چه کسي اول توبه ميکند؟
در مرحله اول و قبل از اينکه انسان توبه کند و روي به جانب خداي متعال بياورد، مقام ربوبي به مقتضاي رأفت و رحمت خاصهاش نظري به عبد مياندازد و با عنايت بخصوص بازگشتي بر عبد ميکند و او را به سوي خود ميکشد که در نتيجه آن عبد به طرف پروردگار خويش روي ميآورد و به سوي او بازگشت ميکند.
سپس بعد از بازگشت عبد به طرف پروردگار، دوباره عنايت ديگري از جانب او نسبت به عبد ميشود و رحمت و غفران خود را شامل وي مينمايد که اين همان قبول توبه عبد است.
در حقيقت بايد گفت توبه و بازگشت عبد، بين دو بازگشت از جانب پروردگار ميافتد و به عبارتي، روي آوردن بنده به طرف خداي خويش، بين دو بار روي آوردن از جانب خدا به سوي او قرار ميگيرد.
و اگر او نظري بر بنده نيندازد و او را به حال خود بگذارد، هرگز توبه و بازگشتي از بنده نخواهد بود و هرگز روي به طرف پروردگار نخواهد آورد. و نيز، بعد از بازگشت عبد، اگر قبول از جانب او نباشد و رحمت و مغفرت او متوجه عبد نگردد، باز خسران در انتظار عبد نخواهد بود.
آن يکي الله ميگفتي شبي تا که شيرين ميشد از ذکرش لبي
گفت شيطان آخر اي بسيار گــو اين هــمـه الله را لـبـيـک کـــو
مي نيايد يک جواب از پيش تخت چند الله ميزني با روي سخت
او شکسته دل شد و بنهاد سر ديد در خـواب او خـضـر را خـضـر
گفت هين از ذکر چون واماندهاي چون پشيماني از آن کش خواندهاي
گـفت لـبـيـکـم نميآيد جواب زان همي ترسم که باشد رد باب
گـفت آن الله تو لـبـيک ماست و آن نياز و درد و سوزت پيک ماست
حـيـلـهها و چـاره جوئيهاي تو جـذب مـا بـود و گـشاد اين پاي تو
ترس و عشق تو کمند لطف ماست زيـر هـر يـارب تـو لـبيـک مـاسـت
/انتهاي پيام/