رودگر: فاصله گرفتن از اسلام ناب، علت به انحراف رفتن علوم است

به گزارش خبرنگار علمی «خبرگزاری دانشجو»، حجت الاسلام رودگر در نشستی که عصر روز گذشته در سالن نشست های بخش تحول علوم انسانی بيستمين نمایشگاه بين المللي قرآن کریم برگزار شد، به بررسی مبانی انسان شناسی در علوم انسانی اسلامی پرداخت.

قرآن در برگیرنده تمام ابعاد وجودی انسان است

حجت الاسلام رودگر در ابتدای این نشست به ارائه مقدمه ای از رابطه انسان با خدا و قرآن پرداخت و بیان کرد: خداوند به عنوان احسن الخالقین، موجودی به نام انسان را به عنوان احسن المخلوقین خلق کرد و برای هدایت و راهنمایی او کتاب قرآن را که احسن الحدیث است را ارسال کرد.

عضو بنیاد علوم وحیانی اسراء اضافه کرد:  به تعبیر دیگر همانطور هر صانعی وقتی مصنوعی را بوجود می آورد یک دفترچه راهنما برای او در نظر می گیرد و همه قطعات و لوازم موجود در ان و نحوه استفاده از آن وسیله را شرح می دهد، قرآن هم کتابی است که در آن همه ابعاد وجودی انسان شرح داده شده است لذا برای شناخت کامل از انسان باید به قرآن رجوع کرد.

وی گفت : تمام نیازهای طبیعی و غیر طبیهی انسان در قرآن شرح داده شده است به همین دلیل استاد جوادی آملی انسان را به محضر قرآن برد تا از قرآن معارفی را درباره انسان استخراج کند.

مبنای اسلامی بودن چیست؟

حجت الاسلام رودگر در بخش دیگری از سخنان خود به اسلامی کردن علوم انسانی اشاره و بیان کرد: علومی همچون اقتصاد، روانشناسی، علوم سیاسی، علوم اجتماعی و ... به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم با نسان در ارتباط هستند لذا وقتی از علوم انسانی سخن به میان می آید این اتفاق نظر وجود دارد که مرکز ثقل این علوم خود انسان است.

عضو بنیاد علوم وحیانی اسراء یادآور شد: وقتی از اسلامی کردن دانشگاه ها صحبت می شود، منظور این نیست که نماز جماعت در آن ها حتما خوانده شود و یا در کتاب ها از آیات قرآن استفاده شود؛ بلکه اسلامی کرددن دانشگاه ها زمانی محقق می شود که علوم تدریس شده در آن مبنای اسلامی داشته باشند.

وی اضافه کرد: مبانی علوم به خصوص علوم انسانی زمانی اسلامی می گردند که تدوین کنندگان این علوم شنغاخت درستی از انسان داشته باشند و برای به دست آوردن معرفتی عمیق به انسان باید به آیات و روایات مراجعه کرد.

حجت الاسلام رودگر درادامه به تبیین رابطه تعریف و تفسیر قرآن از انسان پرداخت و عنوان کرد: اولین مبنایی که حضرت آیت الله جوادی آملی درباره تفسیر قرآن از انسان استخراج نموده اند، توجه قرآن به فطرت انسان است به همین دلیل از نظر ایشان فطرت نظریه منحصر به فرد قرآن است که در هیچ دین و کتاب الهی دیگری بیان نشده است.

عضو بنیاد علوم وحیانی اسراء گفت: تعریفی که متفکرین و فیسلوفلن غربی از انسان دارند این است که «انسان حیوان ناطق است» در حالی که تعریف قرآن از انسان برطبق نظر آیت الله جوادی آملی که در جلد 15 و 16 کتاب تفسیر موضوعی قرآن کریم بیان فرمودند این است که انسان حی متاله است.

وی تصریح کرد: واژه حی که در تعریف انسان به کار میرود در برگیرنده تعریفی است که متفکرین و فیلسوفان از انسان دارند یعنی جنس و فصل (حیوان ناطق) در تعریف غربی ها، در قرآن به عنوان جنس( حی ) مطرح می شود اما واژه متاله از فطرت الهی انسان سرچشمه می گیرد.

حجت الاسلام رودگر یادآور شد: خیلی از مکاتب جدید فلسفی غربی معتقدند انسان یک موجود وانهاده در طبیعت است و طبیعت، جامعه، ساختارهای بیرونی و ... به او هویت می دهند؛ حتی اگزیستانسیالیسم هم که به انسان هویت می دهد، هویت انسان را در برابر موجودات دیگر تعریف می کند و معتقد است که انسان ماهیت مشخصی ندارد و هویتش هم در طول زمان و در قالب های مختلف شکل می گیرد؛ اما در نظریه انسان شناسی قرآنی انسان یک موجود تاثیر گذار است که بسیاری از سرمایه های بالفعل و بالقوه را دارا می باشد بنابراین باید گفت مفاهیمی چون آزادی و انتخاب اینجا معنی واقعی خود را پیدا می کنند.

عضو بنیاد علوم وحیانی اسراء اضافه کرد: هویت انسان بر اساس فطرت خویش گرایش به حداکثر ها دارد، به تعبیر قرآن انسان سیرورت دارد و در هر مرحله ای که قرار می گیرد تشنه تر می شود، به همین دلیل حضرت آیت الله جوادی آملی  معتقدند که انسان یک موجودی است که در بعد تکامل حد و حصری ندارد. انسان قرآنی نه در علم و نه در گرایش های خود، حتی در گرایش های غریزی موجودی نیست که به حداقل ها اکتفا کند و به هر مرتبه ای که برسد به دنبال کمال خویش است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به روش های رسیدن به انسان شناسی دقیق اشاره و بیان کرد: برای رسیدن به انسان شناسی دقیق چند راه وجود دارد یکی از این روش ها علت فاعلی است؛ یعنی از خداشناسی به  انسان شناسی برسیم در این روش ما به نوعی از بالا به پایین سیر میکنیم.

روش دوم، انسان به انسان می باشد؛ هر انسانی به نوعی دارای یک اسم اعظم می باشد که اگر این اسم اعظم در نهاد انسان ها کشف شود می تواند آنها را به تعالی بکشاند.

 

رودگر افزود: حال سوالی اینجا مطرح می شود که آیا علوم موجود می تواند انسان را به تعالی بکشاند و او را به ماوراءالطبیعه ببرد؟تمام علوم جدید قدم در متافیزیک می گذارند به همین دلیل سیر صعودی انسان که در آن از عالم ماده به مثال و از عالم مثال به عقل و نهایتا به اسما میرسد را نادیده می گیرند؛ متاسفانه امروزه علوم جدید در خدمت انسان نیستند، بلکه این انسان است که مقهور علم شده است. ویژگی علم باید این باشد که ما را به درون خودمان و قدسیت عالم بکشاند.

عضو بنیاد علوم وحیانی اسراء گفت: تفسیر دیگری که حضرت آیت الله جوادی آملی معتقدند قرآن از انسان به دست می دهد، خلیفه الله بودن انسان است.این حقیقت مبین این نکته است که انسان در عالم وجود باید فرمانروایی کند لذا انسان با تعریفی این چنینی دیگر مقهور علم  نیست بلکه این علم  است که در خدمت انسان در آمده است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: علت اینکه امروزه علوم به انحراف کشده شده اند این است که ما از اسلام واقعی و ناب فاصله گرفته ایم، جوهره اسلام ناب قرآن است، برخی معتقدند که قرآن فقط کتابی معنوی است که فقط به آخرت انسان ها می پردازد، در حالی که باید گفت این کتاب الهی در برگیرنده تمام ابعاد زندگی بشر است و میتوان با استخراج یک انسان شناسی دقیق به تدوین دوباره علوم دست زد.