عقیله ‌بنی‌هاشم؛ بانویی ‌با ولایت ‌پذیری‌ گسترده نسبت ‌به‌ معصوم

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو» - زینب صارم؛ حضرت زینب (س) را می توان جزو معدود بانوانی دانست که در طول تاریخ اسلام با القاب و صفاتی خاص از سوی اهل بیت عصمت و طهارت خوانده شده است.

زینب؛ عقیله بنی‌هاشم

این القاب و صفات از آن جهت که از سوی اهل بیت به حضرت زینب (س) نسبت داده شده است دارای معانی خاص و عمیقی است و از ارزش معرفت شناسانه برخوردار است؛ چرا که این صفات و القاب از طرف مقامی معصوم بیان گردیده است.
 

یکی از این القاب که بسیار خاص و دارای وجهه خاصی است لقب عقیله بنی هاشم است که به حضرت زینب (س) نسبت داده شده است.
 

سيّد رضى در نهج البلاغه از حضرت امير (ع) نقل مى‏كند كه آن حضرت فرمود: هيچ ثروتى مانند عقل‏، و هيچ فقرى مانند نادانى، و هيچ ميراثى مانند ادب، و هيچ پشتيبانى مانند مشورت كردن نيست‏.

عقل در مفاهیم و حکمت‌های دینی از تعریف خاصی برخوردار است که غیر تعریف عقل در حکمت و فلسفه است.

عقل و عاقل بودن در مفاهیم و حکمت‌های دینی حاکی از یک شان و مرتبه دین مداری است. این تعریف و معنی خاص را می توان تنها در مکتب اسلام یافت.

حضرت صادق (ع) فرمود: عاقل كسى است كه در قبول كردن حق آرام و نرم باشد، و در مقابل قول حق انصاف بدهد، و سركش باشد در مقابل باطل، و با قول باطل و ناحق مخالفت كند، و از منافع دنيوى دست مى‏كشد، ولى از آخرت صرف نظر نمى‏كند. و علامت شخص عاقل دو چيز است: راستگويى و درست كردارى و شخص عاقل هرگز سخنى نمى‏گويد كه نزد عقل منكر و مردود باشد، و كارى نمى‏كند كه خود را در معرض تهمت قرار بدهد، و با افراد ناملايم وناجورى كه برخورد مى‏كند مدارا مى‏نمايد، و پيوسته به راهنمايى و هدايت عقل كار مى‏كند، و حلم را در احوال و امور خود قرين قرار مى‏دهد، و در مذهب و سير و راه خود روى معرفت قدم برمى‏دارد.

از توصیفاتی که اهل بیت درباره شخص عاقل کرده اند و همچنین این صفت را به حضرت زینب (س) نسبت داده اند می توان به دیگر خصوصیات و صفات اخلاقی حضرت زینب (س) پی برد.

در یک نگاه کلی به احادیث اهل بیت در رابطه با عقل می توان این معنی را دریافت که هرکس نسبت به مقام ولایت معصوم از تبعیت و اطاعت بیشتری برخوردار باشد فردی عاقل تر است.

ولایت پذیری حضرت زینب (س) نسبت به اطاعت از مقام معصوم تا بدان جا وسعت یافته است که اهل بیت نسبت به ایشان مقام عقیله بنی هاشم را نسبت داده اند.

بی شک اوج مقام و جایگاهی که آن حضرت در طول تاریخ اسلام پیدا کرده اند تنها ناشی از نسبت های ایشان با خاندان رسول الله نیست بلکه می توان آن را از عمق شخصیت ایشان دانست.