رونمایی مسئولان از نقشه‌های جامع و امید مردم برای اجرایی شدن آنها!

گروه علمی «خبرگزاری دانشجو»؛ سلامت و آموزش محوری‌ترین نقش را در پیشرفت کشورها دارند که به شرط تحقق آنها می‌توان به توسعه جوامع امیدوار بود و نظام سلامت ایران نیز پش از انقلاب و به ویژه در سال‌های اخیر برنامه‌های بسیاری را در این جهت ارائه کرده است و سال 90 را نیز می‌توان سالی مهم برای وزارت بهداشت دانست؛ چراکه دو سند اساسی این حوزه در این سال كليد خورد.

 

«انسان سالم محور توسعه پایدار است» عبارتی است مورد تایید و تاکید تمام کارشناسان و سیساستگذاران و بر اساس آن پیشرفت و توسعه در هر زمینه‌ای بدون داشتن جامعه و نیروی انسانی سالم ممکن نیست و در همین راستا وزارت بهداشت با ارائه برنامه‌ها و سیاست های کوچک و بزرگ به دنبال تحقق این هدف است که برخی از این برنامه‌ها در سال جاری کلید خورده یا به نتیجه رسیده است.

 

 

شاید وزارت بهداشت تنها وزارتخانه پیش قدم در ارائه سندی جامع مبتنی بر اهداف و احکام نقشه جامع علمی است؛ چرا که پس از تدوین و ارائه نقشه جامع علمی به عنوان یکی از راهبردی ترین اسناد بالادستی کشور که در آن اهداف و برنامه های کلان در حوزه علم و فناوری به تصویب رسید، این وزارت بهداشت بود که برای تدوین سندی از این دست در حوزه بهداشت و سلامت کشور اقدام کرد و در نهایت نقشه جامع علمی سلامت را برای پاسخگویی به نیاز سلامت جامعه و همچنین حرکت در جهت توسعه پایدار در 13 ارديبهشت ماه سال 90 رونمایی کرد.

 

این نقشه حاصل تلاش و همفکري ۳۰۰ نفر از محققان کشور بوده که به عنوان يکي از پايه‌هاي تحقق بندهاي سلامت نقشه جامع علمي کشور با همکاري دانشگاه‌هاي علوم پزشکي سراسر کشور در شوراي سياست گذاري وزارت بهداشت تدوين شد.

دستيابي به رتبه نخست سلامت در منطقه، رشد توليدات علمي پزشکي، افزايش سهم پژوهش در حوزه سلامت و حمايت از فعاليت هاي پژوهشي با تاسيس صندوق سرمايه گذاري خطرپذير از جمله اهداف تبیین شده در این سند است.

 

همچنین، در زمينه اهداف علمي و فناوري نقشه جامع علمي سلامت کشور مي‌توان به مواردي چون؛ توليد ۲۰ هزار مقاله علوم پزشکي نمايه شده در سال، ثبت سالانه ۲۸۰ پتنت در حوزه سلامت، فعاليت ۲۰ هزار پژوهشگر در مراکز پژوهشي و دانشگاه هاي علوم پزشکي اشاره کرد.

 

اختصاص سهمي معادل يک سوم اعتبارات پژوهشي کل کشور به پژوهش هاي سلامت، دستيابي به سهم دو درصدي از بازار جهاني محصولات و خدمات در حوزه سلامت، کاهش ۱۰ درصدي هزينه هاي درماني نظام سلامت به کمک دانش و فناوري هاي نوين و دستيابي به سهم ۸۵ درصدي از بازار داخلي محصولات حوزه سلامت از الزامات ديگر نقشه جامع علمي سلامت است.

 

همچنین، ايجاد شهر دانش سلامت با هدف مرکزيت گردشگري درماني (طب توريسم)، ايجاد ۶۰ مرکز رشد و ۴۰ پارک علم و فناوري در حوزه هاي اولويت دار نظام سلامت از دیگر اهدافی است که در این سند مورد تاکید قرار گرفته است.

با تدوین نقشه جامع علمی سلامت نیازها و ظرفیت ها، فرصت‌ها و تهدیدها، برنامه‌ها و راهبردها و مسیرها و چالش‌های موجود در این راه مشخص شده و اهداف تبیین شده در آن تصویری روشن از آینده نظام سلامت کشور در ذهن ایجاد می‌کند البته به شرط اجرای صحیح برنامه ها.

 

بر اساس برنامه ریزی صورت گرفته این نقشه باید در قالب سه برنامه پنج ساله به اجرا درآید البته در صورتیکه در این مسیر مسائلی چون عدم تامین منابع مالی و نبود همکاری های بین بخشی دوباره گلایه های مسئولان اجرای سند نباشد.

 

 

شاید ایجاد تحولی بنیادی در نظام سلامت کشور دغدغه‌ای بود که وزارت بهداشت را برای تدوین سندی در این خصوص وا داشت و پس از انجام کارهای کارشناسی توسط متخصصان، مسئولان و دست اندرکاران سیستم بهداشت و درمان کشور و برگزاری جلسات تخصصی نقد و بررسی مشکلات نظام سلامت نقشه دیگری با عنوان نقشه تحول نظام سلامت تدوین و در 27 بهمن ماه سال جاری با حضور وزیر بهداشت رونمایی شد.

 

در این نقشه نیز راهبردهای لازم در شاخه‌های مختلف نظام سلامت تبیین شده و در این عرصه به اصولی مانند رعایت کدهای اخلاقی و تعهدات حرفه‌ای در آموزش، پژوهش و ارائه خدمات سلامت، پاسخگویی و مسئولیت پذیری، پوشش فراگیری و بهره‌مندی آحاد جامعه از بسته جامع خدمات پایه سلامت، توجه خاص اقشار آسیب‌پذیر، افزایش سواد سلامت مردم و مشارکت آنها در مدیریت سلامت و کم‌کاری همه بخش‌ها تأکید شده است.

بر این اساس، نقشه تحول نظام سلامت روند و مسير كاري وزارت بهداشت را طي 15 سال آينده ترسيم كرده و با اجراي آن شاهد تحولي مهم در اين حوزه خواهيم بود و با توجه به شیب تند حرکت کشور در راستای ارتقای علمی طی دهه گذشته نیاز به یک برنامه‌ریزی مدون برای دستیابی به سند چشم‌انداز، افق 1404 ضروری به نظر می‌رسید که با تدوین نقشه نظام تحول سلامت این مهم امکان‌پذیر شد.

 

نقشه جامع تحول نظام سلامت نشان‌دهنده راه برای ارتقای ارائه خدمات درمانی است و با اجرای آن خدمات بهداشتی- درمانی این حوزه هدفمند مي شود.

 

نکته قابل توجه در این سند تدوین برنامه ها بر اساس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بوده و اقدامات اساسی صورت گرفته برای تدوین آن برگرفته از فرمایشات مقام معظم رهبری است.

رونمایی از پنج فرآورده دارویی پروبيوتيك

 

پنج فرآورده دارویی شامل؛ «كیدی لاكت» (برای بیماری های كودكان)، «لاكتوكر» (برای افراد با نیاز بیشتر به ایمنی)، «رژی لاكت» (برای سالمندان و اختلالات هاضمه)، «فمی لاكت» (برای اختلالات هاضمه) و «لاكتو فم» (برای بیماری های زنان) است که در 16 بهمن ماه سال جاری با حضور وزیر بهداشت رونمایی شد.

 

با توجه به از دست دادن «فلور روده» در افراد به دلیل مصرف زیاد داروهای آنتی بیوتیك و مصرف ضد عفونی كننده ها مصرف فرآورده های پروبیوتیك در دنیا مورد توجه قرار گرفته است.

 

پیش بینی های صورت گرفته نشان می دهد گردش مالی فرآورده های پروبیوتیك 20 میلیارد دلار در سال است كه اگر یك دهم درصد آن را برای ایران در نظر بگیریم بیش از 10 میلیارد تومان می شود.

 

لازم به ذكر است، در حال حاضر هشت هزار مركز رشد در جهان به تولید این فرآورده ها مشغولند كه سهم ایران از این تعداد 140 مركز است.

 

تولید و دستیابی به دانش ساخت داروهای نوترکیب و با فناوری بالا از چنان اهمیتی برخوردار است که این امر را در اولویت کاری وزارت بهداشت و حتی کشور قرار می دهد؛ چرا که تاثیرگذاری این داروها در بهبود بیماری ها به مراتب بیشتر از داروهای ساده بوده و همچنین تولید داخلی آنها صرفه جویی ارزی بسیاری را برای کشور به همراه دارد.

 

شاید به دلیل بالابودن اهمیت تولید این داروهاست که دستگاه های مختلف از جمله حوزه پژوهش و تحقیقات وزارت بهداشت و معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور برای تولید هرچه بیشتر این داروها در ایران دست به دست هم داده اند.

 

نهم بهمن ماه امسال در جلسه‌ای با حضور وزیر بهداشت، معاون علمی و فناوری رئیس جمهور، روسای دانشگاه های علوم پزشکی و جمعی از فعالان حوزه دارویی کشور به میزبانی رئیس جمهور شش دارو با فناوری بالا رونمایی شد.

 

اين داروها شامل دو قلم داروي نوتركيب و چهار نوع ماده اوليه دارويي بوده كه براي نخستين بار توسط محققان كشور به تولید رسید و به عنوان دستاورد بزرگ علمي و فناوري اعلام شد.

 

بر این اساس، با تلاش محققان و پژوهشگران ایرانی تولید داروی لتروزول، برای درمان سرطان سينه و سرطان پروستات، بوتوكس (توكسين بوتولنيم) براي درمان ضايعات پوستي، زولندرونيك اسيد نيز براي درمان پوكي استخوان، سالمترول، ريلوزول و فاكتور هفت در کشور آغاز شد.

 

در حال حاضر بيش از 140 داروي نوتركيب در دنيا عرضه مي‌شود كه با اقدامات صورت گرفته در حال حاضر به دانش توليد 12 از اين داروها در كشور دست يافته‌ايم اما تولید تعداد بیشتری از این داروها در دستور کار مسئولان این حوزه بوده و قرار است با همکاری متخصصان، محققان، داروسازان، مراكز تحقيقاتي، وزارت بهداشت، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري و شركت‌هاي داروسازي محقق شود.

 

 

صرف نیمی از هزينه‌هاي نظام سلامت در بیمارستان ها و اشتغال درصد بالایي از نیروی انسانی این حوزه در این مراکز اهمیت چگونگی مدیریت، راهبری و نظارت بر عملکرد این محل ارائه خدمات درمانی را دو چندان کرده و در همین راستا وزارت بهداشت در سال 90 با هدف تربيت مديران كارآمد و توانمند براي اداره بيمارستان‌ها اقدام به راه اندازی نخستين دوره MBA مديريت بيمارستاني کرد.

بيمارستان پيچيده‌ترين سازمان در دنياست و نوع خدمات آن نيازمند مديريت علمي و توانمند می باشد و این در حالی است که در حال حاضر بسياري از مديران بيمارستان بدون گذراندن دوره‌هاي مديريتي به این امر مشغول هستند.

اين رشته با برنامه‌اي كاربردي مي تواند مديران بيمارستان‌ها و كارشناسان مديريت خدمات بهداشتي- درماني را براي ارتقاي هرچه بهتر ارائه خدمات در بيمارستان‌ها تربيت كند و يكي از نقاط قوت این دوره ها عملياتي و كاربردي بودن آنهاست.

 

تدوین سند و نقشه راه قطعا یکی از مهمترین ملزومات پیشرفت و توسعه پایدار است که در آن ضمن بررسی چالش های وضعیت موجود به طراحی وضعیت مطلوب و راه های به رسیدن به آن پرداخته می شود؛ اما نکته اصلی این است که تنها طراحی اسناد به هیچ وجه ما را به اهداف ترسیم شده نمی رساند چرا که تاکنون برنامه ها بسیار خوبی از جمله برنامه پنجم توسعه در این حوزه تدوین شده که متاسفانه در اختصاص بودجه و همچنین محقق شدن اعتبارات مصوب مورد بی مهری دولت و مسئولان اجرایی قرار گرفته و بر همین اساس در پایان سال نخست این برنامه شاهد عدم تحقق اهداف مورد نظر در این سند از جمله کاهش سهم مردم در پرداخت هزینه های درمان هستیم و می توان آروز کرد که این برنامه ها نیز در آینده و در مرحله اجرا دچار چنین معضلاتی نشوند.