غيرتي ها بخوانند!
معناي عفت
عفت در لغت به معناي خويشتنداري، تسلط بر نفس، حفظ خود از آلودگيها و نقطه مقابل شهوتپرستي و شکمپرستي است.
از آيات و روايات نيز همين معنا برداشت ميشود و ميتوان گفت: واژه عفت در نگاه اول داراي معنايي عام و گسترده است؛ ولي در زبان دين بيشتر در مورد خويشتنداري در دو مورد استعمال شده است:
الف: خويشتنداري و قناعت در امور مالي.
ب: خويشتنداري و کنترل غريزه جنسي.
واژه عفت زماني که در عرف و اصطلاح عمومي به کار برده ميشود غالبا ناظر به همين معناي دوم بوده و عموم مردم از کلمه عفت، پاکدامني و خويشتنداري در برابر هجوم شهوات و اميال شيطاني و کنترل مسائل جنسي را برداشت ميکنند.
معناي غيرت
در تعريف غيرت گفته شده است: نفرت طبع، ناشي از بخلورزي در مشارکت داشتن ديگران در چيزي که محبوب و مورد علاقه شديد انسان است.
يکي از اموري که انسان به شدت به آن علاقهمند است و در اين راه از جان و هستي خود خرج ميکند، همسر، فرزندان، خانواده و ناموس او است.
غيرت در اصل از تغيير و تغير گرفته شده و به معناي دفاع شديد از عرض و ناموس يا مال و کشور و دين است، چون غالبا چهره شخص غيور هنگام دفاع، متغير و دگرگون ميشود و نشانههاي دفاع جدي و شديد در چهرهاش ديده ميشود.
واژه غيرت داراي معناي عام و گستردهاي است و اقسام گوناگوني دارد؛ مانند: غيرت در حفظ اموال، غيرت در حفظ حيثيت و آبرو، غيرت در حفظ دين و آيين، غيرت در حفظ استقلال کشور و...
ولي بيشتر در حفظ حريم خانواده و ناموس به کاربرده ميشود؛ از اين رو در مراجعه به عرف عمومي جامعه نيز همين معاني برداشت ميشود؛ و غالبا غيرت را چنين تعريف ميکنند: تعصب و حساسيت نسبت به افراد خانواده، ناموسپرستي، حميت، مردانگي و غيرتمندي، يعني کسي که نگاهدار عصمت، شرف، عزت، آبرو، دين و ايمان است و اجازه نميدهد افراد لاابالي، هرزه، بي تقوا و منحرف در حريم ناموس و دين او وارد شوند.
ارزش غيرت
غيرت ناموسي در انسان، نشانه انسانيت او است و به عنوان يک ارزش الهي، اخلاقي و انساني است و انسان غيرتمند مورد عنايت و توجه خداوند است.
امام صادق(ع) ميفرمايد: خداوند غيور است و هر فرد غيرتمندي را دوست دارد و به خاطر غيرتش تمام کارهاي زشت و پليديهاي آشکار و پنهاي را حرام فرموده.
غيرت همچون پليس مخفي و پاسبان در روح و روان انسان است که از مرزها، حدود و خط قرمزها مراقبت ميکند و انسان را به نظارت قاطع در اين مسئله وا ميدارد تا به نگهباني و پاسداري از حريم و ناموس خود پرداخته، از عفت افراد خانواده، محافظت و حراست نمايد.
شهيد مطهري در اين باره مينويسد: (غيرت نوعي پاسبان است که آفرينش براي مشخص بودن و مختلط نشدن نسلها در وجود بشر قرار داده است و راز اين که مرد، حساسيت فوق العادهاي دارد اين است که خلقت، مأموريتي به او داده تا نسب را در نسل آينده حفظ کند و اين احساس مانند علاقه به فرزند است. اگر حس غيرت در مرد نميبود، رابطه نسلها با يکديگر قطع ميشد و هيچ پدري فرزند خود را نميشناخت و با قطع اين رابطه، احساس اجتماعي بودن بشر متزلزل ميشد).
غيرت بيجا ممنوع
در دستورات دين غيرتمندي يکي از صفات و نشانههاي بارز يک فرد با ايمان مطرح شده است و پيشوايان و بزرگان دين در رفتار و گفتار خود به همگان درس غيرتمندي و عفت ورزي آموخته و ضمن سرزنش افراد بيغيرت، آنان را مورد لعنت و نفرين خود قرار دادهاند.
ولي بايد توجه داشت از نظر اسلام غيرتي به عنوان ارزش مطرح شده است که مانند ساير صفات ارزشي، در حد اعتدال و دور از هرگونه افراط و زيادهروي باشد؛ نه مانند دفاع غير منطقي از ناموس که به صورت وسواس و سوءظن در آيد.
بدون شک اين نوع حساسيتهاي بيمورد، از نظر اسلام نکوهيده و ضد ارزش است. پيامبر اسلام(ص) فرمودند: (غيرت دو گونه است: نوعي از آن را خداوند دوست دارد و آن را تأييد ميکند و نوعي ديگر که مورد قبول خداوند نيست، آن غيرتي که خداوند دوست دارد، غيرتي است که در مورد مشکوک(احتمال آلودگي و فساد) باشد، اما غيرتي که در غير اين گونه موارد باشد، خداوند آن را دوست ندارد).
ممکن است غيرتورزيهاي نابهجا و بيش از حد شرعي، زنان را در تنگنا قرار دهد و پيامدهاي منفي به همراه داشته باشد؛ همانگونه که اميرالمومنين(ع) در سفارش خود به امام حسن(ع) با تحليل غيرتورزيهاي نابهجا و آثار سوء آن فرمودند: (از غيرتورزي در غير موردش پرهيز کن؛ زيرا اينگونه غيرت(افراطي) سبب گرفتاري و انحراف درستکار از آنها ميگردد و موجب ميشود که افراد بيگناه در معرض تهمت قرار گيرند)./انتهاي پيام/