تلقی غربی از میزان بودن رأی ملت، تحریف در اندیشه امام (ره) است

حجت‌الاسلام علی جعفری در گفت‌وگو با خبرنگار دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»، با اشاره به اینکه یکی از موضوعاتی که همواره با تاریخ انسان‌های بزرگ همراه بوده، مقوله «تحریف» است و هرچه حوزه تأثیرگذاری این انسان بزرگ، گسترده‌تر باشد تحریفات بیشتری دامنگیر سیره و تاریخ او خواهد شد، گفت: امام خمینی (ره) به عنوان بزرگ‌ترین شخصیت معاصر ایران و جهان، نیز از زمره شخصیت‌هایی است که تاریخش در برخی موارد با تحریف دست به گریبان شده است.

 

در همین زمینه و به بهانه برگزاری کارگاه متدشناسی آشنایی با اندیشه امام خمینی (ره)، گفت‌وگوی کوتاهی با حجت‌الاسلام علی جعفری انجام دادیم که مشروح آن در ادامه می‌آید:

 

 

حجت‌الاسلام جعفری: وقتی شخصیت‌های موثر و بزرگ در طول تاریخ، به خصوص شخصیت‌های جبهه حق از دنیا می‌روند، تحریف‌کنندگان از این فرصت استفاده کرده و برای اینکه برای خود وجاهت و جایگاهی پیدا نمایند، سعی می‌کنند این شخصیت‌ها را از آن خود کنند؛ اینان در عین آنکه نمی‌توانند برای وجاهت پیدا کردن و بالابردن خود، از کنار این شخصیت‌ها به راحتی عبور کنند، می‌خواهند با دور زدن این شخصیت‌های بزرگ، آنها را از آن خود کنند.

 

این گروه سعی می‌کنند بخشی از اندیشه یا سخن شخصیت‌های بزرگ که شبیه دیدگاه خودشان است، ولی مبنای دیگری دارد را بیان و از آن مطالب و سخن‌ها برای توجیه خودشان مستمسکی درست کنند و آن شخصیت را در پازل خودشان تعریف نمايند.

 

تحریف از جهت روش شناختی نیز زمانی مطرح می‌شود که متشابهات در سخنان آن شخصیت بزرگ وجود داشته باشد. در این مورد ما باید متشابهات را براساس محکمات توضیح و تفسیر کنیم.

 

حجت‌الاسلام جعفری: انواع متفاوتی از تحریف وجود دارد؛ یکی از آنها مستند به متن بیانات شخص است یعنی «تحریف در متن» که در حقیقت «تحریف معنوی» نام دارد، بدین معنا که سخن یا مطلبی از شخصیت مورد نظر را بیان کنند اما اشاره‌ای به فضای سخن نکنند. در حقیقت نه اینکه شان نزول سخن بیان نشود، بلکه سخن را با شان نزول دیگری مطرح کنند.

 

تحریف دیگر «تحریف لفظی» است؛ بدین معنی که بخشی از صحبت را حذف و بخش دیگر را بازگو کنند. این نوع تحریف امام (ره) در سیاسیون مربوط جریان فتنه و دوم خرداد زیاد مشاهده شده است. بدین گونه که اینان بخشی از سخن امام را می‌گیرند و بیان می‌کنند، در صورتیکه این سخن در کنار صحبت‌های قبل و بعدش منظور را می‌رسانده است.

 

نوع دیگری از تحریف مربوط به سیره است. مثلا کسانی که با امام (ره) نزدیک بوده‌اند، خاطراتی را از ایشان نقل می‌کنند که ممکن است خلاف واقع باشد؛ بدین معنی که ممکن است جعل خاطره کرده باشند یا خاطره‌ای را بصورت وارونه نقل کنند و یا خاطره را بصورت جامع، مطرح و بیان نکنند، برای مثال آقای هاشمی رفسنجانی مطالبی را در کتاب خودشان نقل کرده‌اند که نه تنها چنین چیزی در هیچ منبع دیگری وجود ندارد، بلکه هیچ عقل منصفی هم نمی‌تواند آن را بپذیرد.

 

خود حضرت امام (ره) هم در آخرین فراز صحیفه این مطلب را بیان می‌کنند که هر چیزی به من منتسب می‌شود، در آن باید صدا یا تصویر من موجود باشد؛ به این خاطر که امام می‌دانستند در آینده ممکن است مطالبی جعلی و تحریف شده را به ایشان نسبت دهند.

 

گاهی نیز در تحریف، جمله‌ای را تقطیع می‌کنند، برای مثال جمله «میزان رأی ملت است» را اگر در صحیفه مطالعه کنیم، می‌بینیم امام آن را در فضای دیگری بیان کرده‌اند و منظور دیگری را از این جمله دارد، بدین معنی که اگر ابرقدرت‌ها بخواهند برای ما تعیین تکلیف کنند، میزان ملت هستند و انتخاب آنان مهم است؛ هیچ کس حق ندارد در مقابل خواسته مردم بایستد. میزان رأی ملت است، بدین معنی نیست که ملت می‌تواند خلاف شرع خواسته‌ای را طلب کند. در حقیقت رأی ملت در چارچوب خاصی میزان است.

 

حجت‌الاسلام جعفری: از کارهای مهمی که باید انجام شود، این است که محکمات اندیشه امام (ره) از متشابهات ایشان مشخص شود؛ باید کتابی نوشته شود یا جایی عهده‌دار این مسئولیت شود که متشابهات امام (ره) را از محکماتشان تمییز دهد.

 

وقتی امام (ره) می‌گویند همه چیز ما اسلام است، دیگر نمی‌توان پذیرفت که مراد از «میزان رأی ملت است»، تلقی غربی آن است. بدین معنی که وقتی شورای نگهبان به وظایف خود عمل کرد و روند کار در چارچوب قانون پیش رفت، اینجا دیگر میزان رأی ملت است.

 

از راهکارهای دیگر این است که روش استناد به اندیشه امام تبیین شود و مکانی باشد که وقتی کسی مطلبی را به امام نسبت داد، مطلب را با سیره امام تطبیق دهند.

 

باید موسسه یا سازمانی وجود داشته باشد که اگر کسی یا سازمانی سیره امام را تحریف کرد، حال چه لفظی، چه معنوی و چه انواع دیگر تحریف، آن موسسه موضع نشان دهد، البته هم اکنون این مسئولیت بر عهده موسسه تنظیم و نشر آثار امام (ره) است که متأسفانه منفعل است، بطوریکه با آنانی که سیره و اندیشه اصلی امام (ره) را بیان می‌کنند مشکل دارد و در مقابلشان موضع گیری می‌کند، اما از تحریف کنندگان سیره و گفتار امام (ره) حمایت می‌نماید.

 

 

حجت‌الاسلام جعفری: در ابتدا باید عرض کنم که امام (ره) خود یک متن است. بالاخره برای مطالعه یک متن، متد لازم است که البته متد مطالعه اندیشه امام (ره) هم موجود است. اجمالا می‌توان از همان متدی که علما در بررسی متون دینی دارند، استفاده کرد.

 

ما براساس متد طرح شده در حوزه اندیشه امام (ره) اقدام به فعالیتی کردیم که زیربخش آن مطالعه فرهنگ ایران از منظر امام (ره) است، البته این موضوع، موضوع دشواری است، علت انتخاب این موضوع هم بدین خاطر بوده که نشان دهیم با موضوعات دشوار هم در اندیشه امام می‌توان غور و مطالعه کرد.

 

علاوه بر این، خود موضوع فی نفسه جذاب است؛ اینکه ملتی یک فرهنگی را از خودشان بدانند و اینکه تلقی امام (ره) از فرهنگ ایرانی چیست و مهمترین خصوصیات ایرانی از منظر ایشان چیست، جالب و جذاب است.

 

همچنین این موضوع، موضوعی است که دانشمندان زیادی درباره اش نظر داده‌اند، که این خود باعث می‌شود بتوانیم امام را با آنان مقایسه کنیم و اتقان اندیشه امام (ره) را نمایان کنیم.

 

ما می‌خواهیم نشان دهیم که امام یک اندیشه نظام‌مند دارد؛ اینطور نیست که امام از هر دری سخن گفته باشد، ما می‌خواهیم نظام فکری امام را در یک مورد معلوم یعنی فرهنگ ایرانی از منظر امام، نشان دهیم.

 

در این رابطه در حال طی مقدمات برگزاری یک کارگاه مهارت‌افزایی هستیم که بر محور تعامل با صحیفه 21 جلدی امام (ره) کار می‌کند و این خود مقدمه‌ای است که پس از آن به سمت روش شناسی اندیشه امام حرکت کنیم، ضمن این که برخی نکات کلیدی و مهمی مانند محکم و متشابه در کلام امام را که برای فهم اندیشه ایشان لازم است در این کارگاه بیان می‌کنیم.

 

البته متدشناسی آشنایی با اندیشه امام خمینی (ره)، در حکم هسته اولیه‌ای است برای شکل گیری نهضت خمینی‌شناسی به معنای کلی آن که از مطالعه متن شروع می‌شود و به سمت سیره و تاریخ هم پیش می‌رود.