از عصای موسی تا اسد موسی بن جعفر(ع)

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»- زینب صارم؛ معرفت و شناخت اهل بیت (ع) با توجه به اوصاف و ویژگی‌هایی که دارند کاری سهل و آسان نیست؛ چراکه علم و قدرت اهل بیت از سنخ علم بشری نیست.

تاریخ زندگانی وجود مبارک امام موسی کاظم (ع) سرار آکنده از داستان‌ها و روایات تاریخی است که دلالت بر قدرت و علم الهی آن بزرگوار در شأنی از شئونات امامت دارد. هرچند که پیامبر و امامان معصوم (علیهم السلام) همانند همه مردم غذا می‌خورند، در بازارها رفت و آمد می‌کنند و ازدواج می‌کنند، اما شئوناتی دارند که کاملا آنان را از مردم عادی متمایز می‌کند.

اسحاق ابن عمار روایت می‌کند که محضر امام موسی کاظم (ع) نشسته بودم، ناگاه شخصی اجازه ورود خواست؛ وارد شده و با لهجه‌ای سخن گفت که من تا به حال نشنیده بودم گویا صدایی شبیه صدای پرندگان داشت؛ حضرت موسی ابن جعفر با همان لهجه، پاسخ وی را داد تا آن که صحبت آنان تمام شد و او همه مسائلش را پرسید و بیرون رفت. عرض کردم من تا کنون چنین لهجه‌ای را نشنیده بودم حضرت فرمود:

«این لهجه گروهی از اهل چین است، البته زبان و لهجه همه مردم چین چنین نیست مثل این که از حرف زدن من به لهجه آنان در شگفت شدی؟»

عرض کردم جای شگفتی بود.

امام فرمود: «از این شگفت‌تر و عجیب‌تر به تو خبر می‌دهم. به راستی که امام زبان پرندگان و هر صاحب روحی را که خدا آفریده، می‌داند و چیزی بر امام پوشیده نیست.» (1)

شأن علم اهل بیت در قرآن بسیار مورد تاکید قرار گرفته است

یکی از این شئونات که قرآن بسیاری بر روی آن بحث کرده و بسیار تاکید داشته مسئله علم است.

«هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ» آیا کسانی که می‌دانند با کسانی که نمی‌دانند برابرند؛ تنها خردمندان پند می‌پذیرند. (2)

‏از امام جعفر صادق (ع) در تفسیر و تاویل این آیه سوال شد، پاسخ فرمودند: «نَحْنُ الَّذِينَ نَعْلَمُ وَ عَدُوُّنَا الَّذِي لَا يَعْلَمُ وَ شِيعَتُنَا أُولُو الْأَلْبَاب‏» (3)

«ما کسانی هستیم که می‌دانیم و دشمن ما آن کس که نمی‌داند و شیعیان ما خردمندان هستند.»

معرفت مسلمانان به جایگاه علمی امام سبب جلوگیری از انحرافات سیاسی خواهد شد

معرفت مسلمانان به علم و مقام علمی اهل بیت سبب آن می‌شود تا ایمان آنان به حجت‌های الهی بیشتر شود، مضاف بر آن که هرگاه در حد توان از کمیت و کیفیت این صفت مهم مطلع باشند و بدانند این علم از سنخ علم و قدرت بشری نیست، اجازه نخواهند داد که هرکسی بر مسند خلافت و جانشینی رسول الله تکیه بزند و ادعای قدرت و خلافت کند.

معرفت به جایگاه‌های خاص اهل بیت از آن جهت که آنان را از مردم عادی متمایز می‌کند سبب می‌شود که نشانه و دلیلی باشد تا مردم سره را از ناسره تشخیص دهند.

قلب امام ظرف مشیت الهی است

در حقیقت قرآن فضیلت اهل بیت را بارها و به دفعات به وسیله علم آن بزرگواران متذکر شده است. به راستی امامت و هدایت خلق بر چه کسی سزاورتر است؟ آن کس که بر تمام هستی مسلط است و قلب او ظرف مشیت خدا است و در هدایت و راهنمایی مردم مرتکب هیچ خطایی نمی‌شود یا آن کس که به علت ناتوانی در جواب سوال مردم دستور می‌دهد تا آنان را با تازیانه تنبیه کنند؟ (4)

علم و قدرت اهل بیت شاخصه‌ای بسیار مهم در شناخت آن بزرگواران است تا کسانی را که به دروغ و ناحق ادعای بزرگی و بلند مرتبگی را دارند رسوا کند.

تصویر شیر به دستور امام خلق شد

ابن شهر آشوب در کتاب مناقب از علی ابن یقطین نقل کرده است که هارون مردی را طلب کرد که امر حضرت موسی ابن جعفر (ع) را باطل و او را خاموش سازد و در مجلس شرمنده كند. يك مرد افسونگرى را براى او آوردند و چون سفره گستردند با قرصه‏هاى نان نيرنگ می‌کرد، طوریكه خادم ابى الحسن هر وقت مي‌خواست گرده نانى بردارد از جلو دستش مي‌پريد؛ هارون براى اين موضوع از خنده و شادى از جا پريده بود. لحظه اي نگذشت كه امام هفتم سربلند كرد و به تصویر شيرى كه بر يكى از پرده‏ها بود فرمود: اى شير خدا بگير دشمن خدا را؛ گويد آن صورت جست و چون بزرگترين درنده آن جادوگر را بلعيد.

هارون و همدستانش غش كردند و بر او افتادند و از ترس و هراس خرد آنها پريد؛ چون به هوش آمدند پس از مدتى هارون به امام گفت به حق خودم بر تو خواهش دارم كه از اين صورت بخواهى آن مرد را برگرداند؛ امام فرمودند اگر عصاى موسى آنچه را از رشته‏ها و چوب دستى‏هاى جادوگران بلعيد، رد كرد اين صورت هم آنچه بلعيده‏ رد مي‌كند. (5)

مطالعه شگفتی‌های اهل بیت سبب آن می‌شود که شیعیان درک و آگاهی بیشتری نسبت به مقام اهل بیت پیدا کنند و از این رهگذر حب و علاقه آنان نسبت به جایگاه ائمه فزونی پیدا کند. مطالعه جایگاه علم غیر بشری ائمه به شیعیان این فرصت را می‌دهد تا بدانند هرکسی که ادعای خلافت و قدرت را کرد، شایستگی تکیه زدن بر این مقام را ندارد، بلکه هدایت و ولایت بر مردم تنها از آن کسی است که بر تمام جهان هستی ولایت دارد و در علم او چیزی پوشیده نیست.

شناخت دقیق و عمیق ما از اهل بیت کمک خواهد کرد تا مصادیق اشتباه و دروغین را با آنان اشتباه نگیریم و بدانیم امامت و رسالت جایگاهی است که خداوند خود می‌داند آن را در چه جایی قرار دهد.
 

1-الثاقب فی المناقب ص462/ ح9 –بحارالانوار ج 48/ص70/ ح94 - راوندی در الخرائج ج1/ص313/ ح6
2-سوره زمر آیه 9
3-مشكاة الأنوار في غرر الأخبار  الفصل الخامس في ذكر ما جاء في فضائل شيعة علي ع، ص : 91
4-اشاره به حکایات تاریخی خلیفه
5- الأمالي (للصدوق) / ترجمه كمره‏اى، ص: 149 - مناقب ابن شهر آشوب ج4/ 299- بحار الانوار ج48/ ص 41ح17- عیون الاخبار الرضا ج1/ص78/ح1