منشأ توفيقات امام بزرگوار از نگاه رهبر انقلاب

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»؛ مقام معظم رهبری در چهلم بنیانگذار انقلاب اسلامی در خطبه نماز جمعه به طور مفصل به بیان ویژگی‌های رفتاری و شخصیتی امام بزرگوار پرداختند.
در اين‌جا دو نكته را يادآورى مى‌كنم:

هركه با امام درافتاد روسیاه شد

نكته اول: كسانى كه با امام در افتادند، خودشان را روسياه كردند. بدبخت آن كسانى هستند كه به‌خاطر شادكردن دل صهيونيست‌ها و خوشحال كردن امريكا و پُر كردن كيسه خود از پول‌هاى نفت ارتجاع، حقيقت را پوشاندند و با امام ما درافتادند.

 

روسياه آن كسانى هستند كه مى‌توانستند زير بال‌هاى مهربان اين پدر و استاد و معلم قرار بگيرند و از او منتفع شوند ولى به بخت خودشان لگد زدند و به آغوش دشمنان او پناه بردند و الان در اروپا و امريكا و امريكاى لاتين و عراق و بعضى كشورهاى ديگر سرگردانند.

اين بيچاره‌ها و روسياه‌ها هنگامى كه داخل كشور بودند، قطره‌اى در مقابل اقيانوس محسوب مى‌شدند اما نمى‌فهميدند كه چه‌قدر ناچيز و كوچكند. مراسم ارتحال آن بزرگوار به همه فهماند كه امام(ره) چه كسى بود و ملت كجاست و چه مى‌گويد و چگونه مى‌انديشد و چه مى‌خواهد و همچنين مخالفان چه كسانى هستند و كجايند. خدا كند براى خودشان هم ديگر اين اشتباه باقى نمانده باشد كه خيال كنند چيزى و كسى هستند.

آينده و افتخار متعلق به كسانى است كه پشت سر امام حركت كردند

آن‌ها حقيقتاً به خودشان جفا كردند كه در مقابل امام(ره) ايستادند. آينده و افتخار متعلق به كسانى است كه پشت سر امام حركت كردند؛ يعنى قشر عظيم متن ملت و همه آحاد مردم. شما مردم نشان داديد كه ياران و وفاداران و مخلصان امام هستيد و بر اين يارى و وفادارى و اخلاص پايداريد.

توفيقات امام خيلى بالاتر از اين است كه به شجاعت، عقل، تدبير و آينده‌نگرى زياد متكى باشد

نكته دوم اين است كه امام خصوصيات ممتاز فردى خيلى داشت، اما توفيقات او بالاتر از آن بود كه به خصوصيات فردى يك انسان- هرچه هم بالا- متكى باشد. شجاعت و آگاهى و عقل و تدبير و دورانديشى امام بسيار ممتاز بود- در اين‌ها هيچ شكى نيست- اما توفيقاتى كه آن بزرگوار به‌دست آورد، خيلى بالاتر از اين است كه به شجاعت و عقل و تدبير و آينده‌نگرى زياد يك انسان متكى باشد.

منشأ توفيقات امام چه بود؟

 

آن توفيق‌ها از جاى ديگر نشأت مى‌گرفت كه در درجه اول از اخلاص او ناشى مى‌شد؛ «مخلصين له‌الدّين». مخلص خدا بود و كار را فقط براى او- ولاغير- انجام مى‌داد، لذا اگر همه دنيا هم در مقابل او قرار مى‌گرفتند و از او چيزى مى‌خواستند كه مورد رضاى خدا نبود، انجام نمى‌داد.

در درجه دوم، توكل و حسن ظن به خدا داشت. هيچ‌كارى در نظر او خارج از قدرت الهى نبود. كارهاى بزرگ، حركت‌هاى عظيم، كندن كوه‌هاى راسخ و جبالِ راسيات براى او ميسور بود؛ چون عقيده داشت كه به خدا متكى است و خدا او را كمك مى‌كند؛ و چون به خدا توكل داشت، لذا با حسن ظن مى‌نگريست.

روزى كه او نهضت را شروع كرد، كسانى كه فكر كنند مى‌شود نهضتى برپا كرد، خيلى كم بودند. آن روزى كه او شعار اسقاط رژيم سلطنت را داد، كسانى كه فكر كنند مى‌شود رژيم سلطنت در ايران ساقط شود، بسيار معدود بودند. آن روزى كه سياست «نه شرقى و نه غربى» را اعلام كرد، كسانى كه فكر مى‌كردند مى‌شود بدون اتكاى به شرق و غرب حكومتى داشت و آن را نگه داشت و اداره كرد، بسيار نادر بودند.

آن روزى كه گفت: «امريكا هيچ غلطى نمى‌تواند بكند»، كسانى كه باورشان باشد كه امريكا نسبت به امام و امتش هيچ غلطى نمى‌تواند بكند، خيلى كم بودند.

در نظر امام پيروزى اين نیست كه انسان بتواند آن كارى را كه مى‌خواهد، انجام بدهد

او تمام اين كارهاى بزرگ را به خاطر توكل به خدا انجام داد و مى‌دانست كه مى‌تواند انجام دهد. البته براى او، انجام شدن كار هدف نبود. او مى‌گفت: من وظيفه‌ام را انجام مى‌دهم. پيروزى او به اين بود كه بتواند وظيفه‌اش را انجام دهد.

در نظر امام(ره)، پيروزى اين نبود كه انسان بتواند آن كارى را كه مى‌خواهد، انجام بدهد؛ در نظر او، پيروزى اين بود كه انسان بر طبق تكليف خود عمل كند. با اين روحيه و احساس و انگيزه، او كار را پيش برد و ادامه داد.

امام در شناخت دشمن‌ها و دوست‌ها اشتباه نكرد؛ از اول درست تشخیص داد

امام دو خصوصيت ديگر هم داشت، كه اين هم جز با نورانيت الهى ممكن نبود و آن عبارت بود از: دشمن‌شناسى و دوست‌شناسى.

امام در شناخت دشمن‌ها و دوست‌ها اشتباه نكرد. از اول دشمن‌ها را شناخت و آن‌ها را اعلام كرد و تا آخر هم در مقابلشان ايستاد؛ و نيز از اول دوست‌ها را شناخت و آن‌ها را اعلام كرد و تا آخر هم از دوستى آن‌ها منتفع شد.

مردم، بزرگ‌ترين دوستان امام

او هميشه بر مردم و ملت‌ها تكيه مى‌كرد. در سفرى كه مى‌خواستم به خارج از كشور بروم، خدمت امام بزرگوارمان رفتم. در آن زمان جريانى وجود داشت كه به ايشان گفتم در دنيا نسبت به اين جريان عليه ما خيلى حرف است، البته مى‌خواستم به ايشان گزارش بدهم؛ والّا من هم هيچ رعب و خوفى از آن جنجال‌هاى جهانى نداشتم و بعداً هم وارد آن ماجرا شدم.

ايشان تمام خبرهاى دنيا را هميشه به‌صورت نزديك و نقد در اختيار داشتند و غالباً خبرهاى جهانى را زودتر از ديگران به‌دست مى‌آوردند. امام(ره) در پاسخِ من با لبخند رضايتى گفتند: «بلى، اطلاع دارم؛ اما همه ملت‌ها با ما هستند.» واقعاً همين‌طور بود كه ايشان مى‌فرمودند. در همان سفر، آنچنان حضور ملت‌ها در كنار ما آشكار شد كه همه را مبهوت كرد.

بنابراين، امام هم دوستانش را مى‌شناخت و هم دشمنانش را. از دوستانش منتفع مى‌شد و به آن‌ها اعتماد و تكيه مى‌كرد. بزرگ‌ترين دوستانش شما ملت وفادار بوديد؛ و امام چه خوب شما را شناخته بود.

باید درس گرفت والا صرف ستایش مضر هم هست

ما بايد با تكرار اين حقيقت‌ها، يك هدف را دنبال كنيم و آن، درس گرفتن است ولاغير؛ والّا صِرف ستايش كردن فايده‌اى ندارد؛ بلكه گاهى هم مضر است؛ زيرا وقتى كه خيال كنيم او كارها را انجام داده است، تصور مى‌كنيم كه ديگر كارى به‌عهده ما نيست.

 

گر نماز آن بود كان مظلوم كرد          ديگران را زين عمل محروم كرد

اصل قضیه چیست؟

ما آن بزرگوار و انسان والا و مقتدا و قائد را ستايش مى‌كنيم تا خودمان را به او نزديك سازيم و راهش را ادامه دهيم. تقواى خدا بر همه امور زندگى او حاكم بود؛ ما نيز بايد تقواى خدا را ملاك همه امورمان بشماريم. اصل قضيه تقواست. تقوا، يعنى مراقب باشيم برخلاف اراده الهى حركتى از ما سرنزند.

منبع:
بیانات مقام معظم رهبری در چهلم امام راحل؛ خطبه‌هاى نماز جمعه تهران در تاریخ 23/04/1368