و تو چه مي داني ليله القدر چيست؟
قضا و قدر چيست؟
معناي قضا: آيا تا كنون اسم قاضي را شنيدهايد؟ كار قاضي اين است كه وقتي بين دو نفر مشكل يا دعوايي پيش ميآيد به او مراجعه ميكنند و او حق را به يك طرف، كه حق با اوست ميدهد و دعوا را خاتمه ميبخشد. پس چون قاضي دعوا را فيصله ميبخشد و يا تمام ميكند به او قاضي ميگويند.
حال وقتي ميگويند قضاي الهي بر چيزي تعلق گرفته، به اين معنا است، كه خداوند اين گونه حكم كرده كه آن چيز با علتهاي خودش به گونهاي خاص ايجاد شود و حتمي شود؛ مثلا قضا و قدر الهي بر اين تعلق گرفته كه اگر كسي به آتش دست بزند دست او بسوزد، اگر كسي خودش را از بلندي پرتاب كند، صدمه ببيند.
معناي قدر: قدر به معناي تقدير كردن و اندازه گرفتن است وقتي ميگويند قدر الهي، يعني خداوند قدر و اندازه هر چيز را مشخص كرده است؛ مثلا قدر الهي بر اين تعلق گرفته كه سال 365 روز باشد. در حوادثي هم كه اتفاق ميافتد قدر الهي بر اين تعلق گرفته است كه اگر علتها فراهم شود، نتيجه مورد نظر هم به دست آيد. مثلا اگر كسي بيمار شود و دارويي كه براي همان بيماري وجود دارد مصرف كند و خوب شود، خوب شدن شخص مطابق قضا و قدر الهي است، چون خداوند اين گونه تقدير كرده است كه خوردن دارو موجب بهبودي شود. حال اگر مريض دارو مصرف نكرد و بيماريش شديدتر شد باز هم مطابق قضا و قدر الهي است.
آيا قضا و قدر امري حتمي و تغيير ناپذير است يا ما ميتوانيم با دعا و صدقه و... آن را تغيير دهيم؟
خداوند علتها و سببها را قرار داده و مقرر كرده است كه اين علتها نتيجههاي خودشان را بدهند.
قضا و قدر الهي دو گونه است:
الف: قضا و قدر حتمي و غير قابل تغيير
ب: قضا و قدر مشروط
براي مشخص شدن فرق اين دو به مثال زير توجه كنيد:
سم كشنده است، پس اگر كسي سم بخورد و مقدار سم به اندازهاي باشد كه موجب مرگ ميشود، چنين شخصي خواهد مرد. اما اگر كسي سم بخورد و فورا دارويي كه اثر سم را از بين ميبرد بخورد آيا باز هم خواهد مرد؟ پاسخ مشخص است.
پس سم هميشه كشنده نيست بلكه در صورتي كشنده است كه داروي ضد سم مصرف نشود. در اين مثال كشنده بودن سم، قضا و قدر غير حتمي است، حال اگر سم خورده شد و داروي ضد سم مصرف نشد كشته شدن حتمي خواهد بود و به اصطلاح جايش در لوح محفوظ است.
سرنوشت ما نيز همين گونه است، صدقه دادن، صله رحم، توبه، نيكي به والدين و ساير كارهاي خوب مانند داروي ضد سم است. پس ممكن است قضا و قدر غير حتمي الهي به اين تعلق گرفته باشد كه براي ما حادثهاي اتفاق بيفتد، حال اگر صدقه بدهيم، صدقه مانند پادزهر جلوي آن حادثه را ميگيرد. در شب قدر با توبه به درگاه خداوند از آن کريم درخواست ميکنيم که اثرات بد افعال ما را محو کند و با دعا، درخواست ميکنيم برايمان هر آنچه خير و خوبي است مقدر کند و يا اسبابش را فراهم کند./انتهاي پيام/