مسابقات علمي؛ مفيدي كه قرباني صنعت و دانشگاه شده‌است

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»؛ چند سالي است برگزاري مسابقات علمي در دانشگاه هاي كشور بسيار متنوع تر و ببيشتر از ساليان گذشته شده و در دانشگاه ها به فراخور رشتته هاي دانشگاهي مسابقاتي نظير مسابقات ماكاروني، رباتيك، دومينو، طراحي ماشين و شناورهاي هوشمند برگزار مي شود و دانشجويان رشته هاي مختلف را درگير مي كند ولي اينكه اين مسابقات تا چه حد توانسته به هدف ترسيم شده نزديك باشد و به طور كلي هدف از برگزاري اين مسابقات چيست، را بايد از زبان دانشگاهيان بشنويم.

 

خبرگزاري دانشجو در گفت و گو با چند تن از اساتيد كشور هدف از برگزاري مسابقات علمي و علت تاثير كم اين مسابقانت در توليد ملي را از آن ها جويا شده است.

 

 

كبكانيان عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي برگزاري مسابقات علمي را بسيار مفيد دانست و گفت: در دنيا شركت‌هاي صنعتي به دنبال ايده‌هاي دانشگاهي هستند و نيروهايي را جذب مي‌كنند كه ايده داشته باشند تا بتوانند دانش فني را به محصول و اقتصاد تبديل كنند، اين در حالي است كه در مسابقات علمي اين ايده ها به طور فراوان در معرض قرار مي گيرد ولي به دليل اينكه اقتصاد ما بر مبناي نفت و گاز است و دانش پايه نيست ما در به كار گيري ايده هاي دانشگاهي در صنعت مشكل داريم و به همين دليل برخي فكر مي كنند مسابقات علمي مفيد نيست.

 

وي افزود: اقتصاد مبتني بر نفت و گاز، صنعت ما را از به كارگيري دانش داخلي غافل كرده، در صورتيكه اگر اقتصاد ما دانش پايه باشد، برگزاري مسابقات علمي بسيار مفيد است.

 

وي افزود: هر فعاليتي اگر بخواهد جريان سالمي داشته باشد بايد در 2 بخش عرضه كننده و تقاضاي ايده آل عمل كند و در علم و فناوري نيز اين قضيه بسيار مهم است ولي در حال حاضر در علم و فناوري ما عرضه كنندگان، علم را عرضه مي كنند و بخش تقاضاكننده از آن استفاده نمي كند.

 

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي ادامه داد: عرضه‌كنندگان، دانشگاه‌ها، اساتيد و محققان هستند در حالي كه مسابقات علمي نيز ميداني براي عرضه ايده هاي دانشگاهي است و چنين ميداني در عرصه علم و فناوري بسيار لازم مي باشد و حتي اين مسابقات در كشور ما به تعداد كمي برگزار مي شود.

 

كبكانيان گفت: ما در حال حاضر از بخش عرضه تقريباً راضي هستيم و دانشگاهيان تلاش خوبي كرده‌اند ولي مشكل در بخش تقاضاست. وي ادامه داد: مقام معظم رهبري نيز امسال را سال توليد ملي ناميدند تا شايد قسمتي از بازار را تحريك كنند، صنعت با نوع تقاضا مي‌تواند به مسابقات علمي خط داده، جوايزي را در نظر بگيرد و موضوعات مسابقات را مشخص كند تا آن موضوعات در مسابقات اجرا شده و دستاوردهاي آن براي تحقق توليد ملي به كار گرفته شود.

 

عضو هيئت علمي دانشگاه صنعتي اميركبير گفت: در مسابقات علمي دانشجويان كار بيهوده‌اي نمي‌كنند ولي صنعت بايد تقاضاي جدي‌تر داشته باشد و ارتباطش را با دلار و ارز نفت كمتر كند.

 

كبكانيان بيان داشت: اگر صنعت ارتباط خود را با شركت‌هاي دانش بنيان خارجي كمتر كند به اندازه كافي دانش و نوآوري در كشور وجود دارد و در اين صورت محقق و پژوهشگر نيز مي‌داند كه چه دانشي را به صنعت عرضه كند تا مورد نياز باشد.

 

 

محمد مهدي نژاد معاون پژوهشي وزير علوم گفت: برخي از مسابقات علمي مانند مسابقات ماكاروني از الگوهاي خارجي استفاده شده و به همان شكل نيز در كشور اجرا مي شود، به همين دليل اين مسابقات دستاورد چنداني ندارد ولي مسابقاتي كه نيازهاي بومي كشور ما را برطرف كند بسيار مفيد است.

 

وي ادامه داد : دغدغه صنعت در اين مسابقات مطرح مي شود و حتي به صورت مستقيم و غيرمستقيم در برقراري ارتباط صنعت و دانشگاه نيز موثر است.

 

وي افزود: در اين مسابقات نيروهاي بسيار موثري تربيت مي شوند و عمل جاي تئوري را مي گيرد.

 

معاون پژوهشي وزير علوم بيان داشت: البته بايد براي رشته مورد نظر مسابقات در كشور احساس نياز شود؛ زيرا حاصل و دستاورد مسابقاتي كه با انگيزه و احساس نياز برگزار مي شود، براي مسئولان مهم است و آنها به دنبال دستاوردهاي آن هستند.

 

مهدي نژاد نوري افزود: مسابقات علمي كه ايده هاي آن با توجه به نياز كشور انتخاب شده مانند مسابقات رباتيك و مسابقات بتن، دستاوردهاي مناسبي داشته، ولي برخي از مسابقات مانند مسابقات ماكاروني كه از الگوهاي خارجي استفاده شده و به همان شكل نيز در كشور اجرا مي شود، دستاورد چنداني ندارد.

 

وي اضافه كرد: اين مسابقات در ارتقاي بازار كار نيز بسيار موثر است؛ زيرا دانشجويان تئوري ها را در صحنه عمل پياده سازي مي كنند كه بر اين اساس مي توانند در بازار موثر باشند. معاون پژوهشي وزير علوم بيان داشت: نياز به برگزاري مسابقات بتن با توجه به شرايط اقليمي متفاوت كشور بسيار احساس مي شود و به همين دليل دستاوردهاي آن نيز مورد استفاده قرار مي گيرد.

 

 

دكتر محمد درعلي عضو هيئت علمي دانشگاه شريف با اشاره به ارائه دستاوردهايي با كارآيي بالا در مسابقات علمي دانشگاه‌ها گفت: در صورتي كه صنعت سنگ‌اندازي نكند، مسابقات علمي مي‌تواند در مسير توليد ملي بسيار كارآمد باشد.

 

وي با اشاره به اينكه در صورت همكاري صنعت، مسابقات علمي دانشگاه ها بسيار پربار مي شود، افزود: مسابقات علمي قابليت هاي بسياري دارد و بسيار پربار انجام مي شود؛ مثل مسابقات طراحي ماشين كه حتي از آن، خودروهاي قابل توليد هم خارج مي شد، ولي به دليل همكاري نكردن صنعت، اين كار انجام نگرفت.

 

استاد مكانيك دانشگاه شريف افزود: صنايع، دانشگاه را هووي خود مي داند و به دانشگاه كمك نمي كند و حتي در راه تحقيقات سنگ اندازي هم مي نمايد.

 

درعلي گفت: مسابقات علمي مي تواند در مسير توليد ملي بسيار كارآيي داشته باشد، البته در صورتي كه طرح مسئله از طرف صنعت باشد؛ به طوري كه صنعت موضوع را طرح كرده و به دانشجويان اعلام كند، امكانات را تحت شرايط خاصي به دانشجويان بدهد و اعلام كند كه گروه هاي دانشجويي با بودجه و در زمان محدودي بايد در مسابقات شركت كنند و جوايز تيم هاي برنده نيز اجراي يكي از پروژه هاي آن واحد صنعتي باشد، اگر اين گونه باشد قطعاً اين مسابقات مي تواند كارآمد باشد.

 

استاد دانشگاه شريف ادامه داد: اينكه دانشگاه بخواهد صنعت را براي همكاري تحريك كند، به جايي نمي رسد؛ زيرا ما چندين بار سعي كرديم پيشقدم شويم، ولي صنعت همكاري نكرده و حتي در كار ما خلل ايجاد كرده است.

 

وي افزود: دليل سنگ اندازي هاي صنعت اين است كه آنها نمي خواهند در مسير توليد قدم بردارند؛ زيرا واردات برايشان سود و مزاياي بيشتري دارد.

 

درعلي گفت: البته صنايع خصوصي، وزارت نيرو و وزارت دفاع كار و توليد مي كنند، ولي بقيه صنايع به دنبال واردات هستند؛ زيرا سود و منافع جانبي بيشتري دارد، اين در حالي است كه از تحقيقات داخلي و دانشگاه چيزي عايدشان نمي شود.

 

استاد دانشگاه شريف افزود: اينكه صنايع عملكرد ضعيفشان را به دانشگاه ها نسبت مي دهند و مي گويند كار دانشجويي به درد صنعت نمي خورد، فقط بهانه است؛ زيرا ما بارها نشان داديم كه طرح هاي بسيار كارآمدي داريم.

 

وي با اشاره به اينكه قوانين هم نتوانسته صنعت را از واردات منع كند، گفت: صنايع، قانون را هم دور مي زنند تا بتوانند به منافع خود برسند؛ مثلاً وقتي قانون اجبار مي كند كه بخشي از درآمدشان را به مراكز تحقيقاتي اختصاص دهند، خودشان به ظاهر مركز تحقيقاتي راه اندازي مي كنند كه هيچ گونه كار تحقيقاتي در آن انجام نمي شود.

 

درعلي تصريح كرد: مسابقات علمي نخبه ها را شناسايي مي كند و دستاوردهاي مهمي هم دارد، ولي به دليل اينكه حمايت نمي شود در چارچوب دانشجويي باقي مي ماند و برگزاري اين مسابقات تنها يك خوراك خبري براي راديو و تلويزيون درست مي كند.

 

 

مالك نادري رئيس انجمن‌هاي علمي دانشگاه صنعتي اميركبير نيز گفت: مسابقات علمي به عنوان فوق برنامه، مكمل فعاليت‌هاي آموزشي و پژوهشي در سطح دانشگاه‌ها هستند كه موجب نشاط علمي و ايجاد انگيزه بين دانشجويان مي شود؛ زيرا بدون نشاط و انگيزه، فضاي مهندسي خسته‌كننده و كسل‌كننده است.

 

وي بيان كرد: از طريق اين مسابقات، دانشجويان با انجام كارهاي تيمي، مديريت پژوهش را فرا مي گيرند.

 

رئيس انجمن‌هاي علمي دانشگاه صنعتي اميركبير اظهار داشت: انجام مسابقات علمي در سطح دانشگاه باعث مي‌شود كه درس‌هاي تئوري به حوزه عمل كشيده شود.

 

 

موسی خانی رییس دانشگاه آزاد اسلامی قزوین نيز اظهار داشت: با موفقیت های بدست آمده در مسابقات علمي توسط دانشجویان پرتلاش کشور مي توانيم در مسیر تحقق اهداف نظام مقدس جمهوری اسلامی و منویات مقام معظم رهبری مبنی بر تولید ملی ودفاع از سرمایه و کار ایرانی گام برداریم.

 

رییس دانشگاه آزاد اسلامی قزوین با اشاره به برگزاري مسابقات روباتيك در كشور، تاکید کرد: گسترش و توسعه علم روباتیک در ایران می تواند جایگزین مناسبی برای کاهش اتکای ما به صنعت نفت باشد.

 

 

عباس پور دبير برگزاري مسابقات شناور هوشمند دانشگاه شريف با اشاره به اهميت ويژه صنايع و حضور دانشگاه‌ها در صنعت گفت: ايجاد همكاري نزديك‌تر بين صنعت و دانشگاه يكي از اهداف اصلي برگزاري مسابقات علمي است.

 

وي افزود: علاوه بر همكاري نزديك‌تر دانشگاه و صنايع، اين مسابقات مي‌تواند در ايجاد زمينه‌هاي رقابتي براي دانشجويان فعال در عرصه صنايع دريايي نيز موثر باشد.

 

دبير مسابقات شناور هوشمند افزود: گسترش فناوري‌ها نيز يكي ديگر از اهداف برگزاري اين مسابقات است؛ زيرا اين مسابقات مي‌تواند به رشد و شكوفايي فناوري‌ها، كمك كند.

 

مسابقات علمي مي تواند يكي از بهترين راهكارها براي تحقق توليد ملي و حمايت از سرمايه ايراني باشد؛ در اين مسابقات، نخبگان به عنوان سرمايه هاي علمي ما در يك ميدان معتبر محك مي خورند و آنچه به صورت تئوري آموخته اند را در عرصه عمل اجرا مي كنند تا شرايط براي پیشرفت علمي كشور و بومی‌سازی فناوري هاي داخلي ايجاد شود، ولي به دليل اينكه اين مسابقات مورد حمايت صنعت كشور قرار نمي گيرند، گاهي فقط تابلويي براي معرفي نخبگان به كشورهاي خارجي مي شوند.

 

در حالي كه برقراري ارتباط ميان صنعت و دانشگاه مي تواند هم كشور را در مسير تحقق خودكفايي از بيگانگان قرار دهد و هم سبب ماندن نخبه ها در داخل كشور شود؛ همكاري نكردن اين دو حوزه سبب شده تا اعتبار مسابقات علمي دانشگاه ها نيز كمرنگ شود، زيرا اين مسابقات در صورت حمايت نكردن صنعت در حد مسابقه باقي مي ماند و با وجود كارآيي بالا نمي تواند گره اي از مشكلات كشور باز كند.