مجيدپور: تقاضا محور كردن پژوهش‌ها بخش مهم نقشه جامع علمي است/ ضرورت تحول در نظام آموزش و پرورش

به گزارش خبرنگار علمي «خبرگزاري دانشجو»، مهدي مجيد پور صبح امروز در دوره دو روزه آموزشي «آشنايي با مباني نقشه جامع علمي كشور» در سازمان بسيج دانشجويي گفت: براي دستيابي به علم و فناوري در اسلام نياز داريم كه تمام دستگاه‌ها با يكديگر هماهنگ باشند اينكه در كشور پروژه‌هاي فوق ليسانس و دكتري تعريف مي‌شود ولي تقاضا محور نيست ما را به اهدافمان نمي رساند.

وي افزود: اگر پايان‌نامه‌هاي دانشجويي به صورت نظام‌مند به هم متصل بوده و در راستاي حل نيازهاي نظام باشند، موثر هستند به طور مثال اگر در حوزه هوا فضا 1000 پايان‌نامه نظام‌مند و هم راستا تعريف كنيم مي توانيم به هدف برسيم و نقشه جامع علمي اين نظام‌مندي را انجام مي دهد.

عضو ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور افزود: مأموريت‌گرا كردن و تقاضا محور كردن پژوهش‌هاي كشور و ارتباط مستمر دانشگاه با صنعت و جامعه به خصوص در بخش علوم انساني در نقشه جامع علمي كشور به طور اساسي مطرح شده است.

مجيدپور گفت: سياست‌گذاري علم و فناوري كه در نقشه جامع علمي كشور شكل گرفته يك رشته ميان‌رشته‌اي است و بر حل مسئله تمركز دارد و ناضر بر مسائل و مشكلات و دغدغه‌هاي جامعه است كه يك دانش سطح دو محسوب مي‌شود يعني سياست‌گذار علم و فناوري با اينكه فيلسوف نيست ولي بايد فلسفه بداند با اينكه اقتصاد‌دان نيست ولي مصرف كننده اقتصاد است و دانشگاه‌ها و ساير مراكز آموزشي خوراك فكري سياست‌گذاران را تأمين مي كنند.

وي گفت: سياست‌گذاري علم و فناوري در سه بخش دولتي، ملي و بخشي مطرح مي‌شود به طوري كه گاهي مجموعه اسناد سياست هايي است كه بر حل مسائل كلان جامعه نظارت دارد يعني معطوف به سطح دولت است.

عضو ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور گفت: در سطح بخشي، ارتباط برخي حوزه‌ها نظير هوا فضا، بيوتكنولوژي و ... مطرح است و در سطح ملي نيز مديريت فناوري و نوآوري مطرح مي‌شود.

مجيدپور گفت: در ساليان گذشته سياست‌گذاري علم مطرح بوده و بعد از آن سياست‌گذاري علم و فناوري و سپس سياست‌گذاري نوآوري مطرح شده البته قوانين و سياست‌گذاري‌ها براساس شرايط هر كشوي متفاوت است و هر كشور بايد بر اساس شرايط بومي آن كشور سياست‌گذاري كند.

وي افزود:‌ نقشه جامع علمي دغدغه حل مسئله را دارد كه معطوف به شرايط بومي كشور است البته برخي مي‌گويند اسناد ضمانت اجرايي ندارند و راه به جايي نمي‌برند ولي در صورتي كه ما در اين اسناد متوقف شويم نظارت اجرايي نداريم اگر از دستاوردهاي آن در امور كلان كمك بگيريم بسيار تأثيرگذار است.

عضو هيئت علمي دانشگاه اميركبير گفت: بحث تقسيم كار ملي نيز در اجراي يك سند بسيار مهم است؛ زيرا كاركرد يك سند اين نيست كه يك تيم به صورت مجزا آن را بنويسند بلكه بايد با تعامل نهادهاي نقش آفرين اجرايي شود.

مجيد‌پور گفت: فراهم آوردن يك عزم ملي براي نيل به اهداف بسيار مهم است و بايد تمام نهادها دست به دست هم دهند تا تنظيم سند و اجراي آن صورت گيرد.

وي گفت: البته بحث فرهنگسازي نيز مهم است و بايد اين فرهنگ ايجاد شود كه تدوين يك سند در وظيفه و مأموريت تمام سازمان هاي كشور گنجانده شود.

به گفته عضو ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور در نقشه جامع علمي كشور اهداف كلاني مطرح شده كه رسيدن به جايگاه اول علم و فناوري در جهان اسلام اولين هدف است.

مجيدپور گفت: استقرار جامعه دانش بنيان و توجه به اخلاق در علم از اهداف ديگر است؛ زيرا ما نمي‌خواهيم به هر بهايي در دنيا اول بشويم و بايد اخلاق مطرح باشد.

وي ارتباطات بين المللي را در تحقق اهداف بسيار موثر دانست و گفت: ما بايد نگاه‌هاي بيروني هم داشته باشيم و حداقل در حوزه جهان اسلام بايد با كشورهاي ديگر همكاري كنيم.

 

عضو ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور با اشاره به ضرورت تحول در نظام آموزش و پرورش گفت: در حال حاضر آموزش و پرورش و وزارت علوم اهداف متفاوتي دارند ولي بايد با تحول در نظام آموزش و پرورش اين دو در يك راستا حركت كنند.

مجيدپور افزود: در حال حاضر 6 سال از شروع زمان تدوين نقشه جامع علمي كشور مي‌گذرد و ديگر زمان اجراست و بايد اقدامات ملي اين سند را در نهادها اجرا كنيم.

در ادامه اين نشست سوال و جواب‌هايي از سوي حاضران مطرح شد و در يكي از سوا‌ل‌ها يكي از حاضران گفت: اگر مي‌خواهيم در علم به مقصد مورد نظر برسيم بايد تحولات اساسي ايجاد شود و اگر اين تحولات صورت نگيرد سندها به كار نمي‌آيد برنامه‌ها و تحولات حال حاظر نظام آموزشي كشور به چه صورت است؟

وي بيان داشت: سند تحول آموزش و پرورش در حال نگارش است؛ زيرا تحول در نظام آموزشي بايد از آموزش و پرورش شروع شود و آموزش بايد طوري باشد كه خلاقيت در دانش آموز افزايش يابد.

عضو ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور گفت: البته در نقشه جامع به اين قضيه پرداخته شده كه آموزش ما پژوهش‌محور بوده و پژوهش‌ها مسئله محور شده‌اند به اين صورت كه نوع آموزش ما از حافظه گرايي بايد به سمت پژوهش محوري برود.

در سوال دوم مطرح شد كه يكي از مسائل مهم براي اجراي نقشه جامع، فرهنگ‌سازي است در اين حوزه چه تضميني وجود دارد؟

مجيدپور ادامه داد: فرهنگ‌سازي نياز به آموزش دارد و آموزش سبب فرهنگ‌سازي مي‌شود و ستاد راهبري نقشه جامع نيز سازوكاري انديشيده است كه در طول اجرا براساس بررسي بازخوردها از دستگاه‌هاي متفاوت نقشه جامع را اصلاح و به روز كنند و برگزاري دوره‌هاي آموزشي نيز براساس ترويج نقشه است؛ زيرا ترويج به اصلاح كمك مي‌كند.

در سوال بعدي يكي از حضار گفت: در بحث سياست‌گذاري نقشه جامع علمي كشور آيا شرايط به اين صورت است كه فضا براي بروز خلاقيت‌ها فراهم باشد؟

وي اظهار داشت: اگر پروژه ارشد و دكتري مسئله محور باشد كمك مي‌كند؛ نقشه جامع به طور كلي موضوع خلاقيت را حل نمي‌كند ولي بستري را فراهم مي‌كند كه اين ابتكارها صورت بگيرد و اجراي آن به سازمان ها و نهادهاي زير ربط بستگي دارد.

عضو ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور افزود: بنياد ملي نخبگان در حال حاضر به شكلي كار مي‌كند كه فقط به نخبگان پول مي‌دهد كه فقط از كشور نروند ولي بايد راهكارهايي را براي جذب نخبگان بيانديشند كه البته در حال حاضر اين راهكارها در حال برنامه‌ريزي است ولي از طريق يك نهاد ممكن نيست.

مجيدپور گفت: اگر از 50 رساله دانشجويي دو رساله نيز به هدف برسد براي كشور مفيد است، حتي اگر اين پروژه‌ها يكديگر را نقض كنند ولي بايد پروژه‌ها در فضايي هم‌افزا و نظام‌مند مطرح شوند.

در سوال بعدي يكي از حاضران گفت: در حال حاضر پژوهشكده‌ها زير نظر وزارت علوم هستند كه در عمل با آموزش پيوند دارند و به اين ترتيب پول پژوهش ها از نفت پرداخت مي‌شود، آيا سازوكاري وجود دارد كه بودجه پژوهش‌ها از نيازهاي صنعتي تأمين شود كه با تأمين نيازها پول پژوهش اختصاص يابد.

وي بيان داشت: در حال حاضر زير 5 درصد پژوهش‌هاي ما در بخش خصوصي است و بودجه تمام پژوهش‌ها از طريق وزارت علوم تأمين مي‌شود كه البته تحولاتي در حال رخ دادن است و در نقشه نيز ديده شده ولي مشكل اين است كه جامعه و صنعت بايد نيازهايشان را به دانشگاه بدهند.

عضو ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور گفت: در حال حاضر پژوهش‌ها به سمت تقاضا محور شدن پيش مي‌رود يعني نهادي كه تقاضاي آن پژوهش را دارد بايد بودجه آن را تأمين كند البته هنوز اول راه هستيم و با اهداف نقشه فاصله بسياري داريم ولي به طور كلي تا بخش تقاضاها فعال نشود نظام علم و فناوري به درستي شكل نمي‌گيرد.

در سوال بعدي نيز يكي از حاضران در رابطه با اجراي نقشه جامع علمي كشور پرسيد كه مجيد‌پور گفت: اجراي نقشه يك عزم ملي است و مقام معظم رهبري نيز اشاره كردند كه در حال حاضر وقت اجراست و اجراي نقشه هم بدون حضور نهادهايي كه در تدوين اين نقشه نقش داشته اند امكان‌پذير نيست.

وي گفت: اولين اقدام نقشه جامع علمي بحث راه‌اندازي ستاد اجرايي نقشه است كه وضعيت اجرايي نقشه را رصد مي‌كند.

در سوال بعدي اين مسئله مطرح شد كه ضمانت اجرايي نقشه جامع علمي كشور به چه صورت است؟

عضو ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور گفت: اجراي نقشه تحت نظارت شوراي عالي انقلاب فرهنگي است و دستگاه‌ها نبايد از اين قضيه عدول كنند اين نقشه بستري را براي تعامل سازمان ها فراهم مي‌كند و سازمان‌ها نيز بايد با هم تعامل داشته باشند.