آسيبشناسي حزب مشاركت ايران اسلامي
نويسنده: سلمان علوي نيك
«درست آنچه امروز براي ما روشن و واضح است، براي نسلهاي آينده مبهم ميباشد و تاريخ روشنگر نسلهاي آينده است و امروز قلمهاي مسموم درصدد تحريف واقعيات هستند. بايد نويسندگان امين، اين قلمها را بشكنند».
حضرت امام خميني (ره) (صحيفهي نور، ج2، ص 84)
پيروزي انقلاب اسلامي به رهبري حضرت امامخميني، نظام سياسي جديدي را تحت عنوان «جمهوري اسلامي» جايگزين نظام سلطنتي كرد. اين طرح حكومتي مبتني بر نظريهي ولايت فقيه در عصر غيبت امام زمان(عج) است كه بر اساس آن، فقيه عادل با پذيرش مردم در رأس قدرت سياسي قرار ميگيرد و ضامن اسلاميت نظام سياسي است. جمهوريت نظام سياسي نيز با حضور مردم در تمام صحنههاي سياسي، اجتماعي و اقتصادي كه نحوهي آن از طريق ساختارهاي حقوقي و قانون اساسي مشخص شده است، بروز مييابد.
تلفيق اسلام و جمهوريت در جمهوري اسلامي يك الگوي ابتكاري بوده كه تاكنون چنين الگويي در كشور حاكميت نداشته است. در چارچوب چنين بينشي شكلگيري احزاب سياسي مورد پذيرش قرار گرفته، فعاليت سياسي آنها در چارچوب كلي قانون اساسي رسميت مييابد. بر اساس همان بينش، فعاليت احزاب سياسي در اين نظام سياسي نميتواند ساختارشكن باشد و چنين فعاليتي بايستي تحت حاكميت قانون اساسي و اصول تغييرناپذير آن صورت پذيرد.
پس از انتخابات هفتمين دورهي رياست جمهوري در ايران در سال 1376 و پيروزي كانديداي مورد حمايت جريانهاي موسوم به «جناح چپ» در انتخابات مذكور، حزب مشاركت به مثابه يك حزب دولتي شكل گرفت كه در واقع پايگاه حاكمان پيروز انتخابات و يا حزب حاكم تلقي ميشدند. مباني فكري و رفتار سياسي مؤسسين اين حزب را ميتوان در تأكيد بيش از حد بر «جمهوريت» نظام و بياعتمادي يا مخالفت شديد با «اسلاميت» تصريح شده در قانون اساسي خلاصه كرد، كه اين مخالفت و بياعتنايي از طريق مخالفت با نهادهايي صورت ميگرفت كه سمبل بُعد اسلاميت نظام جمهوري اسلامي بودند؛ به همين دليل اقدامات افراد مهم حزب مذكور به شدت از طرف مخالفان سرسخت خارجي جمهوري اسلامي مورد حمايت قرار ميگرفت.
در اين اثر، نويسندهي محترم با استناد به آثار برجاي مانده از مهمترين اعضاي حزب مذكور به تحليل عملكرد آن پرداخته است و اين تحليل را در چارچوب انديشهها و افكار بنيانگذار جمهوري اسلامي، حضرت امامخميني، به عنوان معيار اصلي هويت اين نظام نوپا به انجام رسانيده است.
در بخش اول كتاب بسياري از ديدگاهها و انديشههاي بنيانگذار جمهوري اسلامي بهعنوان چارچوب نظري تحقيق آورده شده تا خوانندهي محترم براساس آنها به ارزيابي و نقد حزبي بپردازد كه خود را در «خط امام» ميداند.
در بخش دوم، از زمينههاي شكلگيري حزب مشاركت، اهداف تأسيس اين حزب، و همچنين سوابق سياسيـ امنيتي چهرههاي شاخص حزب مذكور سخن به ميان ميآيد.
اما بخش سوم كه بخش اصلي كتاب است، عملكرد اين حزب در سالهاي (77-84) را براساس اسناد و مدارك بازگو مينمايد.