دعاهايي که مقام معظم رهبري به معتكفين توصيه کردند

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»؛ با نزديك شدن ايام اعتكاف ماه مبارك رجب سيري در بيانات مقام معظم رهبري و نكاتي كه معظم‌له براي بهره‌برداري بيشتر از بركات معنوي ايام اعتكاف ذكر كرده‌اند مي‌تواند راهگشاي معتكفين باشد.

حضور قلب يعني انسان از اعمال خود غافل نباشد

1. حضور قلب: حضور قلب يعنى انسان از آنچه كه مي‌گويد و آنچه كه در ذهنش مي‌گذرد و بر زبانش جارى مي‌شود، غافل نباشد؛ اينجور نباشد كه نفهمد. مثلاً من كه حالا دارم با شما حرف مي‌زنم، خب، شما مخاطبيد، انسان توجه دارد كه يك مخاطبى دارد و دارد گوش مي‌كند و دارد حرف مي‌زند.

در نماز هم همين جور باشد؛ يك مخاطبى داشته باشيم، با او حرف بزنيم. من حتّى عرض مي‌كنم اگر كسى معناى نماز را هم نداند، اصلاً هيچ نداند معناى اين عبارات چيست، اما همين قدر بداند دارد با يكى حرف مي‌زند، دارد با خدا حرف مي‌زند، اين قضيه انسان را نزديك مي‌كند -«قربان كلّ تقىّ»- اين خودش مقرب است؛ تا اينكه حالا مثل ماها كه معنايش را مي‌دانيم و تفسيرش را مي‌دانيم و چندين كتاب درباره‌اش خوانده‌ايم، اما وقتى كه نماز مي‌خوانيم، بالمرّه يادمان مي‌رود كه چه كار داريم مي‌كنيم.(1)

نقش انس با قرآن و دعا در تعميق معرفت ديني

2. معرفت: دوستان عزيز! من به شما عرض بكنم؛ انس با قرآن و تدبر در قرآن، همچنين تدبر در ادعيه‌ مأثوره‌اى كه اعتبار دارد - مثل صحيفه سجاديه و بسيارى از دعاها - در تعميق معرفت دينى خيلى نقش دارد.

تعميق معرفت دينى خيلى مهم است. يك وقت يك كسى همين‌طور روى احساسات، در نماز جماعت هم ممكن است شركت كند، در اعتكاف هم شركت كند، در مجلس عزاى حسينى هم شركت كند، در فلان تظاهرات دينى هم شركت كند، اما اين معرفت در عمق جان او وجود نداشته باشد؛ لذا سر يك پيچى، سر يك دست‌اندازى، يك‌هو مى‌بينيد كه از جا در مي‌رود؛ اين به خاطر اين است. (2)

توجه به روح دعا به جاي صورت‌سازي

3. روح عبادت: در محيط دانشجويىِ جوان، پرداختن به معارف دينى، پرداختن به الگوهاى دينى، توسلات به پروردگار، توسلات به ائمه (عليهم‏السلام)، خواندن دعاى عرفه، برگزارى مراسم اعتكاف و خواندن نماز جماعت، بسيار خوب است.

البته اين را هم عرض بكنم؛ در مراسم مذهبى به روح مراسم توجه كنيد؛ فقط صورت‏‌سازى نباشد؛ انسان شعرى بخواند، اشكى بگيرد يا بريزد. روح دعا و نماز عبارت است از ارتباط با خدا، آشنا شدن با خدا، بهره بردن از معنويت، پاكيزه كردن و پيراستن روح، و پالايش كردن ذهن از وسوسه‏‌ها. (3)

اصلاح اخلاقيات نادرست از طريق محاسبه نفس

4. محاسبه نفس: بياييد همه ما از امروز سعى كنيم بخشى از عيب‌هاى درونى و نفسانى را از خودمان دور سازيم. اين، به دست ما و در اختيار ماست. «و من جاهد فانّما يجاهد لنفسه» هرچه هم از اين مجاهدت عايد شود در درجه اوّل متعلّق به خود ماست.

اخلاقيّات نادرست و زشت را در خودمان كشف كنيم كه اين، يك قسمتِ دشوار از آن مجاهدت است. درباره خودمان دچار خودشيفتگى نشويم. عيب‌هايمان را ببينيم و آنها را مثل فهرستى در مقابل خودمان قرار دهيم. با استفاده از توشه‌‏اى كه از ماه رمضان به دست آورده‏‌ايم - كه همان رقّت قلب و اراده و صفا و خلوص و ان‌‏شاءاللَّه طاعات مقبول است - سعى كنيم از اين فهرست، مقدارى را حذف نماييم. (4)

5. استغفار: استغفار، يعنى طلب مغفرت و آمرزش الهى براى گناهان. اين استغفار اگر درست انجام گيرد، باب بركات الهى را به روى انسان باز مى‌كند. همه‌ آنچه كه يك فرد بشر و يك جامعه انسانى از الطاف الهى احتياج دارد - تفضلات الهى، رحمت الهى، نورانيت الهى، هدايت الهى، توفيق از سوى پروردگار، كمك در كارها، فتوح در ميدان‌هاى گوناگون - به وسيله‌ گناهانى كه ما انجام مى‌دهيم، راهش بسته مى‌شود.

گناه، ميان ما و رحمت و تفضلات الهى، حجاب مى‌شود. استغفار، اين حجاب را برمى‌دارد و راه رحمت و تفضل خدا به سوى ما باز مى‌شود. اين، فايده‌ استغفار است.(5)

نماز با حضور قلب بهترين رابطه با خداست

6. حفظ رابطه: يك نكته اين است كه همه‏ مردم و بالخصوص جوانان عزيز، اين ارتباطى را كه به بركت اين روزهاى مبارك و شب‌هاى نورانى با خداى متعال پيدا كرده‌‏اند، نگذارند قطع شود؛ اين رابطه‏ با خدا را حفظ كنيد.

وسيله‏ حفظ اين رابطه هم در اختيار همه هست. اگر همين نماز پنج‏گانه، با توجه، با حضور قلب و با اين توجه كه در مقابل خدا ايستاده‌‏ايم خوانده شود، بهترين رابطه است و روزبه‌‏روز دل شما را نورانی‌تر خواهد كرد.(6)

7. دعا: در اين توجه‌‏هايى كه می‌شود، در اين مناجات‌ها، راز و نيازها و درخواست‌هايى كه از خدا می‌‏كنيد، همه‏ جور حاجت را می‌شود از خدا خواست و بايد خواست؛ حتّى حاجت‌هاى كوچك، اما اين درخواست خود را به اين حاجات كوچك منحصر نكنيد؛ حاجات بزرگترى هست، آنها را از ياد نبريد.

بزرگترين درخواستي كه مي‌توان از خدا داشت

بزرگترين آنها «مغفرت الهى» است؛ از خدا بخواهيد كه آثار به جامانده‏ از تخلف و گناه را از دل و جان ما برطرف بفرمايد؛ از خدا بخواهيد كه راه توبه را براى شما هموار كند.

حاجت بزرگ ديگر «محبت الهى» است؛ مقام حُبّ الهى را از خداى متعال طلب كنيد. حاجت بزرگ ديگر «اصلاح امور امت اسلامى» است؛ از خدا بخواهيد خداى متعال امور همه‏ مسلمان‌ها - نه فقط ملت ايران را - و همه‏ كشورهاى اسلامى را اصلاح كند؛ بلكه از خداى متعال هدايت بشريت را به راه راست بخواهيد.

اين دعاها اقبال استجابت زيادى دارد و همين دعاها اثر می‌‏كند؛ راه‏ها را باز می‌‏كند؛ وسائل را آسان می‌‏كند و ما را در رسيدن به اين مطلوب‌هاى بزرگ كمك می‌‏كند.(7)

پي‌نوشت:

1. بيانات مقام معظم رهبري پس از اقامه نماز در جمع برخي از شخصيت‌هاي فرهنگي سياسي 23/1/90
2. بيانات مقام معظم رهبري در ديدار وزير علوم و استادان دانشگاه تهران 13/11/88  
3. بيانات مقام معظم رهبري در ديدار دانشجويان و اساتيد دانشگاه‌هاي استان کرمان 19/2/84
4. بيانات مقام معظم رهبري در خطبه‌هاي نماز عيد سعيد فطر 11/12/73
5. بيانات مقام معظم رهبري در خطبه‌هاي نماز جمعه تهران 28/10/1375
6. بيانات مقام معظم رهبري در خطبه‌هاي نماز عيد سعيد فطر 2/8/1385
7. بيانات مقام معظم رهبري در خطبه‌هاي نماز عيد سعيد فطر 2/8/1385