لطفا تأمل كنيد!

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو» - مطهره سادات موسويان، دانشجوي رشته پزشكي دانشگاه تهران؛ چند روزي است خبرهايي مبني بر اعتراض جمعي از دانشجويان دانشگاه هاي علوم پزشكي به تغيير در نحوه برگزاري ارزيابي آزمون هاي جامع علوم پايه و پيش كارورزي رشته هاي پزشكي، دندانپزشكي و دارو در خبرگزاري ها منتشر مي شود.

 

آنچه آشفتگي خاطر و اعتراض اين دانشجويان را فراهم آورده تغيير روند آزمون ها از حالت شناور به حالت ثابت و داراي base پنجاه درصد از نمره آزمون و حذف ارفاقات موجود در سال هاي گذشته است، اما در اين بين بايد به چند نكته توجه داشت.

 

اول آن كه وجود آزمون های جامع علوم پایه و پیش کارورزی باعث می شود که دانشجویان پزشکی در پایان هر دوره (حدوداً پنج ترم) و در آغاز ورود به مرحله ای متفاوت در روند آموزشی شان، بتوانند جمع بندی اي بر مطالب گذشته داشته باشند و با آمادگی بیشتری پس از گذراندن دوره نظری در پنج ترم اول تحصیل، وارد مرحله آموزش بالینی شوند یا پس از گذران این دوره، وارد مرحله کارورزی گردند.

 

به نظر می آید حذف این آزمون ها می تواند ضربه جدی به سطح علمی مجموعه پزشکی کشور وارد سازد؛ ضمن آن که این رشته ها  به علت حساسیت ویژه ای که دارند، کمترین تعللی در آنها می تواند به از دست رفتن جان انسانی منجر شود، نیاز به دقت بیشتر در ارزیابی افراد در آن احساس مي شود.

 

آزمون جامع علوم پایه و پیش کارورزی در اصل معیاری برای ارزیابی حداقل اطلاعات علمی افرادی است که قرار است نجات جان انسان ها را به عهده گیرند.

 

عدم کسب حداقل 50 درصد نمره در این آزمون ها نشان دهنده این است که فرد اطلاعات علمی لازم برای ورود به مرحله بعدی آموزش در این رشته را ندارد و تا زمانی که این آمادگی را پیدا نکرده است، حتی از لحاظ اخلاقی اجازه ورود به مرحله بالاتر را ندارد.

 

پافشاری بر روی حذف این آزمون ها صرفاً باعث به خطر افتادن سلامت جامعه در آینده ای نه چندان دور خواهد شد؛ چرا که این دانشجویان امروز هستند که پزشکان فردا و مسئولان سیاست گذار در زمینه سلامت جامعه خواهند بود.

 

از سوی دیگر، متاسفانه در شرایط کنونی برخي دانشجویان با اهدافی واهی در رشته پزشکی تحصیل می کنند و تعهدی برای یادگیری آنچه که گاهاً مرگ یا زندگی انسانی را تعیین می کند، احساس نمی کنند، در این شرایط  وجود این آزمون ها -هر چند نقدهایی نیز بر آنها وارد است - می تواند مانعی در مقابل این افراد باشد که حداقل برای عبور از این موانع  توفیق اجباری برای یادگیری داشته باشند.

 

مورد قابل ذکر دیگر آن است که ماهیت درس های رشته پزشکی به نحوی است که به علت حفظی بودن و نیز حجم زیاد دروس، نیاز به تکرار چندین و چند باره دارند تا در حافظه بلندمدت جای گیرند و این آزمون ها بهانه ای است برای مروری مجدد و جدی تر بر روی دروس فراگیری شده.

 

البته این مسئله را نیز نباید از نظر دور داشت که این آزمون ها برای ارزیابی، ایده آل نیستند و به نحوه این آزمون ها هم می توان نقدهای جدی وارد ساخت، بویژه در آزمون جامع پیش کارورزی كه به جای طرح سوالات از مسائلی که امکان برخورد یک پزشک عمومی با آنها زیاد است یا موارد اورژانس که نیاز به اقدام در لحظه دارد، بسیاری اوقات سوالات از مسائل تخصصی یا فوق تخصصی که دانستن آنها هیچ ضرورتی برای یک پزشک عمومی ندارد، مطرح می شود.

 

ایراد دیگری که به این آزمون ها و نیز سایر آزمون های مشابه وارد می باشد، اين است که این آزمون ها باعث می شود که دانشجویان عموماً اهتمام خود را صرف حفظ کردن مطالب كنند، در حالی که آنچه مهم است توانایی به کارگیری اطلاعات بر بالین بیمار است؛ چرا كه حداقل نیمی از تخصص یک پزشک به مهارت وی در انجام معاینات و نیز اقدامات عملی مربوط می شود که این موارد هیچ گاه در این آزمون ها مورد ارزیابی قرار نمی گیرد.

 

اما با اين همه نمي توان در باب اهميت اين آزمون ها به خود ترديدي راه داد و بايد پذيرفت اصل وجود چنین ارزیابی هایی با دقت بيشتر در طی سال های تحصیلی اجتناب ناپذیر می نماید.

قابل ذکر است که مسائلی بسیار مهم تر در مجموعه وزارت بهداشت مغفول واقع می شود که اگر قرار به برگزاری تجمع و اعتراضی است، شایسته است این مسائل در اولویت قرار بگیرند؛ زمانی که برخی از اصول اولیه اسلامی به راحتی نقض می شود یا حتی در زمینه آموزش پزشکی نقایص فراوانی وجود دارد و نیاز به بازنگری های اساسی وجود دارد و زمانی که دانشجوی پزشکی در طی تحصیل خود یاد نمی گیرد که برخی موارد اورژانس را چگونه مدیریت کند، اما از برخی موارد تخصصی و فوق تخصصی آگاهی کامل دارد، اولویت قرار دادن چنین مسئله ای (اعتراض به تغيير در نحوه ارزيابي آزمون هاي جامع) و برگزاری تجمع برای آن در بهترین حالت نشانی از غفلت است.