بررسی و پیگیری قرار گرفته است ایران به دنبال بازارهای جدید در سایر مناطق به ویژه آمریکای لاتین برای فروش مواد خام و تأمین مواد و کالاهای ضروری که بعضاً در نتیجه تحریم های غرب و آمریکا قابل دسترس نیستند، می باشد.

با توجه به تشدید تنش های ایران با غرب و آمریکا در مساله فعالیت صلح آمیز هسته ای ایران، هدف مهم دیگری که ایران در پی سفر احمدی نژاد به این منطقه دنبال می کند آن است که علیرغم پی گیری اهداف اقتصادی، از منظر سیاسی نیز ایران سعی در مشروعیت بخشیدن به فعالیت های هسته ای خود با یارگیری و حامی سازی در منطقه دارد که این موضوع با توجه به نقش کمّی کشورهای آمریکای لاتین در سازمان های بین المللی توجیه می شود.

بی شک سفر دوره ای احمدی نژاد به آمریکای لاتین نوید بخش دستاوردهای مهم سیاسی و اقتصادی برای ایران می باشد که از آن جمله می توان به قوام بخشیدن به سیاست های اقتصادی و گسترش و هدفمندتر کردن روابط تجاری مانند همکاری های مشترک در پروژه های عمرانی، کشاورزی،مسکن و انرژی اشاره کرد. دستاورد مهم دیگری که در پی سفر احمدی نژاد به آمریکای لاتین برای تهران در پی داشته همسو سازی هرچه بیشتر برخی از کشورهای منطقه و در رأس آنها ونزوئلا در سیاست های ضدآمریکایی ایران و کسب حمایت کشورهایی چون اکوادور از فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایران می باشد.