لبخند بزن!
معمّربنخلّاد ميگويد: از حضرت رضا(ع) پرسيدم و گفتم: قربانت گردم، آدمى در ميان گروهى قرار دارد، سخنى به ميان مىآيد كه همه شوخى مىكنند و مىخندند، اين چه صورت دارد؟ فرمود: مانعى نيست، اگر نباشد ـ و من يقين كردم منظور آن حضرت آن است كه فحش و ناسزايى در ميان نباشد ـ سپس فرمود: مردى از اعراب باديهنشين نزد رسولخدا(ص) مىآمد و براى آن حضرت هديه مىآورد و همان جا مىگفت: پول هديه مرا مرحمت كن! و رسولخدا(ص) از اين سخن مىخنديد. و هرگاه غمگين مىشد مىفرمود: اعرابى چه مىكند؟ كاش نزد ما مىآمد [و با سخنانش ما را مىخندانيد]. ترجمه سننالنبي
خنده رفتاري است كه از حالت شگفتي، انبساط روحي يا شادي پديد ميآيد، و سبب اين حالتها نيز ادراك يا يادآوري امري تعلقي يا تخيلي است. زماني كه در روح انسان حالت وجد و سرور پديد آيد، آن را با خنده آشكار ميسازد. خنده به دو صورت بيصدا(تبسم) و با صدا(عادي و قهقهه) ميباشد. شرع با دو نگرش به خنده توجه كرده است، نكوهش خنده و ستايش خنده.
باهم بخنديم نه به هم بخنديم
خنده، با انگيزه آزردن، اهانت و تحقير ديگري، به حكم حرمت آزار شخص، به شدت نكوهيده شده و حرام است. در بسياري از روايات از بسيار و بيدليل خنديدن نهي شده است؛ اميرالمومنين(ع) ميفرمايد: (هركس خندهاش بسيار شود دلش ميميرد) و چنانكه امام صادق(ع) ميفرمايد: (همانا خنده بدون شگفتي، از نادانيست.) اين خنديدن پيامدهاي اجتماعي و فردي دربر دارد از جمله آنكه شخص وقار، بزرگي و متانت خود را از دست ميدهد و باعث دلزدگي ديگران ميشود و كسالت و سنگيني روح به همراه دارد، اگر مبتلا به اين نوع خنده هستيد از نكات زير براي درمان آن استفاده كنيد:
1- به پيامدهاي نكوهيده اين نوع خنده توجه كنيد.
2- كاستيهاي گوناگون خود را در اعمال ظاهري، باورهاي عقلاني و معارف قلبي مدنظر داشته باشيد.
3- به چگونگي عمري كه ميگذرانيد فكر كنيد.
4- ياد مرگ و غذاب قيامت را به خاطر داشته باشيد.
تبسم كنيد
خنده در برخي روايات ستايش شده است، امام علي(ع) ميفرمايد: (بهترين خنده تبسم است) و امام رضا(ع) ميفرمايد: (اگر كسي به روي برادر مومنش لبخند بزند، خدا براي او حسنهاي مينويسد و كسي كه براي او حسنهاي نوشته شود، خدا او را عذاب نميكند).
توجه به روايات نكوهش و ستايش، اين نتيجه را درپي دارد كه اصل خنده در اسلام نكوهش نشده، نخنديدن از صفات فرد با تقوا نيست، و بر روي لب تبسم داشتن از سيره امامان نيز بوده است ولي بايد دقت كرد كه به آفات آن مبتلا نشد.
اخلاق الهي(دروس اخلاق آيتالله تهراني)