ملاحظات رهبري در باب انتخابات
با نزديک شدن به 22 خرداد ماه 1388, فضاي سياسي جامعه آماده برگزاري يکي ديگر از باشکوهترين انتخابات در طول عمر 30 ساله انقلاب اسلامي است. نظام اسلامي که اينک به شجره طيبهاي مبدل شده که ديگر طوفانهاي تهاجمي بيگانگان نخواهد توانست بدان صدمه وارد نمايد، با برگزاري انتخاباتي ديگر در تلاش است تا مشروعيت بالاي خود را به رخ جهانيان بکشاند. از سويي ديگر به روي کار آمدن دولتي اصولگرا و کارآمد ميتواند حرکت انقلاب اسلامي را در آغاز دهه چهارم انقلاب اسلامي تضمين نمايد و نويدبخش تحقق "عدالت" و "پيشرفت" در دهه پيش رو باشد.
همچنين بايد توجه داشت که انتخابات همچون هر امر ديگر اجتماعي داراي قواعد و ساماني مشخص و معين است که بدون شناخت و توجه به آن، در امکان سنجش نسبتمان با انتخابات و چگونگي مواجهه با آن دچار ترديد خواهيم شد. يکي از مراجع ذيصلاحي که در توصيف وضعيت انتخابات و بايستههاي آن ميتواند راهنماي اميني براي ما باشد, جايگاه رفيع رهبري انقلاب اسلامي است.
برخورداري رهبر معظم انقلاب اسلامي از صلاحيتهاي علمي, اخلاقي در کنار اشراف همه جانبه ايشان به امور کشور و مصلحتهاي نظام و انقلاب اسلامي و آگاه به آسيبهاي اين عرصه، در اشراف کامل معظمله به ترفندهاي و توطئههاي دشمنان انقلاب اسلامي, ضرورت مراجعه به آراء و نظرات ايشان را در عرصه مهمي چون انتخابات رياست جمهوري بيش از پيش نمايان ميسازد. در اين مقال مختصر، برخي از بايستههاي انتخاباتي را از منظر حضرت آيتالله خامنهاي مورد بررسي قرار ميدهيم.
1- انتخابات پايه نظام مردم سالاري ديني
«انتخابات در كشور ما يك حركت نمايشي نيست. پايهي نظام ما همين انتخابات است. يكي از پايهها، انتخابات است. مردمسالاري ديني با حرف نميشود؛ مردمسالاري ديني با شركت مردم، حضور مردم، ارادهي مردم، ارتباط فكري و عقلاني و عاطفي مردم با تحولات كشور صورت ميگيرد؛ اين هم جز با يك انتخابات صحيح و همگاني و مشاركت وسيع مردم ممكن نيست. اين مردمسالاري، عامل پايداري ملت ايران است. اينكه شما توانستهايد در طول اين سي سال از نهيب ابرقدرتها نترسيد، اينكه ابرقدرتها هم غير از نهيب نتوانستند ضربهي اساسي به شما بزنند، اينكه جوانان كشور در ورود به ميدانهاي گوناگون اين شجاعت و اخلاص را نشان ميدهند، ناشي از مردمسالاري ديني است؛ اين را بايد خيلي قدر بدانيم.»(1/1/88.)
2- انتخابات؛ هم حق، هم وظيفه
«انتخابات، هم حق ملت است، هم يك وظيفهي ملي است. نظام جمهوري اسلامي نظامهاي انتصابي قدرتها را نسخ كرد و انتخاب مردم را در مديريت كشور داراي نقش كرد. اين حق آحاد ملت است كه بتوانند انتخاب كنند و در تعيين مدير كشور داراي نقش باشند. از سوي ديگر وظيفه هم هست؛ به اين خاطر كه اين شركت ميتواند روح نشاط و احساس مسؤوليت را هميشه در جامعه زنده نگه دارد و حضور مردم در صحنه را به رخ دشمنان اين ملت بكشد. انتخابات فقط يك وظيفه نيست، فقط يك حق هم نيست؛ هم حق شماست، هم وظيفهي عمومي است.» (1/1/84)
3- انتخابات؛ وسيلهاي براي بالا بردن توان كشور
«يك مطلب هم خطاب به نامزدهاي محترمي كه يا تا حالا اعلام حضور كردهاند يا بعد از اين اعلام حضور خواهند كرد، عرض بكنم. كساني كه براي انتخابات خود را نامزد ميكنند، بدانند كه انتخابات يك وسيلهاي است براي بالا بردن توان كشور، براي آبرومند كردن ملت؛ انتخابات فقط ابزاري براي قدرتطلبي نيست. اگر بناست اين انتخابات براي اقتدار ملت ايران باشد، پس نامزدها بايستي به اين اهميت بدهند و اين را در تبليغاتشان، در اظهاراتشان و در حضورشان رعايت كنند. مبادا نامزدها در اثناي فعاليتهاي انتخاباتي خودشان جوري رفتار كنند و حرفي بزنند كه دشمن را به طمع بيندازند. رقابتها را منصفانه كنند، حرفها را منصفانه كنند، از جادهي انصاف خارج نشوند. خوب، به طور طبيعي هر نامزدي حرفي دارد و حرف مقابل خود را رد ميكند؛ اين رد و ايراد في نفسه اشكالي ندارد؛ اما مشروط بر اينكه تويش بيانصافي نباشد، كتمان حقيقت نباشد.»(1/1/88)
4- حضور حداکثري، راهبرد اساسي انتخابات
«من بارها گفتهام كه اصل حضور مردم در انتخابات، حتي از انتخاب اصلح هم مهمتر است؛ اگرچه انتخاب اصلح هم بسيار اهميت دارد.»(17/2/84)
«آنچه كه بايد به عنوان راهبرد اساسي مورد نظر همه باشد، عبارت است از حضور حداكثري مردم. بايد شركت مردم در انتخابات رياستجمهوري آينده كه انشاءالله جزو حماسههاي ملي خواهد شد، شركتي باشد كه دشمن را از دستاندازي به ايران اسلامي و ملت سرافراز ايران مأيوس كند.»(24/8/83)
«مسألهي اول، مشاركت است. در زمينهي مشاركت مردم، هر طور كه ميتوانيد، روي خانوادهها و دوستانتان كار كنيد. مشاركت، يكي از اساسيترين مسائل است. حضور مردم براي پيشرفت و صيانت كشور لازم است. نه اينكه اگر عدهي زيادي شركت نكردند، اينها به نظام «نه» گفتهاند؛ بههيچوجه اينطوري نيست. آنهايي كه بهخاطر «نه» گفتن به نظام نميآيند، درصد خيلي كمياند. يكعده بهخاطر بيحالي نميآيند؛ يكعده بهخاطر بيحوصلگي نميآيند؛ يكعده روز جمعه كار ديگري دارند و نميآيند؛ اينها را شما راه بيندازيد. والا كسانيكه معتقد به نظام و قانون اساسي نيستند و دلشان براي بيگانگان و نفوذ آنها پر ميزند و منتظر آمدن بيگانگان هستند، درصد بسيار كمياند. خيليها ممكن است پاي صندوقها نيايند؛ بهخاطر اينكه حوصلهاش را ندارند، وقتش را ندارند، درست اهميت قضيه را نميدانند، متوجه تأثير رأي خودشان نيستند يا به كسي كه به او اطمينان و اعتماد كنند، نرسيدهاند؛ يا كسي را هم كه شناختهاند، نپسنديدهاند؛ لذا نميآيند. تلاش شما بايد اين باشد كه مشاركت را به معناي حقيقي كلمه حداكثري كنيد.»(5/3/843)
5- ارتقاء سطح کارآمدي، مهمترين دغدغه ملت در انتخابات
«آنچه كه براي مردم در اين انتخابات و همهي گزينشهاي ملي و انتخاباتها مهم است، اين است كه سطح كارآمدي نظام روزبهروز ارتقا پيدا كند؛ اين اساس مسأله است. اگر مردم دنبال رئيس جمهور يا دنبال نمايندهي مجلس ميگردند يا دنبال ديگر كساني هستند كه ميخواهند آنها را با انتخاب تعيين كنند، در پي آن هستند كه انسانهاي كارآمدي را بر اريكهي مسؤوليت بنشانند تا آنها بتوانند سطح كارآمدي نظام را افزايش بدهند و مشكلات مادي و معنوي مردم را حل كنند؛ اين خواست مردم است. حالا گروهها و احزاب و عناصر سياسي هم هر كدام نقطهنظرهايي دارند؛ آن نقطهنظرات براي خودشان است. مردم ميخواهند كساني مسؤوليتها را بهعهده بگيرند كه دلسوز، با كفايت و كارآمد باشند. بحمدالله امروز كارهاي زيادي شده؛ زيربناهاي مهمي از كشور آمادهي بهرهبرداري شده است. بازوان قوي و باكفايت يك مسؤول مؤمن و وفادار به آرمانهاي انقلاب - كه آرمانهاي مردم است - خواهد توانست بسياري از گرهها را باز كند؛ مردم دنبال اين هستند.»(24/8/83)
6- اصلح را انتخاب کنيد
«انتخاب فرد اصلح و داراي تقوا و تدبير براي مقام مهم رياست جمهوري - كه در قانون اساسي جديد، داراي اختيارات وسيع در ادارهي كشور است - وظيفهاي شرعي و عقلي و انقلابي است، و كوتاهي در اين امر يا در حضور در پاي صندوقهاي رأي، خسارتهاي جبرانناپذيري به بار خواهد آورد.»(23/4/68)
«در جمهوري اسلامي، انتخاب، انتخاب اصلح است؛ نه رقابت انتخاباتي. اين دعواها و رقابتها، متعلق به دمكراسيهاي غربي است كه از خدا و دين، هيچ چيزي به مشامشان نرسيده است.»(11/7/69)
«ملت بايد تلاش خود را بكند، بايد زحمت بكشد و دنبال اصلح بگردد. من مكرر عرض كردهام كه مسأله، مسألهي دين و خدا و اداي تكليف است. همچنان كه اصل انتخابات يك تكليف الهي است، انتخاب اصلح هم يك تكليف الهي است. قبلا هم گفتيم كه تفاضل ولو كم باشد، در اين قضيه بسيار است. بايد بگرديد، بين خودتان و خدا حجت پيدا كنيد؛ يعني بتوانيد از راهي برويد كه اگر خداي متعال پرسيد شما به چه دليل به اين فرد رأي داديد، بتوانيد بگوييد به اين دليل. بين خودتان و خدا، دليل و حجتي فراهم كنيد و بعد با خيال راحت برويد رأي بدهيد. مردم بايد اين كار را بكنند و ما هم از خدا ميخواهيم و دعا و آرزو ميكنيم كه خداي متعال دلهاي مردم را به سمت نامزد اصلح - آنكه واقعا صلاحيتش بيشتر است - هدايت كند.»(31/2/76)
7- ويژگيهاي کانديداي اصلح
«اصلح يعني چه كسي؟ يعني كسي كه همين هدفها را دنبال كند؛ يعني كسي كه همين دردها را بداند و حس كند؛ يعني كسي كه براي ريشهكني فقر و فساد عزم جدي داشته باشد؛ يعني كسي كه به حال قشرهاي محروم و مستضعف دل بسوزاند.
اصلح كسي است كه هم به ترقي و پيشرفت كشور و توسعهي اقتصادي و غيراقتصادي بينديشد؛ هم زير توهمات مربوط به توسعه، آنچنان محو و مات نشود كه از ياد قشرهاي مظلوم و ضعيف غافل بماند.
اصلح كسي است كه به فكر معيشت مردم، دين مردم، فرهنگ مردم و دنيا و آخرت مردم باشد.
اصلح كسي است كه بتواند اين بار عظيم را بر دوش بگيرد؛ هر كسي نميتواند اين بار را بر دوش بگيرد؛ نشاط و حوصله و همت و قدرت لازم و هوشمندي لازم دارد.
البته هر كس صلاحيتش در مراكز قانوني تأييد شود، صالح است؛ اما بايد در بين صالحها گشت و صالحتر را پيدا و او را انتخاب كرد. اين، هنر شما مردم است. »(17/2/84)
«اصلح كسي است كه با نيازي كه شما براي جامعه ميفهميد، تطبيق كند و بتواند نيازهاي جامعه را برآورده سازد.»(3/3/84)
«به كسي گرايش پيدا كنيد كه به دين مردم، به انقلاب مردم، به دنياي مردم، به معيشت مردم، به آيندهي مردم و به عزت مردم اهميت ميدهد.»(14/3/84)
8- رأي رهبري انقلاب مخفي است
«اين را هم در باب انتخابات به شما عزيزان و همهي ملت عزيزمان عرض بكنم؛ دربارهي موضع رهبري در مورد انتخابات، گمانهزني و شايعه و اينها هميشه بوده و خواهد بود. بنده يك رأي دارم، آن را در صندوق مياندازم. به يك نفري رأي خواهم داد، به هيچ كس ديگر هم نخواهم گفت كه به كي رأي بدهيد، به كي رأي ندهيد؛ اين تشخيص خود مردم است. بنده گاهي از دولت حمايت ميكنم، دفاع ميكنم؛ بعضي سعي ميكنند براي اين كار معناي نادرستي جعل و ابداع كنند. نه، من از دولتها هميشه دفاع ميكنم؛ منتها اگر دولتي بيشتر مورد تهاجم قرار گرفت و احساس كردم حملات غير منصفانهاي ميشود، بيشتر دفاع ميكنم. من طرفدار اِعمال انصافم؛ من ميگويم بايد منصف باشيم. رفتارها را نگاه كنيم؛ اين ربطي به انتخابات ندارد، بحث انصاف و بيانصافي است. حمايت كردن از خدمتگزاران در كشور، وظيفهاي است كه هم من دارم، هم همه دارند؛ اين مربوط به اعلام موضع انتخاباتي نيست. بنده از هر حركت خوبي، از هر اقدام خوبي، از هر پيشرفتي، از هر خدمتي به مردم، از هر دلجوئياي از محرومين، از هر ايستادگياي در مقابل ظلم و استكبار استقبال ميكنم و از آن كسي كه اين كار را كرده است، تشكر و سپاسگزاري ميكنم؛ هر دولتي باشد، هر شخصي باشد؛ اين وظيفهي من است»(1/1/88)
9- سالم نگهداشتن فضاي انتخابات
«من به همهي كساني كه نامزد انتخابات رياست جمهوري هستند و طرفداران آنها صميمانه عرض ميكنم كه فضاي كشور را فضاي دشمني و نقار و تشنج و اختلاف نكنند. البته ملت اينطور نيستند؛ گروهي هستند كه اگر مجموعشان را بشمريم، به چند هزار نفر نميرسند - بالاخره هر كس طرفداراني دارد - اينها فضاي روزنامهها و دستگاههاي ارتباط جمعي را متشنج ميكنند. فضا بايد دوستانه باشد؛ هر كس حرفهاي خودش را بزند و برنامههاي خودش را بگويد و كاري را كه خودش ميتواند بكند، بيان كند؛ به ديگران چه كار دارند؟ فضا را متشنج نكنند؛ فضا را برادرانه و صميمانه بكنند.»( 3/3/84)
10- دشمنان, مخالف برگزاري انتخابات
«دشمنان ما ميخواهند اصلا انتخابات برگزار نشود. چرا؟ براي اينكه بتوانند شاهدي بياورند كه در ايران مردمسالاري و دمكراسي نيست. وقتي ما انتخابات برگزار ميكنيم، حربهي آنها گم ميشود. بنابراين اولين خواستههاي آنها برگزار نشدن انتخابات است؛ كمااينكه زمان برگزاري انتخابات مجلس هفتم هم تلاش كردند انتخابات را تعطيل كنند؛ اما خدا نگذاشت. آنها خيلي تلاش كردند؛ انواع و اقسام راهها را پيمودند و بعضي از عناصر غافل داخلي را هم به كار گرفتند؛ اما «انهم يكيدون كيدا و اكيد كيدا»؛ خداي متعال مكر آنها را پاسخ داد و جلويش را گرفت و بحمدالله انتخابات خوب برگزار شد. در اين انتخابات هم اولين هدف آنها اين است كه انتخابات برگزار نشود.»(19/2/84)
11- ترفندهاي دشمن براي کم رونق کردن انتخابات
«در نزديكي انتخابات خواهيد ديد كه زمزمههاي تحريم انتخابات شروع خواهد شد؛ براي اينكه مردم به ميدان نيايند، حضور نداشته باشند، گزينش نكنند و از معادلات سياسي ايران و نظام جمهوري اسلامي حذف شوند. اين زمزمهها ابتدا از محافل سياستگذاري و طراحان راهبردي امريكا و اسرائيل شروع ميشود؛ بعد هم به دست يك عده از آدمهاي بيتوجه و گاهي هم مزدور و حقير در داخل ميرسد. يك عده خواهند گفت انتخابات را تحريم كنيم؛ يك عده خواهند گفت انتخابات آزاد نيست - براي اينكه مردم را دلسرد كنند - يك عده بنا ميكنند به تخريب چهرهي نامزدهاي انتخاباتي. هر كدام از اينها به نحوي سعي ميكند اين انتخابات را كمرونق كند.»(19/10/83)
12- تلاش دشمن براي خدشه دار کردن انتخابات
«يكي از دشمنيها همين است كه اين پديدهي باارزشِ تأثير حضور مردم و نقشآفريني مردم در ادارهي كشور و مديريت كشور را در تبليغات خودشان نفي كنند يا نديده بگيرند يا انكار كنند. بارها و بارها در اظهارات صريحشان، در اظهارات كنايهآميزشان، در انتخابات كشورمان خدشه كردند. نه؛ انتخابات كشور ما از انتخابات اكثر اين كشورهاي مدعي دمكراسي، هم آزادتر است، هم پرشورتر است، هم انگيزهي مردم در اين انتخابات بيشتر است. انتخابات پرشور، انتخابات خوب، سالم. دشمن خدشه ميكند. از دشمن انتظاري هم جز دشمني نيست؛ چه انتظاري هست؟ بيتوقعي از دوستان است. بيتوقعي از كساني است كه جزو اين ملتند؛ واقعيات را دارند ميبينند؛ ميبينند كه اين انتخابات چگونه سالم و متقن انجام ميگيرد، در عين حال، همان حرفي را كه دشمن ميزند، اينها هم ميزنند! من انتظارم اين است: كساني كه با ملت ايرانند، جزو ملت ايرانند، توقع دارند ملت ايران به آنها توجه كنند، اينها ديگر عليه ملت ايران حرف نزنند و انتخابات ملت ايران را زير سؤال نبرند. مرتب تكرار نكنند كه آقا اين انتخابات سالم نيست؛ انتخابات، انتخابات نيست. چرا دروغ ميگويند؟ چرا بيانصافي ميكنند؟ چرا خلاف واقع ميگويند؟ چرا اين همه زحماتي را كه اين ملت و مسئولين در طول اين سالهاي متمادي متحمل شدند، نديده ميگيرند؟ چرا؟ چرا ناسپاسي ميكنند؟ انتخابات در دورههاي گذشته سالم بوده. در مواردي كه شبهاتي پيش ميآمد، ما فرستاديم تحقيق كردند، دنبال كردند. در يكي از مجالس گذشته شايعاتي پيدا شد، بعضيها دلائلي آوردند، حرفهايي زدند كه انتخابات ناسالم است؛ توقع داشتند كه در برخي از شهرهاي مهم از جمله تهران، انتخابات ابطال شود. ما افراد وارد و مطلعي را فرستاديم تحقيق كردند، مطالعه كردند؛ ديدند نه، خدشه در انتخابات نيست. در بين هزارها صندوق ممكن است در دو تا، پنج تا صندوق خدشههايي به وجود بيايد. اين، انتخابات را خراب نميكند. اين هم مال بعضي از اوقات بوده است. گاهي يك گروهي، يك جناحي - از اين جناحهاي معمولي كشور كه شماها اين جناحبنديها را ميشناسيد - كه بر سر كار بودند، نتيجهي انتخابات به ضرر آنها و به نفع جناح مقابل شده؛ مكرر اين اتفاق افتاده. چطور اين انتخابات را كسي ممكن است زير سؤال ببرد؟» (9/2/88)
/انتهاي پيام/