لقمه لقمه تا ملاقات با خدا

پاتوق شیشه ای- ماه رمضان را ماه مهمانی خدا نام نهاده اند. در مهمانی، میزبان با انواع و اقسام اطعمه و اشربه لذیذ و رنگارنگ، سعی می کند از مهمان پذیرایی کرده و موجبات آسایش و رضایت او را فراهم سازد. پس این (رمضان) چه مهمانی ای است که مهمان را گرسنه نگاه داشته و بر او مرارت روا می دارند؟ سرّ این معما را در بیتی از مولوی می توان جست؛ این دهان بستی دهانی باز شد/ تا خورنده لقمه‌های راز شد.

ظاهراً بیتی ساده و فهمش راحت است اما لایه هایی دارد که جز محرمان راز را به آن پستوها راه نیست. اینجاست که باید سراغ بزرگ مردانی چون غزالی رفت.مانند کوران دامان او را گرفت و رفت. اویی که چراغ به دست دارد و در دالانهای علم و معرفت پیش می رود. امام محمد غزالی در کیمیای سعادت، سرمنشاء هبوط را شهوت شکم می داند و می گوید: «بدان که معده حوض تن است  و عروق که از آن می رود به هفت اندام چون جوی هاست و منبع همه شهوتها معده است و این  غالب ترین شهوتی است بر آدمی ،آدم که از بهشت رانده شد به سبب این شهوت بود.»

غزالی که ریشه سقوط را در شکم می داند لاجرم نردبام صعود و عروج را نیز در صیام می بیند. پس تعجبی ندارد که لطیف ترین تعاریف را از روزه ارائه کند. وی معتقد است این نردبام سه پله دارد؛  روزه عموم و روزه خواص و روزه خواصِ خواص. پله نخست روزه دهان و دامان است. پله دوم روزه چشم و گوش و سایر اعضاست و آخرین پله روزه قلب است. با خورشت روزه عوام باطل می شود، با شنیدن و دیدن حرام روزه خواص و با ورود غیر دوست به دل، روزه خواصِ خواص. (اینجاست که تفاوتهای ظریف صوم و صیام آشکار می شود.)

پس ای خدای من! این دهان بستی دهانی باز کن/ آن خورنده لقمه های راز کن.../انتهای پیام/