تجمل‌گرایی موریانه‌ای؛ آفت عیددیدنی

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو» - زینب صارم؛ در دو نوشتار پیشین به ضرورت وجود منطق دینی در راستای معنا بخشی به وجوه زندگی اجتماعی انسان پرداخته شد؛ در میان جنبه‌های اجتماعی زندگی انسان  مسئله عمیق صله رحم در اسلام مورد توجه قرار گرفت و به چندین حدیث از اهل بیت عصمت و طهارت اشاره شد.

در مسئله مهم و اساسی صله رحم و معانی عمیقی که از آن سرشار می‌شود به فواید اجتماعی آن اشاره شد از جمله آن که سليمان بن هلال گويد: به امام صادق عليه السلام عرض كردم: قبيله‏اى نسبت به يكديگر احسان كنند و صله‏ رحم‏ نمايند، فرمود اينست كه اموالشان زياد شود و فزونى گيرند، و همواره چنين باشند تا از يك ديگر ببرند و چون از هم بريدند، آن فزونى از ايشان برداشته شود.
 

رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود: گاهى مردمى بدكردارند و نيكوكار نيستند و صله رحم مي‌كنند، پس مالشان زياد مى‏شود و عمرشان دراز مي‌گردد، تا چه رسد كه نيكوكار باشند و صله رحم مي‌كنند؟

 

 

به تصریح احادیث اهل بیت صله رحم باعث آبادی شهرها، فزونی اموال و درازی عمر می‌شود، اما در عید دیدنی های نوروزی گاه شاهد بروز آفاتی هستیم که نه تنها باعث سخت و کم رنگ شدن صله رحم می‌شود بلکه عید دیدنی را از دایره مصادیق صله رحم خارج می‌کند؛ صد افسوس این جریان و روند اجتماعی گاه تا آن جا پیش می‌رود که باعث تهی شدن عید دیدنی ها از معانی ناب اسلامی و انسانی می‌شود.

 

 

امام علی (ع) می‌فرماید: «با رحمت صله كن، اگر چه به يك شربت (آشاميدن) آب باشد، و بهترين صله‏ رحم‏، آزار نرسانيدن به اوست، و صله‏ رحم‏ مرگ را به تأخير اندازد و دوستى خانواده آورد.»
 

تاکید اهل بیت برای صله رحم تا بدان جاست که حتی انجام شدن آن را اگرچه با جرعه‌ای آب سفارش می‌کنند، اما گاهی اوقات تفریط‌های و وسواس‌های فکری در پذیرایی از مهمان، باعث کم رنگ شدن صله رحم می‌شود.

 

 

موارد و مصادیق بسیار زیادی را در رفتارهای نوروزی می‌توان مثال زد؛ از جمله میل به تجمل گرایی در اطعام مهمان است.

ایرانیان به علت داشتن خلق نیکوی مهمان دوستی سعی دارند تا بهترین و مناسب‌ترین پذیرایی را آماده کنند؛ غافل از آن‌که گاهی اوقات این مهمان دوستی از مسیر درست منحرف شده و میل به تجمل گرایی و اسراف پیدا کرده است.

بی‌شک پذیرایی بی‌دریغ از مهمان یک خلق و خوی پسندیده است، اما این روند حرکت بسیار خاموش و زیرکانه‌ای به سمت چشم و هم چشمی داشته است.

 

 

برای اکثر ایرانیان سایز و اندازه میوه‌ای که با آن از مهمان پذیرایی می‌کنند اهمیت دارد. سیب و پرتقالی که برای مصرف در مهمانی استفاده می‌شود باید در حداکثر سایز باشد و این جمله را می‌توان در اکثر خانه‌های ایرانی شنید که این سیب درشت برای مهمان است و از فرزندان خود می‌خواهند که میوه ریزتر را مصرف کنند.

هرچند پذیرایی از مهمان و مهمان دوستی ایرانیان رفتاری پسندیده و نیکو است، اما از این نکته نمی‌توان چشم پوشی کرد که این سنت در میان ایرانیان دچار انحراف و آفاتی شده است.

 

 

از دیگر  آفاتی که در عید دیدنی ها می‌توان به آن اشاره کرد مسئله بد زبانی‌ها و شیوع گناه‌های زبانی در ایام عید است. امام علی (ع) در رابطه با صله رحم می‌فرماید: «بهترین صله رحم آزار نرسانیدن است»

گاه صله رحم‌ها نه تنها باعث مطلع شدن و یاری رساندن اقوام به یک دیگر نمی‌شود، بلکه بستری مناسب برای آزارهای زبانی و بدگویی و غیبت می‌شود.
 

مبتلا شدن عید دیدنی‌ها به چنین آسیب‌هایی نه تنها عید دیدنی را به رفتاری تلخ و آزار دهنده تبدیل می‌کند، بلکه آن را از مفهوم صله رحم بسیار دور می‌کند. در حقیقت رعایت نکردن اصول اخلاقی و انسانی در ایام عید و هنگام صله رحم باعث تهی شدن آن از فواید و حسنات صله رحم می‌شود.
 

برای نزدیک شدن به معانی والای صله رحم و بهره بردن از فواید خاص آن باید در وهله اول آفات آن را شناخت و سپس در جهت رفع آن فرهنگ سازی کرد.
 

پایان