كتب ترجمه‌اي همچنان يكه تاز ميدان ...

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»؛ چند  سالی است براساس  فرمایش های مقام معظم رهبری مبنی بر اهمیت علوم انسانی بومی و اسلامی حساسیت های بجا و علمی جامعه متعهد دانشگاهی نسبت  به علوم انسانی در عرصه های  آن بیش از گذشته بر انگیخته شده است از این رو بر آن شدیم با گزارشی مجمل از چند انتشارات فعال در زمینه علوم انساني حاضر در بيست و پنجمين نمايشگاه بين اللملي كتاب تهران به بررسی فعالیت های انجام گرفته در این حوزه بپردازیم .

 

با مروري بر ليست كتب چند انتشارات مهم در حوزه علوم انساني مسئله اي مهم به نام ترجمه اي بودن عمده آثار خودنمايي مي كند كه توجه و تحليل اين مسئله امري مهم و ضروري مي نمايد. در زير نسبتي از تعداد كتب ترجمه اي در اي انتشارات مي آيد:

انتشارات نی: نشر نی بیش از 300 عنوان کتاب  را در موضوعات فلسفه ، جامعه شناسی ، سیاست ، اقتصاد و مدیریت ، حقوق، روانشناسی، آموزش و پرورش ، دین ، تاریخ، هنر، ادبیات، علوم طبیعی، ریاضیات ، پزشکی، زبان و کودک و نوجوان، منتشر کرده که از این میان بیش از 200 عنوان به فارسی ترجمه شده است که این رقم معادل تقریبا66 درصد از کل 300 عنوان کتاب منتشر شده این انتشارات را به خود اختصاص داده است.

 

انتشارات رشد: نشر رشد بیش از 300 عنوان کتاب را در موضوعات روانشناسی ، علوم تربیتی، علوم اجتماعی، مهارت های ارتباطی، مشاوره ، شغل ، ازدواج و آموزش خانواده، رمان علمی تخیلی ،  ادبیات ، تقویت مهارت ها ی اجتماعی و کودکان منتشر کرده که از این میان 277 عنوان به فارسی ترجمه شده که سهم بیش از 92 درصد را به خود اختصاص داده است.

انتشارات ویرایش : این انتشارات تاکنون 54 کتاب در زمینه های روانشناسی ، علوم تربیتی، و مشاوره منتشر کرده که در این میان 31 عنوان به فارسی ترجمه شده که سهم آن 57 درصد است.

انتشارات روان: نشر روان تاکنون به انتشار 54 عنوان کتاب در عناوین روانشناسی، علوم تربیتی و زبان فارسی  مبادرت ورزیده است که از این تعداد 35 عنوان به فارسی ترجمه شده که 64 درصد از کل آمار را شامل می شود.

انتشارات ارسباران: این انتشارات بیش از 60 عنوان کتاب در زمینه روانشناسی، آموزش و پرورش،جامعه شناسی، مشاوره، موسیقی و سینما منتشر کرده که از این میان 35 کتاب به فارسی ترجمه شده که سهم بیش از 58 درصدی را شامل می شود.

انتشارات ارجمند: این انتشارات  207 عنوان  کتاب در زمینه های مختلف روانشناسی  منتشر کرده که از این میان 138  عنوان به فارسی ترجمه شده که 66 در صد را از میان کل کتب به خود اختصاص داده است.

 

و در مجموع کتب منتشر شده توسط این 6 ناشر، در زمینه علوم انسانی بیش از 960 کتاب است که از این میان در حدود 710 کتاب به فارسی ترجمه شده که 75 در صد از کل کتب می باشد.

از بررسی اجمالی این آمار ها  می توان به میزان وابستگی انتشارات دانشگاهی و پیرو آن دانشجویان و اساتید و به بیان بهتر نظام آموزشی دانشگاهی در رشته های مختلف علوم انسانی، به کتب خارجی پی برد؛  این در حالی است که بر اساس آنچه در فضاي موجود در اين حوزه مطرح است بحث تحول و ديني كردن است كه از سوي مسئولين به عنوان مسئله اي در رأس فعاليت هاي موجود در وزارت علوم، تحقيقات و فناوري؛ دانشگاه ها و مراكز پژوهشي معرفي مي شود.

امر مبرهن آنكه غالبا کتب ترجمه ای از غرب براساس فلسفه های رایج ماتریالیستی و اومانیستی و ... تالیف شده اند و نمی توانند پاسخ گوی نیازهای بومی کشور در ابعاد مختلف آن باشند ، چه بسا در بسیاری از موارد در تضاد و تعارض با آموزه های وحیانی و بومی ما است. در حالی  که چندی است داعیه نهضت نرم افزاری در دانشگاه ها و مراکز علمی طنین انداز شده و زمزمه بومی سازی این علوم که به تعبیر مقام معظم رهبری «باید منشا آن را در قرآن جستجو کرد»شنیده می شود.

 

با توجه به وضعیت فعلی انتشار کتب علوم انسانی  به نظر می رسد سرعت تولید علم در این حوزه بسیار پایین تر از حد انتظار است. بنابراین برای کم کردن فاصله خود از این دست وابستگی ها، نیاز به جهاد علمی به معنای واقع کلمه بیش از پیش احساس می شود. گرچه واضح آنكه انذار در باب اين مسئله به معناي درخواست قطع هرگونه ارتباط با ساير مراكز علمي دنيا نيست و اين مسئله كه علم ديني ما در صورت فراگيري و فهم علم مدرن است است كه حاصل مي آيد امري انكارناشدني است اما اين غير از وابستگي تام و تمام به علم مدرن است.