نخبگان ايراني از نهادها گله دارند/ قوانين حمايت از توليدات داخلي چه زماني اجرايي مي‌شود؟

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»؛  نخبگان كشور كه در چند سال گذشته از وضعيت حمايتي نهادهاي دولتي و بخصوص نهادهاي متولي حمايت از نخبگان و توليد داخلي گلايه مند بودند، در روزهاي ابتدايي سال 91 پس از اعلام نامگذاري امسال با عنوان «حمايت از توليد ملي، كار و سرمايه ايراني» بسيار اميدوار شدند.

 

نخبگان كشور و صاحبان ايده هاي كاربردي براي جامعه، امسال را با تصور حمايت آغاز كردند و در خيال خودشان امسال را سال ديگري مي دانستند.

 

آن ها اين گونه تصور كردند كه در سال «حمايت از توليد ملي، كار و سرمايه ايراني» مي توانند با حمايت نهادهاي دولتي طرح هاي خود را كه مورد نياز جامعه نيز هست، تجاري سازي كنند تا هم زحمت هايشان را پرثمر ببينند هم از طرح و ايده شان بهره اقتصادي ببرند و هم جامعه از فكر نخبگان داخلي استفاده كند، ولي اكنون پس از گذشت نيمي از سال، نخبگان ايراني تمام تصوراتشان نقش بر آب مي بينند؛ زيرا مسئولان نهادها همچنان فقط حرف مي زنند و عمل نمي كنند.

 

«خبرگزاري دانشجو» با چند تن از نخبگان و مخترعان كشور كه صاحب ايده هاي كاربردي مطرح هستند گفت و گويي انجام داده كه در زير مي خوانيم.

 

 

مخترع سمناني و ارائه كننده طرح هاي مختلف در حوزه پزشكي حمايت هاي نهادها را در حد حرف دانست و گفت: نهادهاي دولتي در حمايت از توليدكنندگان بر خلاف شعار سال عمل مي‌كنند.

 

وي افزود: حمايت ها در حد حرف بوده؛ به طوري كه حتي خريدهاي دولتي كه بايد از محصولات توليدي داخل باشد، از محصولات خارجي است و حرف‌ها در عمل اجرا نمي‌شود.

 

اين مخترع سمناني ادامه داد: در جشنوار علم تا عمل نيز پروژه‌هاي ملي را كه مورد نياز جامعه و كاربردي بودند، ارائه كرديم، ولي در بخش داوري به طور فرمايشي عمل شد و فقط از برخي استان‌ها حمايت مي‌كردند، بنابراين تا زماني كه اين گونه باشد توليد ملي به موفقيت نمي رسد.

 

وي گفت: در ديداري كه با مقام معظم رهبري داشتيم نيز اين قضيه را بيان كرديم و گفتيم كه قانون هست، ولي اجرا نمي‌شود و ايشان تاييد كردند و قرار شد كه مسئولان پيگيري كنند.

 

 

يك مخترع تبريزي نيز گفت: با توجه به اينكه شش ماه از سال حمايت از توليدات ملي گذشته، ولي يك ريال هم به محققان و مخترعان ايراني كمك نشده و حتي بنياد ملي نخبگان نيز كه متولي حمايت از نخبگان كشور است، هيچ كمكي نكرده و تسهيلاتي را ارائه نداده است.

وي افزود: با هزينه خودمان طرح‌ها را به جشنواره‌ها مي‌بريم، ولي هيچ حمايتي نمي‌شود؛ حتي در انجام حمايت‌هاي معنوي نيز كوتاهي مي‌كنند.

 

اين مخترع تبريزي گفت: در فاصله هاي زماني كوتاه، قانون جديد در حمايت از نخبگان  تصويب مي‌شود، ولي قانون ها اجرا نشده باقي مي ماند و قانون ديگري به تصويب مي‌رسد.

وي افزود: مسئولان بايد جوابگوي محققان ايراني باشند كه چرا در سال توليد ملي هيچ حمايتي از طرح‌هاي داخلي نشده است.

 

 همچنين يك مخترع اصفهاني گفت: قوانين حمايت از نخبگان در كشور به تصويب رسيده، ولي در حد تصويب باقي مانده و اجرايي نشده است.

 

وي عدم ثبت اختراعات جهاني را مشكل عمده مخترعان برشمرد و گفت: در كشور ما هنوز ثبت اختراعات به صورت ملي انجام مي گيرد، بنابراين تا زماني كه ثبت اختراعات به صورت جهاني نباشد نمي توان طرح ها را صادر كرد.

 

اين مخترع اصفهاني افزود: اگر اختراعات ما ثبت جهاني نشود، در صورتي كه آنها را صادر كنيم، بسرعت كپي برداري مي شود و نمي توانيم حق و حقوق خود را دريافت كنيم.

 

وي با اشاره به اينكه قوانين حمايت از مخترعان در كشور اجرا نمي شود، گفت: قوانين بسياري مصوب مي شود، ولي در حد تصويب باقي مي ماند و اجرا نمي شود؛ به همين دليل نخبگان با مشكلات بسياري مواجه مي شوند.

 

اين مخترع اصفهاني گفت: مشكل ديگر مخترعان نيز عدم حمايت هاي مالي است؛ زيرا نخبگان نمي توانند اعتبار لازم براي پژوهش ها و تكميل طرح ها را فراهم كنند.

 

وي گفت: مخترعي كه رتبه هاي ملي و جهاني بسياري هم دارد مشمول دريافت تسهيلات نمي شود و معمولاً تسهيلات به كساني تعلق مي گيرد كه طرح را تكميل كرده باشند؛ در صورتي كه بسياري از مخترعان كشور اعتبار لازم براي تكميل طرح ها را هم ندارند.

 

اين مخترع اصفهاني گفت: بنياد ملي نخبگان در استان ها دفاتري دارد كه بازدهي چنداني ندارند؛ در صورتي كه مي توانند حداقل مشاوره رايگان داشته باشند تا مخترعان از اولويت بندي كشور براي اجراي طرح ها آگاه شوند و بدانند ايده هاي خود را در كدام حوزه ها به كار بگيرند تا براي كشور كاربردي باشد.

 

وي افزود: اگر مخترعان اولويت كشور را بدانند ايده هاي كاربردي تري ارائه مي شود.

 

 

عضو يكي از شركت هاي مستقر در پارك علم و فناوري آذربايجان شرقي، گفت: پارك هاي علم و فناوري تا حدودي به مشكلات مخترعان رسيدگي مي كنند، ولي برخي مسائل نظير تجاري سازي طرح ها بايد در معاونت علمي رياست جمهوري و بنياد ملي نخبگان ساماندهي شود كه اين مديريت ضعيف است.

 

وي افزود: دسترسي نخبگان، بخصوص افرادي كه در شهرستان ها هستند، به بنياد ملي نخبگان دشوار است و دفاتر استاني نيز فقط كارهاي اداري را انجام مي دهند.

اين مخترع تبريزي گفت: برخي حمايت ها نيز بر اساس يكسري روابط و امتيازات انجام مي گيرد كه اين معيارها مشخص نيست.

 

وي افزود: گزينش ها براي حمايت از نخبگان از طريق يك فرد انجام مي گيرد كه هم فرصت پرداختن و بررسي هزاران اختراع را ندارد و هم از تخصص كافي براي گزينش طرح ها در رشته هاي مختلف برخوردار نيست.

 

اين مخترع تبريزي ادامه داد: تسهيلاتي كه ارائه مي شود نيز سود بالايي دارد كه بازپرداخت آن براي مخترعان دشوار است، بنابراين مخترعان به جاي فكر كردن به ايده ها بايد به فكر بازپرداخت وام ها باشند.

 

در چند سال گذشته قوانين متعددي براي حمايت از نخبگان به تصويب رسيده و حتي براي تصويب بسياري از اين قوانين بحث ها و تبادل نظرهاي بسياري ميان مسئولان صورت گرفته است، در حالي كه اگر قوانين به تصويب رسيده اجرا شود، مي تواند علاوه بر اينكه نخبگان را مورد حمايت قرار دهد، گره از اقتصاد كشور نيز باز كند، ولي به گفته محققان نخبه كشورمان اين قوانين هنوز اجرا نشده باقي مانده است تا نخبگان همچنان از نهادهاي دولتي گله مند باشند.