سردرگمی کاخ سفید در پی وقایع اخیر ایران

هر چند كه رسانه هاي غربي همسو با مقامات امريكايي در هفته گذشته كوشيدند با برجسته كردن برخي ناآرامي ها در تهران، آن را به كل جامعه تسري دهند و با ذوق زدگي از احتمال «تغيير نظام» سخن به ميان آورند، اما تناقض گويي در اظهارات مقامات امريكايي و اختلاف نظر آنها در خصوص چگونگي واكنش به تحولات ايران، نشان داد كه مقامات امريكايي درك درستي از شرايط واقعي ايران ندارند و در خصوص چگونگي واكنش به تحولات ايران دچار اختلافات شديد شده اند.

در اين زمينه، رويترز ديروز در تحليلي با اشاره به اينكه باراك اوباما رئيس جمهور امريكا در حال دريافت نصايح جناح هاي چپ و راست درباره نحوه واكنش به انتخابات رياست جمهوري ايران است، نوشت: در هر حال به نظر مي رسد براي دولت اوباما اين امر مهم است كه پيش از صحبت درباره اين موضوع، فكر كند، چرا كه حرف ها در اين برهه از زمان حائز اهميت است.

به نوشته رويترز، دولت اوباما مي خواهد بر نقش معترضاني كه از روز 23خرداد در خيابان هاي تهران تجمع كرده اند، اعتراف كند، اما با وضع دشواري روبروست؛ چگونه مي تواند بدون چسبيدن بر چسب «تحت حمايت امريكا» كه مشروعيت مخالفان را از بين مي برد، از انها حمايت كند.

اين رسانه، با اشاره به اختلاف شديد جمهوريخواهان آمريکا با باراك اوباما، نوشت: پس از آنكه اوباما درباره منازعات شديد در ايران با احتياط واكنش نشان داد، اريك كانتور يكي از جمهوري خواهان برجسته مجلس نمايندگان امريكا، موضع دولت اوباما را بي معني و پوچ توصيف كرد.(1)

در مقابل جمهوري خواهان، رابرت گيبس، سخنگوي كاخ سفيد و همچنين برخي دمكرات ها از جمله سناتور جان كري، رئيس دموكرات كميته روابط خارجي سناي امريكا، از موضعگيري باراك اوباما حمايت و تاكيد كردند که با توجه به اينكه دولت اوباما در حال بررسي مذاكراتي با دولت ايران درباره برنامه هسته اي اين كشور است، هرگونه لفاظي ضد ايراني مي تواند نظر آيت الله علي خامنه اي رهبر عالي انقلاب اسلامي ايران را كه تصميم گيرنده واقعي در هر مذاكراتي در آينده است، از برگزاري اين مذاكرات تغيير دهد.(2)

گيبس با حمايت از مواضع اوباما گفت: ما نمي پذيريم كه در جدال كنوني بين ايراني ها در داخل ايران، به عنوان ابزاري سياسي و توپ سياسي كه پرتاب مي شود، مورد استفاده قرار گيريم.(3)

خبرگزاري فرانسه هم در گزارشي با اشاره به اينكه مباحثات داغي در امريكا در خصوص واكنش باراك اوباما رئيس جمهور امريكا به وقایع اخیر ايران در گرفته است، نوشت: رئيس جمهور امريكا با وعده پيشبرد سياست تعامل با ايران، هشدار داده است که دخالت واشنگتن در عرصه سياست داخلي ايران نتيجه معكوس خواهد داشت كه اين مساله خشم برخي از نمايندگان كنگره امريكا را در پي داشته است.

اختلافات ميان مقامات امريكايي در خصوص چگونگي واكنش به تحولات ايران تا آنجا پيش رفت كه كاخ سفيد روز جمعه مجبور شد تا وجود هرگونه اختلاف بين باراك اوباما رئيس جمهور امريكا و معاونش جو بايدن را در خصوص موضعي كه بايد امريكا در خصوص تحولات مستمر در ايران اتخاذ كند، تكذيب كرد.

جيمز كارني، سخنگوي معاون رئيس جمهور امريكا گفت: اين كه گفته مي شود بايدن از برخي اظهارات اوباما انتقاد كرده است، صحيح نيست.(4)

اين در حاليست كه منابع آگاه روز سه شنبه اعلام كردند که بايدن در محافل خصوصي گفته است که اوباما در اظهاراتش در خصوص مير حسين موسوي مرتكب اشتباه شده است؛ اوباما در اين اظهارات تفاوت سياسي بين محمود احمدي نژاد رئيس جمهور ايران و برجسته ترين رقيبش ميرحسين موسوي را كم اهميت دانسته بود.(5)

واكنش واشنگتن به تحولات در ايران و جنجال گسترده آن حتي به كارشناسان و رسانه هاي امريكايي نيز كشيده شد؛ در اين زمينه روزنامه نيويورك تايمز روز پنج شنبه انتقادات هيلاري كلينتون، وزير امور خارجه امريكا را منتشر كرد، ولي فيليپ كرولي، سخنگوي وزارت امور خارجه امريكا، با تكذيب اين خبر ادعا كرد: هيچ تفاوتي بين موضع رئيس جمهور و موضع وزير امور خارجه امريكا در خصوص تحولات ايران وجود ندارد.

اين روزنامه روز جمعه نوشت: اوباما نگران است اشتباهي تاريخي مرتكب نشود.

اما در همین حال، روزنامه واشنگتن پست هم روز جمعه در سرمقاله اي نوشت: كاخ سفيد در تلاش براي اجتناب از دادن بهانه به دولت ايران براي اينكه تظاهركنندگان را حامي غرب معرفي كند، پيام هاي مثبت را در خصوص اعتراضات ايران به دقت بررسي مي كند.

در همين حال رابين رايت، خبرنگار سابق بخش سياسي روزنامه واشنگتن پست كه در حال حاضر در مركز «وودرو ويلسون» كار مي كند، در گفتگو با خبرگزاري فرانسه اعلام كرد: اوباما در حال حاضر بطور عاقلانه اي خويشتنداري نشان مي دهد.

استيو كلمونس، كارشناس مركزي تحقيقاتي «بنياد امريكاي جديد» مستقر در واشنگتن هم معتقد است: اوباما با رد وجود اختلافات بين احمدي نژاد و موسوي مرتكب اشتباه شد.

در همين راستا، دانيل برومبرگ، كارشناس امور خاورميانه در «موسسه صلح امريكا» معتقد است: اوباما به اين مسئله به عنوان ميراثي باقيمانده از دوران دولت جرج بوش رييس جمهور سابق امريكا نگاه مي كند.(6)

رسانه هاي غربي معتقدند، با توجه به اشتباهات دولت جرج بوش، رئيس جمهور پيشين امريكا در حمايت مالي از گروه هاي اپوزيسيون ايراني كه بعدا توسط مقامات ايران دستگير شدند، دولت جديد امريكا روزهاي اخير به دنبال نصايح گروه هاي امريكايي - ايراني و كارشناسان ديگر براي انتخاب بهترين روش پاسخگويي به اين اوضاع است.(7)

البته واكنش هاي محتاطانه و متضاد به تحولات ايران، تنها مربوط به مقامات و رسانه هاي امريكايي نبوده است و واكنش هاي كشورهاي مختلف جهان به مسائل مرتبط با انتخابات ايران نيز كاملا متضاد بوده است.

در اين زمينه آسوشيتدپرس، در گزارشي با اشاره به واكنش هاي محتاطانه و متضاد جهاني به تحولات اخير در ايران، آنرا نشان دهنده شك و ترديدها در خصوص حوادث اين كشور پس از برگزاري انتخابات رياست جمهوري، توصيف كرد.

از منظر اين رسانه، ديدگاه بين المللي در اين خصوص بين دو اردوگاه تقسيم شده است: در يك سو موضع غرب و طرفداران دموكراسي كه از حاكمان ايران انتقاد مي كنند و در سوي ديگر متحدان اقتصادي اين كشور عمدتا كشورهاي در حال توسعه قرار دارند كه نتايج انتخابات رياست جمهوري ايران را كه به انتخاب مجدد محمود احمدي نژاد رييس جمهور تندروي ايران منجر شد، پذيرفته اند.

از منظر اين رسانه، برخي از كشورها از جمله امريكا محتاط بوده اند و بدون موضعگيري أشكار، خواستار احترام به اراده مردم ايران شده اند، اما برخي كشورهاي ديگر با انتقاد از حكومت ايران، تقلب در انتخابات و واكنش نيروهاي امنيتي و انتظامي را به تجمعات مخالفان محكوم كرده اند.

از سوي ديگر چين و ونزوئلا و برخي ديگر از كشورهاي در حال توسعه از دولت ايران حمايت كرده اند.

پي نوشت ها:

1 رويترز 29 /3 /88

2 نيويورك تايمز 28 /3 /88

3 خبرگزاري فرانسه 29 /3 /88

4 همان

 5 خبرگزاري المان رويترز فرانس پرس اسوشيتدپرس 29 /3 /88

6 خبرگزاري فرانسه 29 /3 /88

 7 رويترز فرانس پرس 29 /3 /88

/انتهای پیام/