اجلاس زنان و بیدرای اسلامی؛ آنچه بود و آنچه که می‌توانست باشد

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»؛ انقلاب‌های منطقه، موسوم به بیداری اسلامی که از دو سال گذشته در کشورهای مختلف عربی شکل گرفته و همچنین سقوط دیکتاتورهای وابسته به کشورهای غربی تاثیر بسیار زیادی بر روابط کشورهای مسلمان بخصوص مردم کشورهای مسلمان با یکدیگر داشته است. با سقوط دیکتاتورها، مردم کشورهای مسلمان و به طور خاص فرهیختگان این کشورها دریافتند که می‌توانند گامی در جهت وحدت روزافزون امت اسلامی بردارند، به همین دلیل ایران که خاستگاه اصلی انقلاب علیه ظلم و استکبار است پرچمدار ایجاد وحدت بین کشورهای مسلمان گردید.

 

در همین راستا در چند ماه گذشته اجلاس «جوانان و بیداری اسلامی» و «شعر بیداری اسلامی» برگزار گردید، علاوه بر آن اجلاس جهانی زنان و بیداری اسلامی نیز با شرکت نزدیک به 1300 زن فرهیخته از سراسر جهان در روزهای 20 و 21 تیرماه در تهران برگزار شد.

 

به طور کلی باید گفت که برگزاری برنامه‌هایی همانند اجلاس زنان و بیداری اسلامی بسیار مثمرثمر و گامی رو به جلو در تحکیم روابط ایران و سایر کشورهای مسلمان محسوب می‌شود و از این رو باید به برگزارکنندگان اجلاس تبریک گفت.

 

با توجه به اینکه دکتر ولایتی، رئیس مجمع جهانی بیداری اسلامی اشاره نمود 70 درصد از زنان شرکت کننده در اجلاس سنی و تنها 30 درصد از آنان شیعه بودند. اهمیت حضور زنان سنی در این اجلاس هنگامی روشن می‌شود که به این مساله توجه داشته باشیم که مردم کشورهای عربی سنی نشین که سالها در نظام‌های دیکتاتوری و تحت تبلیغات گسترده علیه شیعه زندگی می‌کردند، عموما نظر مساعدی نسبت به شیعیان ندارند و بخصوص از حساسیت‌های خاصی نسبت به ایرانیان برخوردار می‌باشند و حتی گاهی احساس می‌کنند شیعیان ایران، ارزشی برای آنان قائل نیستند، اما برگزاری چنین مراسمی که با استقبال و مهمان نوازی گرم ایرانیان همراه بود تا حدود زیادی در تعدیل این تفکر نقش داشت.

طبق گفته مترجمینی که چند روز با این افراد همنشین بودند نظر آنها نسبت به شیعیان و ایران کاملا تغییر یافته بود و احساس وحدت و همدلی در میان آنها پر رنگ‌تر شده بود. اهمیت این مساله زمانی آشکار می‌شود که نقش زنان و بخصوص زنان فرهیخته را در جامعه مورد توجه قرار دهیم و بدانیم که تغییر نگرش زنان چگونه می‌تواند منجر به تغییر و اصلاح نگرش جامعه شود.

 

علاوه بر مساله فوق باید به این نکته اشاره کرد که پس از انقلاب‌های منطقه و کوتاه شدن دست دیکتاتورها از اداره کشورهای عربی، سازمان‌های بین‌المللی زیادی در کشورهای انقلابی فعال شده‌اند و سعی در به انحراف کشیدن انقلاب‌های منطقه دارند.

 

یکی از حربه‌های این سازمان‌ها برای رسیدن به اهداف خود ترویج دیدگاه‌های فمینیستی در میان زنان و علی‌الخصوص زنان فرهیخته می‌باشد تا از این طریق ماهیت اسلامی انقلاب ها به تدریج تغییر یافته و خانواده‌ها و به تبع آن جامعه به سمت غربی شدن پیش روند. با توجه به این مساله هوشمندی و درایت برگزارکنندگان اجلاس در دعوت از زنان مسلمان به همایش بیداری اسلامی و بحث و تبادل نظر با آنان در خصوص مسایل و آسیب های پیش روی بیداری اسلامی می تواند شایسته تقدیر باشد.

 

از سوی دیگر، برگزاری چنین همایش‌هایی می‌تواند به ارتباط متقابل و مستمر زنان اندیشمند مسلمان جهان با یکدیگر کمک کند و آنها از این طریق در جریان مسایل و آسیب‌های موجود در کشورهای یکدیگر قرار گیرند و بتوانند با هم‌فکری و همدلی به وحدت و پیشرفت هر چه بیشتر کشورهای اسلامی یاری رسانند.

 

گذشته از مزیت‌های این اجلاس که به برخی از آنها اشاره شد، این اجلاس از ضعف‌ها و کمبودهایی نیز رنج می‌برد که اشاره به آنها می‌تواند در رشد و بهبود برنامه‌های آینده مثمرثمر باشد.

 

همان‌طور که پیشتر اشاره شد در این اجلاس 1300 زن مسلمان از سراسر جهان حضور داشتند، اما معیار انتخاب آنان برای حضور در همایش چندان روشن نیست و یا شاید توسط مسئولان برای رسانه‌ها روشن نشده است؛ زیرا با مصاحبه‌هایی که با برخی از این خانم‌ها انجام شد دریافتیم که عده‌ای از آنان اطلاعات زیادی در خصوص مساله بیداری اسلامی نداشتند و گویا این مساله چندان برای خود آنها نیز روشن نشده بود!

 

این مساله که زنان شرکت کننده در اجلاس تا چه اندازه قوی و صاحب نظر و صاحب اندیشه بودند می‌تواند مورد سوال واقع شود. از سوی دیگر می‌توان به کثرت مهمانان برنامه اشاره کرد که به زعم نگارنده سبب پایین آمدن کیفیت برنامه‌ها شده بود و شاید به همین دلیل بود که کمیسیون‌ها بازدهی و کارایی لازم را نداشتند، در صورتی که اگر از مهمانان کمتر و با بنیه علمی قوی‌تر دعوت می‌شد قطعا اثربخشی و کارایی بیشتری داشت و نتایج بهتری به بار می‌آورد.

 

مساله دیگری که می‌توان به آن اشاره کرد اینکه بهتر بود در اجلاس از مهمانانی که در عرصه‌های مختلف فعال بودند استفاده می شد. بعنوان مثال می‌توان به جای خالی زنان هنرمند در عرصه های مختلف اشاره کرد. در همین زمینه بهتر بود کمیسیون‌ها در موضوعات متنوعی برگزار می‌شد و از رویکرد نظری و علمی صرف بیرون می‌آمد، به طوری که زنان مسلمان می‌توانستند در عرصه‌های مختلف مانند هنر، ورزش، فعالیت‌های علمی و ... به بحث و تبادل نظر بپردازند و از تجربیات یکدیگر استفاده نمایند.

 

از دیگر معضلات اساسی همایش که البته گریبانگیر تمام همایش‌های داخل کشور است، گرایش شدید به رویکردهای نظری و سخنرانی‌های صرف است به گونه‌ای که حاضرین در مراسم مجبورند در زمان‌های مختلف حرف‌های تکراری و مشابهی را از زبان تعداد زیادی از سخنرانان بشنوند که این مساله منجر به پایین آمدن کیفیت همایش و دور شدن از هدف اصلی خود می‌گردد، لذا بهتر است در این همایش‌ها که دارای پتانسیل بسیار بالایی می‌باشد از میزان بالای سخنرانی‌ها که سبب خستگی حاضرین می‌شود اجتناب ورزیده و به جای آن شرکت کنندگان بتوانند به صورت مستقیم و کاربردی به طرح مسایل خود پرداخته و به هم اندیشی در خصوص مسایل مطرح شده بپردازند تا بتوانند به نتایج عملی و ملموس برای حل مسایل و مشکلات خود برسند.

 

علاوه بر این موارد می‌توان به برنامه‌ریزی ضعیف و مشکلات اجرایی همایش نیز اشاره کرد که متاسفانه به رویه ثابت اکثر همایش‌ها تبدیل شده است. تاخیر دو ساعته در شروع مراسم اختتامیه، مشکلات سیستم صوتی و ترجمه در کمیسیون‌ها که نارضایتی خبرنگاران و بسیاری از مهمانان خارجی را در پی داشت، عدم اطلاع رسانی صحیح و پاسخگو نبودن مسئولان اجرایی در مقابل سوالات و مشکلات خبرنگاران و کمبود مترجم تنها گوشه‌ای از مشکلات اجرایی اجلاس به شمار می رود که شایسته است با مدیریت و برنامه‌ریزی بهتر این مشکلات در همایش‌های آینده مرتفع گردد.

امیدواریم این همایش ها و اجلاس ها که دارای پتانسیل بسیار بالایی است و چشم امید بسیاری از بزرگان از جمله رهبر معظم به آن است به سمت مدل مطلوب با کارآمدی بیشتر تبدیل شود.