چرا مسلمانان از غير مسلمانان جزيه ميگيرند؟
سرويس انديشه - يکي از افتخارات اسلام اين است که کسي را مجبور نمي کند که به طور اکراه و اجبار پيرو اين آيين گردد.چنانکه در آيه 256 سوره بقره داريم: اکراه و اجباري در انتخاب دين اسلام نيست زيرا هدايت و ضلالت از هم مشخص شده اند.
از نظر اسلام ايماني که با زور به افراد تحميل شود ارزش ندارد. و در تمام احکام اسلام چه ثواب و تشويق و چه مجازات و تنبيه براي اعمالي است که ارادي و از روي اختيار تمام فرد باشد.
هدف جهاد در اسلام و مبارزه در برابر تهاجم دشمن، خود بحثي جداست اما جزيه ماليات سرانه اي بود که اهل کتابي که در حيطه حکومت مسلمانان بودند در هر سال به دولت اسلامي مي پرداختند و علت قرار دادن چنين مالياتي اين بود که چون جامعه آنان بدست مسلمانان اداره مي شد و دولت اسلامي مجبور بود که حفاظت و نظم و امنيت آنها را به عهده بگيرد.از اين لحاظ لازم بود ماليات عادلانه اي از هر فرديکه اسلام را نپذيرفته است دريافت کند و در راه تامين وسائل زندگي و حفظ جان و مال آنان مصرف نمايد و همچنين آنان مي توانستند با مسلمانان آزادانه مراوده و داد و ستد کنند.به اين ترتيب هنگامي که جنگي با يک دشمن خارجي در مي گرفت مسلمانان از آنان دفاع مي کردند و آنان در جنگ شرکت نمي کردند.
شواهد زنده تاريخي در دست است که نشان مي دهد مبلغ جزيه کم و در بعضي موارد ناچيز بوده است و به منظور فشار وارد کردن بر غير مسلمانان نبوده بلکه فقط به منظور تامين آسايش و امنيت براي آنان بوده است. ازجمله:
1- هنگاميکه عبادة بن صامت فرمانروايان مصر را به دين اسلام دعوت مي کرد به آنان چنين گفت:
اختيار با شما ست خواستيد آيين اسلام را پس از دقت و بررسي اختيار کنيد و اگر نميخواهيد مسلمان شويد جزيه بدهيد و تحت فرمان حکومت اسلامي باشيد و تا ما باشيم و شما باشيد همه ساله رفتاري با شما خواهيم نمود که طرفين از هم خوشنود باشيم. ما با شما هم پيمان مي شويم. جان و دارايي و زمين و خانه شما را حفظ مي کنيم و هرکس باموال شما تجاوز کند با او مي جنگيم.
2-پس از آنکه مسلمانان در نبرد با روميان فاتح شدند و قسمتهاي زيادي از شامات بدست آنان افتاد مردم حمص حاضر شدند جزيه بپردازند.سپس مسلمانان به عللي صلاح ديدند پيمانيکه بين خود و مردم مسيحي حمص بسته بودند با رضايت طرفين لغو کنند..به اين خاطر سردار مسلمانان در يک مجمع عمومي به مردم حمص چنين گفت:آنچه به ما داده ايد از ما پس بگيريد و ما را از هم پيماني خود آزاد سازيد.مردم حمص در پاسخ گفتند: هرگز ما از شما جدا نمي شويم.دادگستري و پرهيزکاري شماها بهتر از رفتار روميان است.ما حاضريم همراه نيروهاي اسلامي با ارتش روميان بجنگيم.
3-در عهد نامه خالدبن وليد با مسيحيان اطراف فرات ، چنين نوشته شده است:
اين نوشته اي است از خالدبن وليد به صلوبا(بزرگ مسيحيان) و جمعيتش. من با شما پيمان مي بندم بر جزيه و دفاع، و در برابر آم شما در حمايت ما قرار داريد و مادام که از شما حمايت مي کنيم ، حق گرفتن جزيه داريم و الا حقي نخواهيم داشت.اين عهدنامه در سال دوازده هجري در ماه صفر نوشته شد.
جالب اين است که هرگاه در حمايت کوتاهي ميشد جزيه را پس ميدادند(مثل مردم حمص که گفته شد) يا اصلا نمي گرفتند.
4- مقدار جزيه هايي را که پيامبر اسلام(ص) براي مسيحيان نجران تعيين نموده بود اين بود که مردم آنجا سالي سه هزار حله که بهاي هر حله چهل درهم بود را در دو قسط بدهند.
5-مقدار جزيه اي که پيامبر(ص) با اهل اذرح به توافق رسيد سالي صد دينار بود.بطور مسلم اين رقم پولها در برابر نگهباني و حفظ جان و مال آنها در برابر دشمنان چندان قابل توجه نبود.
و شاهد ديگر بر اينکه جزيه براي تامين امنيت و دفاع از اهل کتاب بوده است اين است که به کودکان و زنان و پيرمردان و نا توانان آنها جزيه تعلق نمي گرفت و فقط به کساني تعلق مي گرفت که توانايي حمل سلاح و جنگيدن داشتند.
اگر جهاد بر همه مسلمانان واجب نبود ( هنگام دفاع يک مرد مسلمان که توانايي دارد بايد به جنگ برود)، از آنان نيز جزيه گرفته مي شد زيرا جزيه يعني جزاي امنيتي که حکومت اسلامي فراهم مي سازد.
در نتيجه جزيه يک نوع کمک مالي است که اهل کتاب در برابر مسئوليتي که مسلمانان به منظور تامين امنيت و جان و مال آنها به عهده مي گيرند پرداخت مي گردد. و در عوض، آنان از شرکت در جهاد معاف مي گرددند.
برگرفته از کتاب تفسير نمونه جلد7/
و کتاب پرسشها و پاسخهاي مذهبي/ناصر مکارم شيرازي،جعفر سبحاني/جلد
وبلاگ پاسخ شبهات قرآن
/انتهاي پيام/