لزوم توجه جدي كميسيون به گفتمان پيشرفت و عدالت/ دغدغه اسلامي در سياست‌هاي دوره كميسيون قبلي ديده نمي‌شد/ كميسيون آموزش در 4 سال فقط 6 قانون ارائه داد

به گزارش خبرنگار سياسي «خبرگزاري دانشجو»، ميزگرد دانشجويي با موضوع «بررسي عملكرد كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي» با حضور نمايندگان تشكل هاي دانشجويي در اين خبرگزاري بررسي شد.
 
در اين نشست، مهدي خواجه‌زاده از جنبش عدالتخواه دانشجويي، ميكائيل دياني از اتحاديه انجمن هاي اسلامي دانشجويان، فاطمه خليلي از دفتر تحكيم وحدت و سجاد نيك‌منش به نمايندگي از بسيج دانشجويي حضور داشتند.
 
مشروح اين نشست را در ادامه مي خوانيد:
 
«خبرگزاري دانشجو» - به عنوان سوال اول، كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي چقدر مي تواند در بحث قانون گذاري مباحث دانشگاهي نقش ايفا كند؟
 
خواجه‌زاده‌: در بهمن سال 57 انقلابي در ايران به وقوع پيوست كه شعار آن اسلام خواهي بود؛ اين انقلاب با شعار و اعمال خود به چشم ‌اميدي براي همه مستضعفان جهان تبديل شد و از اين رو اگر بتوانيم از اين تجربه تمدن سازي كه درگير آن هستيم موفق بيرون بياييم، مي‌توانيم تحول عظيمي را در جهان شاهد باشيم.
 
ملت‌هاي بسياري در جهان منتظر هستند تا در فراينده‌هايي كه رخ مي‌دهد، از تئوريسين‌ها و بزرگان انقلاب الگوبرداري كنند و اگر بتوانيم از  اين تحول عظيم كه در پي آن هستيم موفق بيرون بياييم، مي‌توانيم انتظار داشته باشيم كه زمينه ساز مناسبي براي تحقق وعده حق شديم و اگر نتوانيم راهي را كه شروع كرديم به انجام برسانيم، تمام فداكاري‌ها و مجاهدات هايي كه تاكنون در اين مسير انجام شده را به هدر خواهيم داد.

 

حضرت امام فرمود: اگر اسلام در اين كشور سيلي بخورد تا مدت‌ها نمي‌تواند سربلند كند؛ در اين ميان واضح است كه پرورش انسان متعهد و متخصص زمينه يك حركت مناسب است.
 
دغدغه‌ اسلامي در سياست گذاري هاي كميسيون آموزش و تحقيقات ديده نمي شد

 

در كشورهاي توسعه يافته جهان امروز، پرورش نيروي انساني به عنوان مهم‌ترين عامل پيشرفت معرفي مي شود؛ از اين رو اگر ما بتوانيم اين نيروي انساني را متناسب با آرمان‌هاي انقلاب و انديشه‌هاي امام و مباني اصيل اسلام ناب محمدي (ص) تربيت كنيم، بدون شك آنچه كه خواهيم داشت پيروزي و موفقيت اسلام و مسلمين است.
 
در اين راستا نقش وزارت علوم، آموزش و پرورش و كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس و برنامه‌ريزي آنها در اين امر بسيار مهم است.
 
كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس هشتم، به نسبت، كميسيون فعالي بود و در رابطه با بحث تحقيقات و آموزش خوب عمل كرده است؛ ولي آنچه كه ما مي‌ديديم اين بود كه دغدغه‌ اسلامي و مكتبي در رفتار اين آقايان ديده نمي‌شد.

 

 

اعضاي اين كميسيون انسان‌هاي متشخص و با ايماني بودند؛ اما سياست‌ گذاري‌ها در برخي مواقع، نشئت گرفته از تفكر سرمايه‌داري بود.

 

با مصوبه‌هايي در كميسيون مواجه هستيم كه ناعادلانه ترين مصوبه در رابطه با دانشگاه است؛ بحث دانشجوي پولي، خصوصي سازي خوابگاه هاي دانشگاه‌ها، چند نرخي كردن غذاي دانشگاه‌ها كه حتي در كشورهايي كه مدعي بازار آزاد هستند، جرات چنين كاري وجود ندارد، ولي در مجلس ما تصويب مي‌شود.

 

اگر به مصوبات كميسيون و فصلنامه آموزش عالي نگاهي بينداريم، مي‌بينيم كه دغدغه وزارت علوم و مجلس در اين نشريات و مصوبات چيست و آيا اين دغدغه‌ها متناسب با آرمان‌هاي انقلاب است.

 

در كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس ما مسئله دانشگاه آزاد با آن فجايع و وقايع رخ مي‌دهد كه نمي‌دانيم ناشي از چيست؛ اما بايد درباره آنها فكري كرد.

دياني: در نظام جمهوري اسلامي به شكل عام سه قسمت مجريه، قضاييه و مقننه را داريم كسي كه بايد قانوني را در جمهوري اسلامي تصويب كند قوه مقننه است وقتي دولت بودجه‌اي را مشخص مي‌كند مجلس است كه اين بودجه را تأييد مي‌كند اگر قرار باشد لايحه اي درباره دانشگاه‌ها اجرايي شود، اولين جايي كه بايد آن را تصويب كند مجلس است حال اگر اين مجلس كار آمدي داشته باشد و قوانين درستي را تصويب كند قطعا دانشگاه نيز به سمت تحول اسلامي پيش مي‌رود.

 

اگر قرار باشد آن مجلس مانند مجلس هشتم باشد كه كارآمدي لازم را نداشته و بيشتر در فضاي سياسي حركت كرده است تا فضاي علمي، در نهايت قوانيني در آن تصويب مي‌شود كه دانشجو و فكر دانشجو را به حراج مي‌گذارد و در نهايت سطح دانشگاه‌ها را آن‌قدر بي‌كيفيت مي‌كند كه هر كسي كه بتواند پول بدهد، در دانشگاه درس بخواند.

 

دانشجوي نخبه‌اي كه در فضاي دانشگاه درس مي‌خواند و با تلاش و پشتكار خود وارد دانشگاه شده است، در چنين فضايي از درس خواندن جا مي ماند و از انقلاب هم  دل زده مي‌شود.

 

كميسيون آموزش در مرحله اول پرسه فعاليت در دانشگاه را كليد مي‌زند اما در مجلس هشتم اين تأثيرگذاري را نديديم؛ به طور مثال مي‌توانست مسئله پژوهش‌محوري را با بودجه‌اي كه به آن اختصاص داده بودند به نتايج خوبي برساند، اما چون اين اتفاق نيفتاد فضاي دانشگاه‌ها به سمت آموزش‌محور حركت كرد.

 

ارتباطي كه كميسيون آموزش مي‌تواند بين دانشگاه و صنعت براي فعاليت هاي صنعتي ايجاد كند، اتفاق نيفتاده است؛ در حالي كه لازمه كشور براي رسيدن به پيشرفت و كارآمدي، برقراري اين ارتباط است و تاكنون در مجلس‌هاي مختلف از اول تا هشتم اين مسئله را نديديم و در مجلس هشتم اين خلاء را بيشتر حس كرديم.

 

خليلي: از ديدگاه امام و حضرت آقا قانون و مجلس به عنوان قانون‌گذار اهميت ويژه‌اي را دارند و در بررسي ريشه‌هاي اساسي كه حضرت آقا فرمودند مجلس مي‌تواند دنبال كند در خصوص فضاي فرهنگي و آموزشي كشور، سالم‌سازي و معنوي كردن آنهاست.

  

در بحث قانون‌گذاري‌ها نيز سنجيدگي و فراگيري دانش براي قانون گذاري صحيح مورد تأكيد قرار مي گيرد؛ همچنين رونق يافتن علم و تحقيق و توجه به گفتمان پيشرفت و عدالت مسئله بعدي است كه توسط اين كميسيون بايد مورد توجه قرار گيرد.

 

استفاده از ظرفيت توليد و خلاقيت و در نهايت نقطه ثقل آنها در كنار برخورداري از دو عنصر نظارت و همكاري‌ صميمانه مي تواند بسيار موثر باشد؛ البته متأسفانه اين هماهنگي بين دستگاه‌ها و تشكل‌ها به عنوان يكي از نقاط ضعف مجلس قبلي و كميسيون آموزش بوده است.

 

نيك‌منش: وقتي اسم مجلس و كميسيون آموزش به ميان مي‌آيد، چند مورد به ‌عنوان انتظار از آنها به ذهن مي‌رسد؛ اول اينكه انتظار داريم كميسيون آموزش، تمام تحولات دانشگاهي را پيگيري كرده و در اين عرصه پيش برود.

 

مرز مشخصي بين قانون گذاري و سياست گذاري در بحث آموزش وجود ندارد 
 
اما امروز اين مسئله ديده نمي شود و اين تفكر ناشي از اين است كه بين قانون گذاري و سياست گذاري مرز مشخصي وجود ندارد؛ به طور مثال وزارت علوم، شوراي عالي انقلاب فرهنگي، ‌آموزش و پرورش و نهادهاي و موسسات آموزشي ديگر را داريم كه در اين حيطه گام بر مي دارند؛ اما آنچه كه باعث مي‌شود در اين باره درست به نتيجه برسيم، همين نبود مرز مشخص بين قانون گذاري و سياست گذاري است.

 

به نظر مي رسد وضعيت فعلي كميسيون آموزش و تحقيقات و چيزي كه در آينده خواهيم داشت از يك مجلس تخصصي بر آمده باشد؛ ما نمي‌توانيم انتظار داشته باشيم كه اين مجلس در عرصه سياست گذاري نقش عمده‌اي داشته باشد؛ زيرا نه تخصص آن را دارند و نه اينكه سابقه اين كميسيون و كميسيون هاي ديگري نشان داده كه به واسطه بحث‌هاي سياسي و مصلحت انديشي هايي كه به نوعي پاي نظام نوشته مي‌شود، عملكرد آنها به سمتي حركت مي كند كه از نظرات تخصصي حداقلي استفاده كرده باشند.

 

نقش اصلي كميسيون در سياست گذاري و تبديل آنها به قانون است و اين مسئله به شرطي انجام مي شود كه اين كميسيون‌ به سمت تخصصي شدن حركت كرده و از عرصه سياسي و مصلحت انديشي به دور باشد.

 

«خبرگزاري دانشجو» - چقدر اين كميسيون در برطرف كردن دغدغه دانشجويان طي چهار سال گذشته موفق عمل كرده و چه اقداماتي را مي توانسته طي اين سال ها د ر بحث آموزش انجا م دهد و انجام نداده است؟

خواجه‌زاده: اگر طي چهار سال گذشته به مصوبات اين كميسيون نگاه كنيم، مي‌بينيم كه نوع دغدغه‌ اين آقايان نسبت به آموزش و پرورش و آموزش عالي از چه جنسي بوده است.

 

مصوباتي مانند دانشجوي پولي يا خصوصي سازي خوابگاه ها در اين كميسيون تصويب مي‌شود و بحث‌هايي همچون آزاد كردن نرخ غذاها مشاهده مي‌شود و در نهايت بحث وقف دانشگاه آزاد مطرح مي‌گردد.

 

حضرت آقا مي‌فرمايند: ما اگر امروز در آموزش و پرورش نگاه عدالت محور نداشته باشيم نتيجه اين خواهد شد كه اختلاف طبقاتي در آينده كشور روز به روز بيشتر خواهد شد.

 

 

موتور متحرك جامعه ما دانشجويانمان هستند و اگر در دانشگاه‌ها افراد متخصص و متعهد به انقلاب داشته باشيم و تمام فرزندان انقلاب را متناسب با استعدادهايشان رشد دهيم، فردايي سرشار از اميد و تحرك و پويايي خواهيم داشت.

 

اين آقايان در مجلس تصويب كردند كه شرط نماينده شدن براي مجلس مدرك فوق ليسانس و بالاتر باشد، اما از سوي ديگر گفتند كه هر كس پول دار است وارد دانشگاه شود؛ پول بدهد و ما مدرك دانشجويي پولي به او مي دهيم! اين چه نتيجه اي خواهد داشت و فرداي انقلاب به دست چه كساني خواهد افتاد؟

 
اگر موتور متحرك جامعه ما فعال باشد، در خيلي از فرايندها جلو مي‌رويم؛ در كنار آن اگر بحث پرورش را در مدارسمان به خوبي انجام دهيم، در بسياري از مباحث حركت رو به جلو خواهيم داشت.

 

بهترين قشر فعال و پوياي ما جوانان 18 تا 25 ساله هستند كه بدون هيچ برنامه‌اي در دانشگاه‌ها درس مي‌خوانند؛ اگر علوم انساني و حوزوي ما با جامعه ارتباط نداشته باشد نتيجه آن تربيت يك عده روشنفكر خواهد بود و اگر دانشگاه ما با صنعت ارتباط نداشته باشد، نتيجه آن نامعلوم است.

 

كميسيون آموزش بحث دانشجوي پولي را به بهانه كمبود منابع مالي دانشگاه ها مطرح و تصويب كرد تا دانشگاه ها را تأمين مالي كنند و آنها را رونق دهند.

 

اگر ما به خود دانشگاه به عنوان بهترين مولد براي سرمايه نگاه كنيم، مي‌توانيم نياز صنعتي و خودكفايي آن را برطرف كنيم؛ اما عامل ارتقاي دانشجو و دانشگاه و استاد ما حل مشكلات كشورهاي ديگر شده است.

 

عدم استعداديابي در سطح مناسب و سوق دادن دانش‌آموزان با استعدادهاي خود به سمت رشته‌هاي مختلف يكي از مشكلات اساسي ماست.

 

دياني: مجلس هشتم به معناي يك مجلس اصولگرا بايد بر شاخص و مدار امام حركت مي‌كرد تا به سر منزل مقصود مي‌رسيد.
 
امام مي‌فرمايند: ما در دانشگاه افرادي را مي‌خواهيم كه در كنار تخصص، تعهد داشته و در كنار تعهد، تخصص داشته باشند؛ اين دو لازم و ملزوم يكديگر هستند.

 

 

عضو كميسيون آموزش مجلس بايد در ابتدا شناخت كافي نسبت به فضاي علمي كشور و فضاي تعهد داشته باشد و در مرحله دوم با آن ارتباط برقرار كرده و در مرحله سوم بتواند براي آن برنامه‌ريزي كند.

در فضاي مجلس هشتم، طي چهار سال هيچ ارتباطي بين مسئولان دانشگاهي و مسئولان كميسيون به وجود نيامد؛ چندين بار ما در تشكل خود براي رئيس مجلس و كميسيون آموزش نامه نوشتيم اما براي ملاقات و جلسه مشترك ترتيب اثر داده نشد.

 

وقتي كسي كه در اين كميسيون عمل مي‌كند اما هيچ ارتباطي با كسي كه در فضاي دانشگاه حضور دارد نداشته باشد، تصميم‌گيري معقولانه‌اي هم براي اين فضا نخواهد داشت؛ درنتيجه حاصل آن مصوبه دانشجوي پولي مي‌شود كه بيشتر به فضاي دانشگاه لطمه مي‌زند.

 

از طرف ديگر، ما قالب مجلس را قالب سياسي مي‌دانيم نه مجلس تخصصي، كسي مثل آقاي عباس‌پور در كميسيون آموزش است كه در مجلس نهم مردم او را انتخاب نمي كنند؛ زيرا وقتي اين آقا در كميسيون آموزش عمل مي‌كند تمام مصوباتش بر اساس سياست‌هاي فكري و جرياني و سياسي خودش است.

 

وقتي مسئله دانشگاه آزاد را بررسي مي‌كنيم، مي‌بينيم برخي از افراد كه در كميسيون آموزش هستند بعد از اين ماجرا مصاحبه مي‌كنند و مي‌گويند ما از قضيه خبر نداشتيم.

 

طرحي كه قرار است به صحن علني برود بايد در كميسيون مطرح شود، ولي اين طرح در كميسيون مطرح نشده است؛ يعني نه دغدغه اعضاي كميسيون بوده و نه دغدغه افراد ديگر و به همين ترتيب، اين طرح وارد صحن علني مجلس مي‌شود و طي يك ساعت همان اتفاقي رخ مي‌دهد كه همه ما آن را ديديم.

ارتباطي بين تشكل‌هاي دانشجويي و كميسيون آموزش برقرار نشد

 

از طرف ديگر، مسئله پژوهش محوري، مسئله‌اي بود كه قرار بود طي سند پنجم و ششم برنامه پنجم توسعه خيلي بيشتر فعال شود؛ يعني در برنامه پنجم توسعه قرار بود بحث پژوهش‌محور با بحث آموزش‌محور برابر شود؛ ولي اين مسئله اتفاق نيفتاد و ما همان رويه سابق را طي كرديم و در برخي موارد هم افت داشتيم.

 

ارتباط تشكل‌هاي دانشجويي با كميسيون آموزش برقرار نشده است و در اواخر مجلس هشتم طرحي را به اسم «طرح تحول سند چشم‌انداز آموزش و پرورش كشور» تصويب كردند كه در آن طرح، همان قالب غرب كه دوره‌هاي تحصيلي به سه تا هفت سال تقسيم‌بندي مي شود، عمل شد.

 

ولي اين طرح با ايراني – اسلامي بودن ما متضاد مي‌شود؛ زيرا طبق الگوي بومي و اسلامي، دختر زودتر از پسر به بلوغ فكري مي‌رسد يعني ما بايد طوري طراحي كنيم كه اگر دختر و پسر از آموزش و پرورش خارج شده و وارد آموزش عالي شدند، موازي با يكديگر بزرگ شوند و توانايي هاي لازم را به دست آورند تا بتوانند ازدواج هاي درست و اصولي داشته باشند.

 

ما بايد افرادي را وارد دانشگاه كنيم كه توليد علم كنند؛ كسي كه يك پژوهش‌محور نخبه باشد و دغدغه مالي نداشته باشد ولي وقتي وارد فضاي دانشگاه مي‌شويم، مي بينيم دانشجو در خرج يوميه خود مانده چه برسد به اينكه براي كارهاي پژوهشي هزينه كند.

 

دانشگاه هم در اين زمينه بسيار كم كمك مي‌كند؛ اين مشكلاتي است كه در مجلس بايد مطرح مي‌شده اما مطرح نشده است و اكثرا به واسطه سياسي كاري اين كميسيون و رئيس آن مي باشد؛ فردي كه فاميل جاسبي است، ارتباط سياسي او بر ارتباطات فني و تخصصي اش در كميسيون غلبه دارد و اين باعث مي‌شود كه به فكر دانشگاه و آموزش و پرورش نباشد و بيشتر به فكر فعاليت‌هاي سياسي خود باشد.

 

در مجلس فعلي كسي مانند سيد محمود نبويان وارد شده كه هم تخصص دارد و هم تعهد و هم سابقه؛ او نشان مي‌دهد كه در اين زمينه فعاليت كرده است و افرادي مانند حداد عادل و حسين مظفر بايد وارد اين كميسيون شوند تا از فضاي سياسي به سمت فضاي علمي حركت كنيم.
 

خليلي: بايد ديد اولويت براي مجلس ما چيست؟ متاسفانه در روند كلي مجلس بويژه مجلس قبلي و مجلس‌هاي قبل‌تر، اولويتي كه ديده مي‌شد آرمان‌هاي امام و اهداف انقلاب به معناي واقعي نبود؛ يعني ساختار و روند مجلس براي افرادي كه حتي اگر براي آرمان‌خواهي وارد مجلس مي‌شوند، به گونه اي است كه به معناي واقعي نتواند منصه ظهور پيدا كند.

بزرگ‌ترين ويژگي جنبش دانشجويي آرمان‌خواهي آن است و اگر بخواهيم دغدغه‌هاي جنبش دانشجويي و ارتباط آن را با مجلس بررسي كنيم، بايد ببينيم كه در حوزه اين آرمان‌ها مجلس چقدر پيش رفته است.

 

بزرگ‌ترين مسئله ما اسلامي كردن دانشگاه‌هاست؛ حضرت امام فرمودند: كد اصلاح جوامع ما اصلاح دانشگاها است و متاسفانه مي‌بينيم براي مهم‌ترين بخش دانشگاه كه بخش فكري آن است، در مجلس هيچ اتفاق يا حركتي صورت نگرفته و در واقع حتي به اين مسئله لطمه هم زده است.

 

در بحث جذب دانشجويان دكترا ساختار گزينش به هيچ عنوان متناسب با آنچه كه بايد و شايد و متناسب با آرمان‌هاي امام و انقلاب نيست.

 

گزينش‌هاي دكترا كاملا سليقه‌اي است؛ يعني تمام اساتيد به سليقه خودشان چه انتقادي و چه تحصيلي اين كار را انجام مي‌دهند و هيچ ساختار اصيلي در اين زمينه نداريم تا بتوانيم به آن استناد كنيم.

 

برخي از رشته‌هاي ما داراي ساختارهايي است كه افرادي كه در آن رشته تحصيل مي كنند، به طور كلي مسائل اعتقادي را قبول ندارند و متاسفانه در يك بازه زماني مسئله اعتقادي در بحث گزينش‌ها مطرح شد و اين نشان مي‌دهد كه تخصص‌گرايي به هيچ عنوان وجود ندارد؛ در حالي كه ما مي‌بينيم كه هنر يك رشته سكولار‌پرور است؛ براي آنجا هم هيچ تدبير خاصي در نظر گرفته نشده است و صرفا مدلي را براي ازسربازكني ارائه مي دهند.

 
نبود ناظر بيروني براي اينكه گزينش‌هاي دكتري انجام شود، مشكل ديگري است و يك تيم دانشجويي به طور كاملا سليقه‌اي دانشجوي دكترا را جذب مي‌كنند.

 

 

در بحث اسلامي كردن داشگاه‌ها ما هيچ تلاشي از جانب مجلس نديديم كه بتواند ساختار يا قانوني را براي اسلامي كردن دانشگاه‌ها تصويب كند.

 

تقسيم امكانات آموزشي وجود ندارد و فرصت كار و بومي كردن دانشجويان ضعف‌هايي است كه متاسفانه براي ان طرح هايي در نظر گرفته نشده است.

نيك‌منش: وظيفه اساسي كميسيون آموزش و تحقيقات در سه حوزه سياست كلان آموزشي و تحقيقاتي، قانون‌گذاري و ديگري نظارت تعريف مي شود.

 

اگر عملكرد اين كميسيون را بر اين اساس بررسي كنيم، مي‌بينيم يكي از بزرگ‌ترين مشكلات كميسيون آموزش نداشتن نگاه سيستمي به بحث آموزش و تحقيقات بوده است.

 

اول اينكه كميسيون يك مجموعه ايزوله و بسته نيست كه بخواهد به تنهايي به يك سياست برسد و وقتي مي‌بينيم ارتباط آن با نهادهاي دانشگاهي آموزش و پرورش، وزارت علوم و شوراي عالي انقلاب فرهنگي درست مشخص نيست و مرز بين آنها نامشخص است، نشان دهنده وجود ضعف در اين مقوله مي باشد و ديگر اينكه ما نتوانستيم به طور اساسي مرز آنها را مشخص كنيم.

 

وقتي چنين مسئله اي وجود داشته باشد، من به عنوان يك دانشجو وقتي مي‌خواهم درباره يك مسئله مطالعه كنم و نياز به منابع مالي داشته باشم، وزارت علوم و شوراي عالي انقلاب فرهنگي هر كدام از زير آن شانه خالي مي كنند و به همين ترتيب، توپ مطالبه هاي دانشجويي را در زمين ديگري پرتاب مي كنند و اين نشان مي‌دهد كه ما در اينجا ضعف داريم و نتوانستيم به طور اساسي مرز آنها را مشخص كنيم.

كميسيون آموزش از لحاظ قانون گذاري نيز كميسيون ضعيفي بود و اين در حالي است كه تمام همت خود را در حوزه قانون گذاري گذاشته و از نظارت خارج شده بود.

 

كميسيون آموزش و تحقيقات كلا شش قانون داشته كه چهار طرح و دو لايحه ماحصل آن بوده است و وقتي آنها را بررسي مي‌كنيم دغدغه اين كميسيون مشخص مي‌شود.

 

يكي طرح تعيين تكليف استخدامي معلمان حق التدريس و آموزش ياران نهضت سواد آموزي بود كه هر سال از اول انقلاب تا به حال ما بر سر اين موضوع دچار مشكل طرحي هستيم كه خود مجلس داده است و هر سال با آن مشكل دارد و معلمان هر سال به آن اعتراض مي‌كنند و اگر واقعا اين كار كارشناسي و تخصصي بود و هماهنگي بين آموزش و پرورش و مجلس در اين زمينه وجود داشت، اين مشكلات ايجاد نمي‌شد.

 

قانون ديگر، طرح استفاده غير مجاز از عناوين علمي بوده است كه به نظر مي‌رسد طرحي سياسي بوده و ديگري طرح برقراري عدالت آموزشي در پذيرش دانشجو در دوره‌هاي تحصيلات تكميلي و تخصصي مي باشد.

 

دانشگاه آزاد را ايجاد مي‌كنيم و پيام نور و دانشگاه‌هاي ديگر و عنوان مي‌كنيم آموزش و پرورش رايگان است و توقع داريم به سطح بالايي از علم برسند؛ بعد مي‌بينيم فقط كساني كه پول دارند حق دارند به اين سمت بروند؛ حتي اگر قائل به دانشجوي پولي هم بشويم، بايد ببينيم در چه نظامي قائل به آن هستيم.

 

در نظام و سيستم آموزشي كه براي كسي كه وارد دانشگاه نمي شود، پتانسيل ‌هاي ديگري وجود دارد، طرح دانشجويي پولي قابل پذيرش است و در شرايطي كه ما به اين نتيجه برسيم كه دانشگاه اولويت اصلي تمام اقشار جامعه نيست و كسي كه استعداد آن را ندارد، نيازي نيست به دانشگاه برود و نيازي نيست همه پتانسيل كشور صرف اين مسئله شود كه خود آن تبعات زيادي دارد.

 

دو لايحه هم در اين زمان تصويب شده است؛ يكي لايحه اصلاح قانون راه‌اندازي مدارس غيرانتفاعي و الحاق موادي به آن و ديگري لايحه حمايت از شركت‌هاي دانش‌بنيان و اختراعات.

 

اولويت هاي آموزش تحقيقات كشور يكي تحول در علوم انساني، ديگري الگوي ايراني اسلامي پيشرفت و ديگري پيگيري خودكفايي در عرصه‌هاي آموزشي و تحقيقاتي است؛ اين سه اولويت شايد جزو اصلي‌ترين اولويت ها باشد.

 

اساساً عملكرد اين كميسيون در دو  بعد خلاصه مي شود؛ يكي بعد جبران نظام سرمايه‌داري است و دومي هم مباحث سياسي است؛ مثلاً طرح تعيين تكليف استخدام معلمان حق التدريس، طرح الزام دانشگاه‌ها به پذيرش دانشجوي دختر، طرح حمايت از تأسيس و تقويت موسسات دانش بنيان و غيره فقط بررسي شده اند؛ يعني نه تصويب شده و نه قانون شده اند.

 

در اين كميسيون يك طرح درباره الگوي انساني-اسلامي يا تحول آموزش و پرورش وجود ندارد

 

آقاي x مي‌آيد صحبت مي‌كند سند پشتيباني را ارائه مي دهد و در آن از فلسفه ملاصدرا و فارابي استفاده مي‌كند كه ما اين كارها را انجام داده ايم، اما وقتي مي‌گوييم در عمل چه كرديد و به كجا رسيديد مي‌بينيم كه سند پشتيباني قوي دارد، اما در حيطه برنامه‌ريزي مشكل دارد و نگاه كاملاً غير ديني در آن موج مي زند.

 

البته در سند چشم انداز و پشتيباني آنها نگاه ديني وجود دارد، اما در برنامه‌ آنها نيست؛ چون برنامه را يكي ديگر نوشته و بحث اجرايي را هم فرد ديگري انجام مي‌دهد، بنابراين نگاه سيستمي در اين حيطه نيست.

 

اين كميسيون 21 نفر عضو دارد، اما مجموعاً دو سه نفر در اين كميسيون حرف اصلي را مي زنند؛ در نوع نگاه و خط مشي اين دو سه نفر هم عدم تخصص كافي كاملاً مشخص است.

 

جالب اينكه ادعا مي‌كنند گزارش مركز پژوهش‌هاي مجلس را رد كرديم؛ يادم نيست چه طرحي بود، اما آقاي عباسپور در نشستي عنوان كردند ما چنين طرحي را رد كرديم، در حالي كه رد كردن آن طرح تخصصي، در تخصص اين كميسيون نبود.

 

نكته ديگر اينكه مجلس بايد در بحث چشم‌انداز جمهوري اسلامي ايران به سمت قانون‌گذاري حركت كند؛ ما درگير يك نگاه كاملاً انفعالي به موضوعات و مشكلات هستيم. اگر واقعاً قرار است به تنقيح قوانين اسلامي برسيم و به سمت جامعه آرماني حركت كنيم نبايد هر سال مشغول بحث نهضت سوادآموزي، حقوق معلمان، مسائل سياسي دانشگاه آزاد و غيره باشيم.

 

 

به مسائل اصلي آموزش و تحقيقات رسيدگي نمي‌شود، بعد همين كميسيون و اعضا كه تخصص كافي  ندارند، وزير علوم را دعوت مي‌كنند! واقعاً از چه نظر مي‌خواهند وي را بازخواست كنند، به اين ترتيب اكثر جلسات بدون نتيجه خاصي تمام مي شد.

 

فهم درستي از عدالت آموزشي وجود ندارد؛ زيرا وقتي مي‌گوييم دانشجوي پولي فوراً موضع مي‌گيريم؛ به نظر من دانشجوي پولي شايد خيلي بد نباشد، ما در جنبش دانشجويي نسبت به اقداماتي كه در كميسيون آموزش و تحقيقات انجام شده، در خيلي مواقع، به صورت علمي و بررسي شده نظر نمي‌دهيم؛ به طور مثال يكي از استادان اقتصاد كه سال‌ها در مورد مسائل اقتصادي و عدالت آموزشي كار كرده است مي‌گفت كه ما مي‌گوييم عدالت آموزشي و آموزش رايگان بعد به مخاطبان خود محتوايي را مي‌دهيم كه به درد آنها نمي‌خورد؛ يك طرف ماجرا هم كه، شما جامعه را به سمتي برده ايد كه اين تصور را ايجاد كرده همه بايد دانشگاه بروند، الان در اين شرايط هيچ هدف ديگري غير از دانشگاه نمي‌توان براي جوانان مطرح كرد.

 

در اين سيستم طرح دانشجوي پولي اشتباه است، اما اگر ساختاري باشد كه مناسب باشد، اتفاقاً بايد از دانشجو پول گرفت، اما بايد مسائل اقتصادي او را هم برطرف كرد.

 

خواجه‌زاده: دانشجو بايد مولد باشد و نياز مالي خود را از طريق ارتباط با صنعت حل كند تا راهكار برطرف كردن مشكلات كشور را بدست آورد.

نيك منش: من از دانشجويان اميركبير و شريف سوال كردم كه شما چه دغدغه‌اي داريد كه به خارج از كشور مي رويد، مي‌گويند ما تا زماني ‌كه به بودجه نفت تكيه داريم هيچ وقت در مباحث آموزش و پژوهش پيشرفت نمي‌كنيم، وقتي جايي تحريم مي‌شويم مجلس تصميم مي‌گيرد كه اين پروژه عظيم را به جهاد علمي دهد؛ تا زماني ‌كه تحريم نشديم و اين مسئله را مي‌توانند با پول نفت برطرف كنند سراغ دانشگاه نمي‌آيند.

 

اين نگاه كميسيون آموزش و تحقيقات است كه اساساً به بحث پژوهش بهاي آن چناني نمي دهد يا اساساً دنبال اين نيست كه طرح‌هاي دانشجويي يا تشكل‌هاي دانشجويي را تقويت كند.

 

در حال حاضر ما در بسيج دانشجويي يك دوره علمي داريم كه در حد يك دهم آن را سازمان تأمين مي‌كند، اما براي تامين بقيه آن هيچ كدام از نهادها از جمله وزارت علوم، شوراي عالي انقلاب  فرهنگي، معاونت‌هاي پژوهشي دانشگاه و مجلس مي‌رود زير بار نمي روند.

يكي از مهم‌ترين و بزرگ‌ترين مشكلات كه در عرصه امر تحقيقات و پژوهش وجود دارد، اين است كه صرفاً حرف مي‌زنيم، اما مرجع خاصي در اين زمينه وجود ندارد كه اين گفته ها را به راهكار و قانون تبديل كند.

«خبرگزاري دانشجو» - مهم‌ترين اولويت‌هايي كه كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس نهم بايد در دستور كار قرار دهد، چيست؟ اعضاي اين كميسيون چه ويژگي‌ هايي بايد داشته باشند؟ چه افرادي را براي رياست اين كميسيون مهم مي دانيد؟

 

دياني: اينكه بگوييم كدام گزينه براي رياست اين كميسيون مناسبت تر است، بايد اولويت‌هاي مجلس را در بخش آموزش و پژوهش و تخصص و تعهد افراد در نظر بگيريم.

 

يك اولويت مهم به نام الگوي ايراني-اسلامي پيشرفت داريم كه همه مسائل ذيل آن قرار مي گيرد؛ كسي بايد به عنوان رياست كميسيون آموزش انتخاب شود كه در بحث الگوي ايراني-اسلامي پيشرفت تخصص لازم را داشته و در كنار آن، متعهد نيز باشد.

 

اين افرادي كه من نام بردم عموماً اين بخش را دارند به شرط اينكه فضاي مجلس بعد از آغاز به كار مثل فضاي فعلي نباشد؛ منظورم درگيري‌هايي است كه از قبل انتخابات شروع شده و تا دو سه روز قبل منجر به انشقاقات مختلف در فضاي سياسي مجلس شد و تا به امروز ادامه داشته است.

 

ما فكر مي‌كرديم فضاي علمي مجلسي كه 30 درصد سطح علمي آن بالاتر رفته بر فضاي سياسي اش چيره شده است، اما ظاهراً چنين نيست و اين همچنان عيب به شمار مي رود.

 

مطالبه هايي از اين كميسيون داريم؛ از جمله اينكه زمينه تحقق اين الگو ايجاد شود و حداقل تعهد و التزام آن به وجود آيد يا اگر هم كاري نكردند حداقل تلاششان را در اين زمينه انجام دهند.

 

بحث دوم تغيير در بودجه‌هاي پژوهشي است؛ همان‌طور كه اول بحث گفتم، در طرح تحول آموزشي معتقديم اين طرح بايد تغيير كند، ماقبل از دانشگاه يكسري افرادي را مي توانيم به عنوان تكنسين داشته باشيم كه نيازي به فضاي دانشگاه نداشته باشند و خودشان توليد سرمايه كنند و به سمت اشتغال‌زايي روند.

 

همچنين در كنار آن، يك فضاي نخبگي ايجاد كنيم كه هر كسي به آن ورود نكند، نه به اين معنا كه مانع از ورود كسي شويم، بلكه افرادي كه سطح علمي لازم را ندارند، وارد اين فضا نشوند و يك فضاي كاملاً  نخبگي به اسم دانشگاه براي آن دانشجو ايجاد شود.

 

بايد بودجه و امكانات لازم را براي آنها در نظر بگيريم؛ اين فرد نخبه نبايد دغدغه مالي و فكري داشته باشد و تمام هم و غم او را در توليد علم قرار دهيم، به گونه‌اي شود كه آن طرحي كه در خارج 100 ميليون تومان هزينه دارد و ما خيلي راحت براي آن پول مي‌دهيم را با 10 ميليون در دانشگاه‌هاي خودمان اجرا كنيم.

 

بحث دوم ايجاد ارتباط بين دانشگاه و صنعت است؛ البته چند سالي است در دانشگاه دفتري به نام ارتباط دانشگاه و صنعت ايجاد شده است، ولي اين دفاتر در اكثر دانشگاه ها خاك گرفته اند و در برخي از دانشگاه‌ها هم فعاليت چنداني ندارند و به صورت محدود فعاليت مي كنند، ما بايد اين ارتباط را درست برقرار كنيم تا دانشجو ديگر دغدغه‌ آن را نداشته باشد كه «علمي را كه توليد كردم به چه كسي تحويل دهم.»

كميسيون آموزش بر روند تخصيص بودجه دانشگاه‌ها نظارت داشته باشد

 

بحث سوم نظارت بر روند مصرف بودجه هاي پژوهشي و آموزشي دانشگاه ها است؛ كميسيون آموزش و تحقيقات بايد در مسئله نظارت بر روند پرداخت بودجه به دانشگاه ها فعال شود تا طي روندي قانوني و منظم مشخص شود چه بخشي از بودجه اي كه به دانشگاه ها داده مي شود در بخش پژوهشي خرج شده است.

 

خيلي وقت‌ها مي‌بينيم بودجه‌اي در دانشگاه هزينه مي‌شود كه هيچ بخشي از آن به دانشجو نمي‌رسد؛ نبايد بدون نظارت مجلس در اين زمينه پيش رفت، مجلس هشتم مجلسي بود كه خيلي با مسائل و مشكلات سياسي برخورد كرد و از بحث نظارت خارج شد؛ يك بار هم كه رئيس جمهور را به مجلس آوردند نه سوال‌ها تخصصي بود نه فضاي مجلس اجازه داد كه فضاي جلسه به سمت عقلانيت پيش رود.

 

مسئله چهارم بحث علوم انساني است؛ مسئله اي كه دغدغه هميشگي حضرت آقا، دانشجويان و استادان متعهد است، اين مسئله بايد در مجلس حداقل به صورت طرح مطرح شود و كساني كه به كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس مي‌روند فكري براي آن داشته باشند.

 

كساني مثل نبويان و حدادعادل در اين خصوص تخصص دارند، بخصوص آقاي نبويان كه خيلي در اين زمينه بررسي كرده؛ به طور قطع وقتي مجلس درگير ‌شود، دولت هم درگير مي شود و حركت ما به صورت يك حركت زنجيره‌دار ادامه پيدا مي‌كند، نقش مجلس در آغاز اين حركت مهم و تعيين كننده است.

 

مسئله پنجم تغيير در طرح تحول است؛ طرح تحولي را كه با سلام و صلوات بهره‌برداري كرديم، فقط به نوعي باز كردن دولت و مجلسي‌هاي محترم از سر خودشان بود، يعني هيچ بحث تخصصي در آن نيست و در تدوين آن از استادان متخصص يا يك جامعه شناس اسلامي و يك فرد متخصص در بحث آموزش و پرورش استفاده نشده؛ اين طرح فقط نوشته شده و به بهره‌برداري رسيده است.

 

اين طرح دوباره بايد توسط مجلس و متخصصان بازبيني شود و نقاط ضعف آن برطرف گردد؛ به نظر من بايد قالبي در نظر گرفته شود كه در آن، دختران در سه دوره شش ساله و پسران در سه دوره هفت ساله تحصيل كنند تا بعد از اينكه از مدرسه فارغ التحصيل شدند يك محيط اشتغال كاملي داشته باشند، يعني مطمئن باشيم يكسري مهارت‌هاي اشتغال‌زايي و تكنسيني و مهارت‌هاي زندگي به آنها ارائه شده و جوانان وقتي از مدرسه خارج مي شوند امكان ازدواج هم خواهند داشت.

 

نقش اين مسئله حلقه واسطه بين نظام آموزش متوسطه و پرورش با نظام آموزش عالي است كه بايد با آن درست برخورد كنيم تا هر كسي وارد دانشگاه نشود و امثال طرح‌هاي دانشجوي پول و وقف دانشگاه آزاد را نبايد در اين كميسيون ببنيم.

 

 

بحث بعدي ارتباط كميسيون با متخصصين است، متخصصيني كه در زمينه علوم انساني تبحر دارند بايد با اين كميسيون جلسات منظمي را داشته باشند و دغدغه‌هاي علوم انساني و اسلامي را بشنوند يا با متخصصيني كه در صنعت فعاليت مي‌كنند ارتباط برقرار كنند و دغدغه‌هاي آنها را بشنوند.

 

دلايل كمبود ارتباط دانشگاه با صنعت را بايد از دل اين نشست‌ها و جلسه‌ها بيرون بياوريم؛ ارتباط با دانشگاهيان بايد بيشتر باشد؛ ما به عنوان يك تشكل دانشجويي نامه فرستاديم آنها جواب ندادند، ولي حقيقت اين است كه آنها بايد سراغ دانشگاه بيايند كه اميدواريم در كميسيون بعدي اين اتفاق بيفتد و رئيس اين كميسيون و اعضاي آن دغدغه‌هاي دانشجويان را از نزديك بشنوند.

مسئله آخر تقويت بنياد نخبگان است؛ لازم است مجلس بنيادي كه چند سالي است فعاليت مي‌ كند و تازه روي كار آمده را جدي‌تر بگيرد و اين بنياد از طرف مجلس و دولت تقويت شود تا دانشجوياني كه طرح‌هاي علمي و پژوهشي دارند، بتوانند با كمك آن طرح‌هاي خود را پياده كنند.

 

«خبرگزاري دانشجو» - از نظر شما مهمترين ويژگي‌ اعضاي كميسيون آموزش و تحقيقات چيست؟ اعضاي اين كميسيون در مجلس هشتم عمدتاً دانشگاهي بودند، اما چرا با وجود اين افراد، اين كميسيون خوب عمل نكرد؟

دياني: در مجلس هشتم نگاه سياسي اعضا به نگاه تخصصي آنها بشدت چرخش داشت، به عنوان مثال آقاي عباس پور وقتي مي‌خواست طرحي را اعلام كند، اول با جاي ديگري هماهنگ مي‌كرد، اگر تاييد مي شد اين طرح به مجلس مي‌آمد، در حالي كه نگاه تخصصي و تعهد بايد غالب باشد.

 

در كميسيون آموزش بايد متخصصان در زمينه هاي مختلفي چون علوم انساني، صنعت و حوزه حضور داشته باشند تا تمامي مسائل و دغدغه هاي دانشجويان در آن مطرح شود.

خواجه زاده: به نظر مي‌رسد كساني بايد وارد كميسيون آموزش و تحقيقات شوند كه از مسائل و دغدغه هاي حوزه دانشگاهي به طور كامل اطلاع داشته باشند و بدانند در صنعت و حوزه‌ها چه مي‌گذرد تا بر اساس آن تصميم‌گيري كاملي انجام دهند.

 

اعضاي كميسيون در دوره قبل نه تنها با دانشگاه‌ها ارتباط نداشتند، بلكه تقاضاي ملاقات دانشجويان را هم براي مطرح كردن سوال هايشان ناديده گرفتند، حتي براي دانشجوي پولي مقابل مجلس رفتيم و از آنها خواستيم، پاسخگو باشند و اين در حالي است كه نه مجلس، نه دولت، نه وزير اقتصاد، نه وزير فرهنگ و نه وزير علوم جوابگو نبودند كه البته اين روال منطقي را نشان نمي‌دهد.

 

در مدارسمان استعداديابي نمي كنيم و تنها با ديدگاه‌هاي اقتصادمحور كه فلان رشته نسبت اقتصاديش خوب است جوانان را راهي عرصه علم مي كنيم.

 

واقعاً تاسف مي‌خوريم يك عده با استفاده از سرمايه‌اي كه دارند و دوپينگ‌هايي كه مي‌كنند به دانشگاه راه مي يابند.

 

ما با نحوه غلط مديريتي خود، دانش آموزان را روانه مدارس غيرانتفاعي مي كنيم و بعد انتظار داريم مشكل مملكت را حل كنند.

 

نمره محوري، مدرك محوري و عدم تمركز بر خلاقيت مهمترين نقاط ضعف و آسيب هاي سيستم آموزشي ماست؛ به طور قطع اگر به جاي نمره محوري، تمركز خود را بر خلاقيت بگذاريم، خيلي وضعمان بهتر از اين مي شود.

 

در دانشگاه‌ها با عدم همخواني بحث آموزش معارف و علوم انساني با نيازهاي روز كشور مواجهيم، استادان ما توانايي انتقال معارف اسلامي را ندارند و به طور سطحي از آنها عبور مي‌كنند.

 

چون وضعيت مالي دانشگاه ها خوب نيست، كلاس هاي ما با ظرفيت 60 نفر برگزار مي شود و بعد مي‌خواهيم به آنها انديشه ياد دهيم؛ كلاس‌هاي معارف ما بايد حداكثر 20 دانشجو داشته باشد تا شرايط عميق شدن مباحث در آن فراهم شود.

نكته بعدي نبود ارتباط كافي بين حوزه و دانشگاه، بين حوزه و جامعه و بين دانشگاه و صنعت است. ملاك ارتقاي اساتيد ما مقالات آنها در  ISI است؛ به اساتيد و دانشجوي خود به واسطه اينكه مشكلات فلان كشور غربي را حل كنند، ارتقا مي دهيم، اما سوال من اين است آيا دانشجويي كه خواهان پذيرفته شدن در كنكور دكتراست و مشكلي از مشكلات مملكت و صنعت را حل كرده، اما مقاله نداده، جايگاهي براي پذيرش دارد؟

 

در علوم انساني‌مان ترجمه كليه متون سرمايه‌داري و ليبرالي را پياده مي‌كنيم، در حالي كه مسئله اصلي ايزوله بودن محيط‌هاي دانشگاهي است، شخصي كه دورس علوم انساني را تحصيل مي كند بايد با جامعه ارتباط داشته باشد تا از مسائل و دغدغه هاي مردم مطلع شده و بعد نظريه ارائه دهد، كه كميسيون آموزش براي اين مشكلات بايد برنامه داشته باشد.

 

در بحث عدالت آموزشي علاوه بر اينكه با مباحثي چون دانشجوي پولي و خصوصي سازي دانشگاه‌ها روبرو هستيم كه اثرات فرهنگي بسيار خواهد داشت، با خيلي از اين سهميه‌هاي بي‌خود روبرو هستيم سهميه‌هايي به اسم هيئت علمي كه نمي‌دانم براي چيست؟

 

به نظر من كسي كه پدرش عضو هيئت علمي است، بايد همت و تلاش و توانايي اش براي رسيدن به مدارج بالا بيشتر باشد نه اينكه به صرف اينكه پدرش عضو هيئت علمي است او را دانشجو كنيم و امكانات مملكت را مفت براي او هزينه نماييم، بدون اينكه استعدادي داشته باشد؛ در اين صورت به اين فرد و به جامعه‌مان ظلم كرده ايم.

 

 

در مسئله آموزش و پرورش از پرورش غافل شده ايم و براي اينكه فرزنداني تربيت كنيم كه بزرگ شده فرهنگ اهل بيت و مكتب اسلام ناب محمدي باشند، برنامه خاصي نداريم.

 

اعضاي كميسيون آموزش و تحقيقات يا رياست اين مجموعه بايد نسبت به مسائل علمي و آموزشي كشور آگاه باشد و نياز كشورمان را در اين زمينه بداند.

 

تقاضاي ما از نمايندگان و اعضاي اين كميسيون اين است كه ديدگاه‌هاي مكتبي را بر ديدگاه‌هاي جناحي سرمايه داري ترجيح دهند.

 

خليلي: طبق فرموده حضرت آقا تخصص و تعهد مهمترين ويژگي است كه اعضاي كميسيون آموزش و تحقيقات بايد داشته باشند، افرادي كه تخصص داشته باشند مشكلات فضاي دانشگاهي را مي دانند.

 

تعهد باعث پايبندي آنها به آرمان‌هاي انقلاب اسلامي، بويژه توجه به بحث عدالت در دانشگاه ها مي شود؛ البته ما از افراد چندان دل خوشي هم نداريم؛ چون همه با مدل‌هاي خوب آمدند، ولي آخرش هم كارهاي مناسبي انجام ندادند.

 

اولويت‌هاي مجلس بعدي بايد توجه به اسلامي كردن دانشگاه‌ها و بويژه اسلامي كردن علوم انساني باشد؛ مسئله مديريت آموزشي نيز به عنوان يكي ديگر از اولويت ها بايد مورد توجه قرار گيرد؛ البته بخش‌هاي مختلفي دارد كه اگر بخواهيم به صورت مصداقي نام ببريم بحث جذب اساتيد براي ما خيلي اهميت دارد.

 

بحث جذب دانشجويان دكترا نيز مهم است، اينكه كادر آينده دانشگاه ما را چه افرادي تشكيل مي‌دهند.

 

مسئله بودجه‌ها هم اهميت دارد و در توجه به علم بومي و پيشرفت پايه‌اي و بنيادي مهم است.

 

بحث ارتباط صنعت و دانشگاه نيز مهم است و نهايتاً اينكه از قانونگذاران مطالبه‌اي كه داريم اين است كه به معني واقعي رهنمودهاي حضرت آقا و امام را مدنظر قرار دهند.

 

 

كميسيون آموزش بايد كارآمد، روزآمد، شفاف، دقيق و معطوف به نياز عمومي باشد نه نيازهاي جناحي و خاص؛ كميسيوني كه بحث دانشجوي پولي و وقف دانشگاه آزاد را در آن نبينيم؛ چرا كه اين دو طرح لكه ننگي بود بر تارك مجلس هشتم.

 

به طور قطع  اگر دو شاخص پيشرفت و عدالت پيش روي افراد و اعضا باشد، خيلي از اين نگاه‌هاي جناحي و بازي‌هاي سياسي پيش نمي‌آيد و حب و بغض‌هاي شخصي كه حضرت آقا در پيام خود به مجلس نهم اشاره كردند، مطرح نمي شود؛ همچنين شاخص‌هاي نظام اسلامي در مجلس متبلور مي شود كه بزرگترين تبلور آن مي‌تواند در بحث كميسيون آموزش و قوانيني كه براي بنيادي‌ترين بخش كشور يعني آموزش تصويب مي كنند، باشد.

 

توجه به ظرفيت توليد و خلاقيت دانشجو از جمله راهكارهايي است كه ما از مجلس انتظار داريم به آن توجه ويژه كند؛ ارتباط با صحن و كف دانشگاه مي‌تواند بسياري از مسائل را برطرف كند.

 

مسئله بعدي برخورداري از نظارت با همكاري صميمانه است كه حضرت آقا تقريباً در تمامي پيام‌هاي خود به آن اشاره كردند؛ نظارت بايد باشد، اين در حالي است كه مجلس نظارت مي‌كند، اما نظارت بر آن نمي‌شود و اين يك ضعف بسيار بزرگ است.

 

متاسفانه تمامي نهادهاي ما به دليل نوع ساختار خود تخطي‌گر هستند و نياز به نظارت جدي دارند، اما مي‌بينيم نمايندگان مجلس تنها كاري كه نمي كنند نظارت است.

 

نيك منش: در خصوص مهمترين اولويت‌هاي كميسيون آموزش، بايد بگوييم اجراي نقشه جامع علمي كه در واقع سند چشم‌انداز 20 ساله است، بايد يكي از اولويت ها باشد كه قانون‌گذاري در راه رسيدن به اين نقشه خيلي مهم است.

 

شايد خيلي‌ها ادعا كنند نقشه جامع علمي كشور اشتباه است و به آن نقد داشته باشند، البته ما هم نقد داريم، اما اين اشتباه است كه بگوييم نقشه جامع علمي كشور با اين سابقه و اين بودجه كلاني كه براي آن صرف شده است را كنار بگذاريم و توجهي به آن نداشته باشيم.

 

قطعاً اشكالاتي به اين نقشه هست، اما اين به اين معنا نيست كه آن را كنار بگذاريم، لذا به نظر مي‌رسد بايد در اين راستا حركت كنيم.

 

كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس نهم بايد مصوبات و طرح‌هايي را كه از قبل در اين كميسيون وجود داشته، پيگيري كند، بزرگترين مشكل ما در اين كميسيون اين است كه مثلاً آقاي X طرحي را ارائه مي دهد، فردا آقاي Y مي‌آيد و عنوان مي‌كند تمام كارهاي آقاي X اشتباه بوده است، به دليل اينكه من مي‌خواهم سياست‌هاي خود را پيش ببرم؛ به نظر مي‌رسد اين نگاه مضري است كه در بعضي از نهادهاي ما وجود دارد.

 

بحث بعدي اين است كه كميسيون آموزش بايد به سمتي برود كه بر تحكيم مسئله عقلاني و اسلامي تاكيد كند، وجود چنين نگاه و رويكردي در اعضاي كميسيون مي‌تواند نظام آموزشي ما را در راستاي نظر رهبري حركت دهد.

 

اولويت بعدي بايد تاكيد اين كميسيون به ضرورت نظريه پردازي در عرصه اقتصاد، مديريت، سياست، ارتباطات، فرهنگ و جامعه شناسي باشد؛ زيرا ما آموزش و تحقيقات را براي اداره جامعه و پيشرفت اقتصاد مي خواهيم و يكي از وظايف اصلي كميسيون، توسعه نظريه پردازي اسلامي است.

توجه به بودجه‌ريزي در عرصه آموزش و اولويت‌دهي به طرح‌ها بسيار مهم است

 

نظارت و بررسي روند بروكراسي اداري خيلي مهم است، اما نظارت دقيقي بر اين روند نداريم و همين باعث رانت‌هاي آموزشي و پژوهشي مي شود كه به نظر مي‌رسد مجلس بايد به آن ورود كند.

 

مسئله بعدي اينكه مجلس ما دائماً درگير يكسري مسائل انفعالي است؛ يعني خود را در مشكلات امروز مي‌بيند و به مشكلات آينده توجهي ندارد؛ معضلي كه باعث مي‌شود كشور ما در درازمدت پيشرفت چنداني نداشته باشد، وقتي مي گوييم فلان كشور براي 100 سال آينده خود برنامه ريخته و حركت مي‌كند يعني اينكه قانون آن هم به سمت آن معيارها و نگاه رشد و حركت مي‌كند.

 

در زمينه ويژگي هاي اعضاي كميسيون آموزش و تحقيقات، چند ويژگي مهم است؛ اينكه با نقشه جامع علمي كشور آشنا بوده و معتقد به اجراي ان باشند، اگر هر كس بخواهد خود را در اين زمينه صاحب نظر بداند و  تنها نظر خود را درست بداندع هيچ وقت رشد نمي‌كنيم.

 

اعضاي كميسيون نبايد غرب زده باشند و تعريف درستي از سكولار شدن داشته باشند؛ سياست زده و شعارزده نباشند، ادراكي از مديريت پژوهش داشته و ارتباط وسيعي با حوزه و دانشگاه داشته باشند.

 

معمولاً حوزه را از حوزه هاي بررسي‌هاي مجلس جدا مي‌بينيم كه اگر مجلس توجه خود را به حوزه و دانشگاه معطوف كند، به طور قطع موثر خواهد بود.

 

 

در انتها يك گلايه‌اي از مجلس كه داريم، اينكه معمولاً نمايندگان مجلس خيلي عنايتي به كميسيون آموزش و تحقيقات ندارند و معمولاً كميسيون‌هاي امنيت ملي و انرژي از اهميت بيشتري براي آنها برخوردارند و حاضر نيستند وارد اين حوزه شوند، حتي اگر تخصص اين حوزه و كميسيون را هم داشته باشند؛ اين به دليل اين است كه نمايندگان احساس مي كنند جايگاه امنيت ملي و انرژي مهم‌تر است و به اين حوزه وارد نمي‌شوند.