اگر پژوهشكده ها صرفاً دانشجويي باشند به جايي نمي‌رسيم/ بسيج دانشجويي تسهيل كننده باشد نه مديريت كننده

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»؛ چند سالي است پژوهشكده هاي دانشجويي با حضور دانشجويان فعال و پژوهشگر دانشگاه ها در حال فعاليت هستند و حضور دانشجويان در اين پژوهشكده ها سبب بروز حس خودجوش و فعاليت بيش از حدي شده كه در ذات دانشجوست؛ به طوري كه آنان بدون ادعا و با كمترين امكانات كار حداكثري مي كنند و تحقيقات موثري ارائه مي دهند؛ و حتي با وجود اينكه با مشكلات بسياري دست و پنجه نرم مي كنند به گفته خودشان و البته بر اساس آمار فعاليت هاي انجام شده در اين پژوهشكده ها، توانستند از برخي نهادها فعاليت پژوهشي مثمر ثمرتري داشته باشند.

 

پژوهشكده هاي دانشجویی با تشکیل هسته‌های تحقیقاتی سبب ارتقاي توانایی و ظرفیت دانشجويان در انجام کارهای پژوهشی و بر طرف کردن قسمتی از نیازهای کشور شده و در برقراري ارتباط تنگاتنگ مسئولان با گروه های پژوهشی موثرند.

 

ارتباط موثر و مکمل پژوهشکده با دیگر بخش های دانشگاه نيز دستاورد دیگری است که این ویژگی به دنبال دارد به نحوی که این پژوهشکده ها به خوبی می توانند نقش حد واسط را میان این بخش ها و دانشجویان بازی کنند و با ورود دانشجویان در کارهای پژوهشی گروهی، زمینه را برای فعالیت های احتمالی آتی آن ها در دیگر بخش های تحقیقاتی دانشگاه مهیا كنند که این مهم به معنای کمک در تکمیل كردن حلقه انجام پژوهش و تربیت پژوهشگر در دانشگاه است.

 

ولي اين پژوهشكده ها براي تحقق اين اهداف مشكلات بسياري دارند كه اين مشكلات مانند سدي بر سر راه پژوهشكده هاي دانشجويي قرار گرفته و مانع از فعاليت آن ها در حد پتاسيل موجودشان مي شود.

 

«خبرگزاري دانشجو» با دعوت از چند تن از مسئولان پژوهشكده هاي دانشجويي كشور مشكلات اين پژوهشكده ها را بررسي كرده است.

 

مسئولان پژوهشكده ها چند مشكل را به عنوان سد راه فعاليت هايشان مطرح كردند كه دانشجويي بودن صرف پژوهشكده ها يكي از آن ها بود.

 

مسئولان پژوهشكده ها همچنين معتقدند به دليل اينكه عمر دانشجو بودن افراد چند سال بيشتر نيست بنابراين دانشجويي بودن صرف پژوهشكده هاي دانشجويي، مانع از تداوم مستمر فعاليت ها مي شود و مي توان در حين اينكه بدنه اين پژوهشكده ها دانشجويي است و شور دانشجويي در آن ها جريان دارد از فارغ التحصيلان و دانش آموخته ها نيز براي فعاليت مستمر در اين پژوهشكده ها بهره گرفت.

 

 

 

محمدحسين بهبهاني، دانشجوي دكتراي مكانيك و مسئول پژوهشكده شهيد يزدان پرست دانشگاه علم و صنعت با اشاره به اينكه دانشجو بودن افراد زمان خاصي دارد، مي گويد: پژوهشكده هايي كه صرفا دانشجويي است نمي تواند به هدف برسد؛ زيرا دانشجو بودن عمر خاصي دارد و دانشجو پس از چند سال از دانشگاه خارج مي شود، همچنين دانشجويي بودن صرف پژوهشكده ها باعث مي شود كه ضمانتي براي يك حركت مستمر در پژوهشكده ها وجود نداشته باشد.

 

وي مي افزايد: نبايد اين پژوهشكده ها صرف دانشجويي باشد بلكه بايد بدنه پژوهشكده ها از دانشجوها و فارغ التحصيلان ايجاد شود، لفظ دانشجويي بودن در اين پژوهشكده ها به اين معني است كه بدنه دانشجويي باشد و دانشجوها مديريت كنند ولي از تجربه فارغ التحصيلان هم بهره ببرند.

 

بهبهاني مي گويد: استفاده از فارغ التحصيلان در اين پژوهشكده ها ضروري است؛ زيرا بر اساس قانون جديد، دانشجويان ارشد بايد 4 ساله درسشان را به طور كامل تمام مي كنند كه زمان بسيار فشرده اي است و فرصتي ندارند در صورتيكه جدي بودن و ادامه داربودن لازمه استمرار كارهاي پژوهشي است.

 

مسئول پژوهشكده شهيد يزدان پرست دانشگاه علم و صنعت مي گويد: پژوهشكده هاي دانشجويي بايد بتوانند اينقدر خود را به صنايع نشان دهند كه از آن ها پروژه بگيرند ولي اگر اين پژوهشكده ها صرف دانشجويي باشد موضوعات پراكنده مي شود و تيمي كه از قبل كاركرده تا بتوانند بستر مناسبي را براي ارتباط با صنعت فراهم كنند از دانشگاه خارج مي شوند. 

 

وي مي افزايد: براي اينكه پژوهشكده مصوب وزارت علوم باشي، مپژوهشكده شهيد رضايي مي تواند الگوي موفقي باشد؛ زيرا شهيد رضايي پيشگام است و از صفر شروع كرده و به پيشرفت رسيده است بنابراين چرا ما نيز بايد مسير 10 ساله اين پژوهشكده را پيش برويم؟ وقتي يك بار اين مسير تجربه شد ما مي توانيم پژوهشكده شهيد رضايي را الگو قرار بدهيم و مشكلات آن را طي نكنيم.

 

 

بهبهاني مي گويد: اگر سازمان بسيج دانشجويي مي خواهد كه ما همچنان دانشجويي باشيم به هدف نمي رسيم، سازمان بسيج دانشجويي كه ما را حمايت مي كند بايد سعي كند تسهيل كننده باشد نه مديريت كننده.

 

مسئول پژوهشكده شهيد يزدان پرست دانشگاه علم و صنعت با اشاره به اينكه مديريت از بالا جواب نمي دهد، گفت: بگذاريد هر دانشگاه كار خود را انجام بدهد.

 

 

 

احمد شمس، دانشجوي كارشناسي ارشد مهندسي مواد و مسئول پژوهشكده شهيد اعتباري اصفهان نيز دانشجويي بودن صرف پژوهشكده ها را تفكر غلطي مي داند و مي گويد: اينكه در پژوهشكده دانشجويي مخاطب اصلي بستر دانشجويي است و اين پژوهشكده ها هدف هويت بخشيدن پژوهش دانشجويي را دنبال مي كنند، مناسب است؛ زيرا مقام معظم رهبري نيز فرمودند هدف از تاسيس پژوهشكده دانشجويي استفاده از پتانسليل دانشجويي، شناسايي، جذب و پرورش نخبه هاي علمي است ولي بحثي كه است اين است كه ساختارها داراي مشكلات عمده مي باشد و پتانسيلي كه اين پژوهشكده ها دارند در فضاي دانشجويي پوشش داده نمي شود.

 

وي مي افزايد: نشاطي كه داخل فضاي دانشجويي و بسيج است مي تواند بحث پژوهش محوري را در اين پژوهشكده ها پيش ببرد؛ زيرا شاخصه فضاي دانشجويي و بسيج نيز مي تواند در ارتباط با صنعت و دانشگاه موثر باشد.

 

شمس مي گويد: فضاي نشاط و جسارتي كه داخل فضاي دانشجويي است و روحيه جهادي كه در صحبت هاي مقام معظم رهبري بوده بايد در اين پژوهشكده ها باشد ولي مي توان از فارغ التحصيلان نيز براي مديريت پژوهشكده ها بهره برد.

 

مسئول پژوهشكده شهيد اعتباري اصفهان مي افزايد: سازمان بسيج دانشجويي بر اساس كدام برنامه ريزي مي گويد تمام اعضا بايد دانشجو باشند؟ در صورتيكه يك كادر ثابت بايد باشد كه دانشجوها را ساماندهي كند.

 

وي مي گويد: در پژوهشكده شهيد رضايي دانشگاه صنعتي شريف نيز كه يك الگوي موفق براي پژوهشكده هاي دانشجويي است 90 درصد دانشجويان فعال هستند ولي 10 درصد اعضا هم از فارغ التحصيلان مي باشند.

 

شمس مي گويد: ما اگر بخواهيم قرارداد صنعتي ببنديم 5-6 سال طول مي كشد و عمر دانشجويي ما به اتمام مي رسد و همچنين ما بايد يك ثبات داشته باشيم تا بتوانيم با صنايع قرارداد ببنديم.

 

 

 

كلاگر، دانشجوي مهندسي برق دانشگاه فني شريعتي و مسئول پژوهشكده دانشجويي شهيده فرهانيان نيز مي گويد: مشكل اين است كه بايد در اين پژوهشكده ها كار دانشجويي انجام شود و كساني كه سطح بالاتري دارند نبايد در اين حيطه قرار بگيرند، در سال هاي اول نيز فقط بسيجي ها مي توانستند جذب شوند ولي الان طوري است كه دانشجوي عمومي هم مي توانيم جذب كنيم. 

 

 

 

سعيد شادمهري، دانش آموخته مهندسي صنايع دانشگاه صنعتي شريف و عضو پژوهشكده شهيد رضايي نيز مي گويد: اينكه بدنه پژوهشكده ها حتما بايد دانشجويي باشد، به خصوص در پژوهشكده هاي نوپا با اقبال خوبي رو به رو نمي شود.

 

وي مي افزايد: پژوهشكده شهيد رضايي از سال 82 به همت دانش آموخته هاي بسيج دانشجويي در دانشگاه شريف شكل گرفت و با ارائه پروژه هاي نظامي و صنعتي و پروژه هايي كه ارزبري زيادي دارند فعاليت خود را در چند گروه آغاز كرد.

 

شادمهري بيان مي دارد: اين پژوهشكده با فراهم كردن شرايط وزارت علوم، توانست مجوز وزارت علوم را دريافت كند و در حال حاضر با 90 درصد بدنه دانشجويي و حضور 10 درصدي فارغ التحصيلان و دانش آموخته ها به صورت مستقل عمل مي كند و از نظر مالي نيز قراردادهايي كه با صنايع مي بنديم پشتوانه مالي پژوهشكده است.

 

پژوهشكده هاي دانشجويي با دست بسته به آب زده اند و از نظر ساختاري نيز مشكلاتي را دارند كه در گزارش هاي بعدي به آن مي پردازيم ولي به گفته خودشان حضور فارغ التحصيلان در كنار دانشجوها در اين پژوهشكده ها مي تواند بر استمرار فعاليت هاي پژوهشي آن ها تاثير مثبتي داشته باشد.