كتاب « تئاتر ايران در گذر زمان» نقد و بررسي شد

به گزارش «شبکه خبر دانشجو» به نقل از مركز ارتباطات و اطلاع رساني نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها(مأوا)، در آغاز اين نشست مرتضي فاضلي مدير راهبرد علمي مركز هم انديشي اساتيد و نخبگان دانشگاهي نهاد با اشاره به اهميت نقد كتاب در دانشگاه ها گفت: اين نشست اولين جلسه نقد كتاب از مجموعه برنامه هاي جديد مركز هم انديشي است، برگزاري‌ ميزهاي تخصصي استادان و كارگروه هاي تخصصي استادان از ديگر برنامه هاي اين مركز است.

وي با اشاره به اهداف ميزهاي تخصصي اين مركز اظهار داشت: بحث كرسي هاي نظريه پردازي و آزاد انديشي چند سالي است مورد توجه ويژه قرار گرفته است. حوزه نظريه پردازي بسيار است كه نياز به گذر زمان دارد، آنچه كه نياز به فرهنگ سازي دارد كرسي هاي نقد و نظر و آزاد انديشي است. در واقع نقد كتاب هم نوعي كرسي نقد و نظر است، هدف ما در اين كرسي ها اين است كه جمعي از استادان دانشگاه ها ديدگاهشان را درباره كتاب مورد نظر مكتوب و غير مكتوب به استادهاي مرتبط ارائه دهند كه اين نقد باعث تكميل شخص مورد نظر مي شود.

فاضلي تصريح كرد: مقوله نقد بايد بيش از اين در جامعه ما جا بيفتد. بهترين و شايسته ترين گروه هايي كه مي توانند فرهنگ نقد پذيري را جريان بياندازند استادان دانشگاه ها هستند.

وي با اشاره به اقدام مركز هم انديشي استادان در راستاي برگزاري جلسات نقد كتاب اظهار كرد: مهم تر از دستگاه هاي فرهنگي فرهنگ سازي است. قطعاً اگر وقتي در حوزه نقد و نقد پذيري در بين اساتيد دانشگاه ها و دانشجويان نقد سالم و حتي تحمل كردن نقدهاي غير سازنده اتفاق بيفتد ما فضاي متفاوتي از نظر بحث هاي علمي و ارائه ديدگاه هاي كارشناسي خواهيم داشت. براي استاد دانشگاه و براي نويسنده جلسه نقد بهترين فرصت افزايش علم ديگران به علم خودش است.

در ادامه نشست دكتر خرم زاده اصفهاني كتاب«تئاتر ايران در گذر زمان» را معرفي كرد و گفت: اين كتاب با عنوان «تئاتر ايران در گذر زمان» بخش2، به تاريخ چاپ 1387، نوبت چاپ اول، انتشارات افراز، با شمارگان 1100 و به نويسندگي كاظم شهبازي صورت گرفته است كه مقاله هنرمندانه در اين كتاب به قلم دكتر فرهاد ناظر زاده كرماني نوشته شده است. اين كتاب تئاتر ايران را از سال  1342 لغايت 1357 بررسي مي كند و در آن شكل گيري گروه هاي نمايش در تهران، تأسيس مراكز آموزش عالي تئاتر در تهران، تأسيس تلويزيون كه از مهم ترين اثرات در روند شكل گيري تئاتر در ايران داشته بررسي شده است.

كاظم شهبازي نويسنده كتاب نيز در ادامه گفت: هر پديده اي داراي يك منشأيي است. تئاتر به عنوان رسانه اي مهم در آگاهي بخشي به مردم در دوران مشروطيت مورد توجه قرار گرفت، البته در آن زمان شعور تئاتري وجود نداشته اما شور و شوق تئاتري بوده است و در سال 1292 تئاتر جدي ايران پا به عرصه وجود گذاشت.

وي در پاسخ به اين سوال‌‌كه چرا در اين كتاب گروه هاي تئاتري مورد توجه قرار گرفته اظهار كرد:  اصولاً در ايران بيشتر عقل تفرد وجود دارد، به طور معمول جمعي كاركردن به عنوان هويت مستقل در ايران مورد توجه نبوده است. بعد از كودتاي 28 مرداد ما شاهد شكل گيري گروه هاي تئاتري هستيم.

مؤلف كتاب«تئاتر ايران در گذر زمان» تصريح كرد: اوج شكل گيري گروه هاي تئاتر دهه 40 بود كه با پرهيز از بغض و كينه ها اين گروه ها شكل گرفت به تبع در دهه 40 ما شاهد اجراهاي تئاتر به صورت چشمگير در تهران از نظر كميت و بعد كيفيت و رشد تئاتر بوديم.

بالازاده از اساتيد هيئت علمي دانشگاه آزاد اسلامي نيز در ادامه جلسه به نقد كتاب مذكور پرداخت و گفت: اگر به منابع مكتوب تئاتر ايران نگاهي بياندازيم جاي اين گونه تحقيقات مثل كتاب مورد نظر خالي است، بنابراين اين تحقيقات اين امكان را به ما مي دهد كه به طور جدي تر و علمي تر به اين مسائل بپردازيم.

اين استاد دانشگاه تصريح كرد: براي چاپ مجدد كتاب بايد ويرايشي دوباره انجام شود. غلط چاپي هم در كتاب ها نبايد وجود داشته باشد. بخشي از اين كار وظيفه نويسنده و بخشي از آن هم به ويراستار برمي گردد.

وي همچنين با اشاره به نقد محتواي اين كتاب افزود: در فصل اول كتاب، جايگاه تئاتر در تهران بررسي شده و فقط ارجاعات است در اين بخش نگاه محقق كمرنگ است. فصل دوم گروه هاي تئاتري از سال 42 تا 57 پرداخته شده كه بايد در اين فصل تفكيك ها آورده شود. فصل سوم به تأسيس دانشكده هنرهاي دراماتيك كه چه اهميتي داشته مورد توجه قرار گرفته كه در اين فصل فقط تاريخچه اي از اين دانشكده آورده شده است.

همچنين بالازاده استاد دانشگاه آزاد اسلامي ادامه داد: در فصل 5 كتاب كه به تأسيس تلويزيون و روند آن پرداخته شده است به جاي روند بايد گفت پويايي آن در دل زمان، لذا نگاهي كه به اين كتاب داريم بايد نگاه متفاوتي باشد.

در اين نشست دكتر محمدرضا خاكي عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس و دانشگاه هنر تهران گفت: اول بايد ببينيم كه اين كتاب مدعي چه چيزي است كار ايشان اين حسن را دارد كه منابعي را كه در اختيار خيلي ها نبود در فقدان مراكز پژوهشي و تخصصي از نظر اين كتاب كمك مي كند. مراكز پژوهشي و تخصصي پژوهش براي تحقيق در اين همه دانشكده اي كه وجود دارد كجاست مشكل عمده اي وجود دارد دانشجويان بايد دانش خود را به روز كنند.

بالا زاده در پايان جلسه گفت: از منظر نقد چيزي كه لازمه پژوهش است زاويه ديد و نگاه محقق است. نويسنده فردي مستقل و داراي نقطه نظر است بسياري از نوشته هاي ما در بحث تحقيقاتي فقدان نقطه نظر و زاويه ديد نويسنده است كه اين نكته بسيار مهمي است.