انجمن‌هاي علمي دانشجويي؛ پتانسيل توليد علم كه راكد مانده

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»؛ انجمن های علمی دانشجویی مرکب از دانشجویان علاقه مند به مشارکت در فعالیت های پژوهشی و فوق برنامه علمی در یک دانشکده یا گروه آموزشی است كه به منظور تقویت نشاط علمی در میان دانشجویان و حمایت از فعالیت های جمعی و خودجوش پژوهشی و راهنمایی و مشارکت دانشجویان مستعد و توانمند براي بالندگی علمی و فرهنگی دانشگاه ها تشكيل شده و اهدافي نظير ایجاد زمینه مناسب برای تجلی استعدادها و برانگیختن خلاقیت و شکوفایی علمی دانشجویان را در دستور كار خود دارد.

 

اين انجمن نهادمند ساختن فعالیت های فوق برنامه علمی و پژوهشی دانشجویان، افزایش سطح مشارکت و رقابت دانشجویان در فعالیت های علمی جمعی و تقویت ارتباط آموزشی و پژوهشی با استادان را دنبال مي كند.

شناسایی دانشجویان نخبه و ممتاز و بهره گیری از مشارکت آنان در ارتقای فضای علمی دانشگاه و بهره گیری از توان علمی دانشجویان براي تقویت پیوندهای دانشگاه با بخش های مختلف اجتماعی و اجرایی نيز از ديگر اهداف اين انجمن ها هستند.

دانشجویان ورودی جدید در نیمسال اول می توانند به عضویت انجمن های علمی درآیند و ادامه عضویت این افراد در نیمسال های بعد منوط به کسب حد نصاب معدل خواهد بود.

وظایف شورای مدیریت انجمن علمی دانشجویی

بر اساس آيين نامه، انجمن هاي علمي بايد داراي شوراي مديريت باشند كه اعضاي شورای مدیریت نيز از طريق انتخابات در بين دانشجويان منصوب مي شوند.

جذب دانشجویان علاقه مند و خلاق و ایجاد انگیزه و رغبت نسبت به فعالیت های علمی- پژوهشی در میان تمام دانشجویان، برنامه ریزی برای فعالیت های ادواری و سالانه انجمن، برقراری ارتباط مستمر با انجمن های علمی مشابه در سایر دانشگاه ها، برنامه ریزی براي اجرای طرح های پژوهشی و پیشنهاد همکاری در ایجاد طرح های پژوهشی اعضای هیئت علمی دانشکده، همکاری با معاون آموزشی دانشکده براي ارتقاي علمی دانشجویان، تشکیل کمیته های مختلف نظیر  آموزش و پژوهش، روابط عمومی و غيره و نظارت بر عملکرد کمیته ها، برگزاری و همکاری در اجرای جشنواره ها و کنفرانس ها و مسابقات علمی و آزمون های آمادگی برای ورود به دوره های تحصیلات تکمیلی، همکاری با مسئولان دانشگاه در برنامه ریزی و ساماندهی بازدیدهای علمی از مراکز علمی، صنعتی و فرهنگی کشور، تولید و انتشار نشریه علمی، نرم افرازهای رایانه ای، فیلم های علمی- آموزشی و تشکیل کارگاه های تخصصی به صورت مستقل و یا با همکاری سایر رشته ها و دانشگاه ها - حفظ و نگهداری وسایل و تجهیزات انجمن و ارائه گزارش عملکرد مالی انجمن هر 6 ماه یکبار به شورای دبیران از وظايف  شورای مدیریت انجمن علمی دانشجویی است.

 

نظارت بر انتخابات انجمن های علمی دانشجویی، تصویب طرح ها و هماهنگی در اجرای برنامه ها و تلاش برای تامین تسهیلات مورد درخواست انجمن ها، تصویب آیین نامه های داخلی انجمن های علمی دانشجویی و شورای دبیران، بررسی پیشنهادهای انجمن ها در خصوص برگزاری جشنواره ها و همایش های علمی در سطح دانشگاه و ارائه آن برای تصویب به کمیته نظارت حمایت از انجمن های علمی دانشجویی، رسیدگی و رفع اختلافات میان انجمن ها، انتخاب نمایندگان شورای دبیران براي شرکت در کمیته حمایت و نظارت بر انجمن های علمی دانشجویی دانشگاه، نظارت بر عملکرد انجمن ها بر اساس گزارش های دریافتی از سوی آنها، نظارت بر عملکرد مالی و همجنین اموالی که در اختیار انجمن ها قرار گرفته است بر اساس گزارش های واصله از انجمن ها، ارائه گزارش عملکرد شورای دبیران (هر یک سال یکبار) به کمیته نظارت و حمایت از انجمن های علمی دانشجویی نيز از وظايف شوراي دبيران انجمن هاي علمي است.

همچنين بر اساس آيين نامه وزارت علوم دانشگاه ها موظفند براي حمایت علمی و کمک به رشد و توسعه انجمن های علمی دانشجویی کمیته نظارت وحمایت از معاون دانشجویی، یکی از مدیران کل حوزه معاونت پژوهشی و دو نماینده از شورای دبیران انجمن های علمی دانشجویی دانشگاه را تشکیل دهد و نظارت بر عملکرد انجمن ها و رسیدگی به در خواست های آنها را بر اساس آیین نامه داخلی که تنظیم خواهند كرد در دستور کار خود قرار دهند، ولي در حال حاضر اين انجمن ها چقدر فعال هستند و دانشگاه ها چقدر به انجمن هاي علمي بها مي دهند؟

 

دكتر جليل دارا، مدیرکل امور فرهنگی وزارت علوم با اشاره به تثبيت وضعيت انجمن هاي علمي در دانشگاه ها مي گويد: انجمن های علمی دانشگاه ها به عنوان تشکلی فراگیر و عام، انگیزه خوبی برای تولید علم دارند و گستردگی فعالیت آنها در حدی است که تعداد زیادی از دانشجویان درگیر مباحث علمی هستند و این موضوع فرصت مناسبی برای گسترش و تعمیق فضای علمی در دانشگاه های کشور است.

 

وي مي افزايد: در حال حاضر وضعیت انجمن های علمی دانشگاه ها تثبيت شده و از این مرحله به بعد نیاز است نوآوری و بهره گیری از فکرهای بدیع و خلاقانه در دستور کار اين انجمن ها قرار گیرد تا بتواند بستری مناسب برای تولید علم در سطح دانشگاه های کشور محسوب شود.

معاون دانشجويي دانشگاه تهران مي گويد: با وجود چالش هاي پيش رو نگاه هاي مسئولان به انجمن هاي علمي مثبت است.

دكتر امير رستمي، معاون دانشجويي دانشگاه تهران با اشاره به نگاه هاي مثبت مسئولان به انجمن هاي علمي گفت: در حال حاضر انجمن هاي علمي داراي رويكرد خوبي دهستند، البته چالش هايي نيز وجود دارد ولي نوع نگاه مسئولان به انجمن هاي علمي مثبت است.

وي همراه نبودن اساتيد را يكي از چالش هاي موجود دانست و گفت: اگر اساتيد نيز همراه باشند و از دانشجويان حمايت كنند اين انحمن ها مي توانند فعال تر به كار خود ادامه دهند.

رستمي با اشاره به اينكه توجه به اين انجمن ها در توليد علم كشور بسيار تاثيرگذار است، گفت: قطعا حضور افراد نخبه در انجمن هاي علمي مي تواند اين انجمن ها را به يكي از هسته هاي اوليه توليد علم كشور بدل كند.

در کشورهای پیشرفته انجمن های علمی یک نوع سازمان شناخته شده است که به صورت جدی روی آنها سرمایه گذاری می شود؛ چراکه یکی از مهمترین کانون های علمی و تأثیرگذار بر تولید علم و روند فعالیت های علمی محسوب می شوند.

با وجود كمبود بودجه انجمن‌هاي علمي براي براي فعال شدن انگيزه دارند

پرويني، كارشناس انجمن هاي علمي دانشگاه امام خميني (ره) قزوين مي گويد: در حال حاضر وضعيت انجمن هاي علمي بسيار بهبود يافته و نسبت به سال‌هاي گذشته خيلي بهتر شده؛ به طوري كه اعضاي انجمن هاي علمي دانشگاه ها با وجود كمبود بودجه براي فعال شدن انگيزه دارند.

كارشناس انجمن هاي علمي دانشگاه امام خميني (ره) افزود: از نظر بودجه اي مشكلاتي را داريم، ولي حمايت ها طوري نيست كه بگوييم به اين انجمن‌ها بي توجهي مي شود.

وي گفت: تا جايي كه مي توانيم برنامه هاي علمي اين انجمن ها را به سمت توليد علم بيشتر سوق مي‌دهيم و سعي داريم اين انجمن هاي را نيز در حوزه هاي علوم انساني فعال تر كنيم؛ زيرا در رشته هاي فني به دليل گستردگي فعاليت انجمن‌هاي علمي بيشتري وجود دارد.

 

از انجایی که انجمن های علمی اساس و بنیان فعالیت های علمی دانشگاه ها را شکل می دهند و پیشرفت و ترقی علمی کشور از همین فعالیت ها سرچشمه می گیرد، توجه کافی و پرداختن به این انجمن ها می تواند آینده ای درخشان و پرافتخار برای میهن اسلامی رقم بزند، ولي در حال حاضر شرايط به گونه اي است كه اين انجمن ها فعال نيستند و  فرصت های بزرگ و امکانات گسترده فکری برای درخشش كشور در حال هرز رفتن است و مسئولان نيز همچنان به بي توجهي خود ادامه مي دهند.