علت اختلاف نظر مراجع در اعلام اول ماه رمضان و شوال
اختلاف نظر مراجع تقليد در ثبوت اول ماه، امري نيست که تازه به وجود آمده باشد، بلکه در گذشته نيز اين مسئله، در نزد ايشان مورد فکر و نظر بوده است. عوامل متعددي باعث اختلاف نظر گرديده است که موارد ذيل را ميتوان مهمترين آنها دانست:
1- اعتبار اتحاد افق؛ عدهاي بر اين باورند که اگر هلال ماه، در نقطهاي از کره زمين ديده شود(که افق در آنجا با جاهاي ديگر تفاوت داشته باشد ولي در شب مشترک باشند) اول ماه در آن مکانها ثابت ميشود. در مقابل اين نظريه، فقهايي هستند که اتحاد در افق را معتبر نميدانند و معتقدند: اگر هلال ماه در شهري ديده شود که افق آن، با شهر يا کشور ديگر اختلاف داشته باشد، اول ماه شرعي براي شهر دوم ثابت نميشود. بديهي است طبق نظر اول به طور معمول، اول ماه يک روز زودتر ثابت ميشود.
2- اعتبار حکم حاکم؛ حجيت و نفوذ حکم حاکم ميان فقيهان، نظري مشهور است، ولي برخي از آنان، حکم حاکم را در رويت هلال ماه معتبر نميدانند.
3- شهادت بينه نزد حاکم؛ گاه مجتهد جامع شرايط، از شهادت کساني که ماه را ديدهاند، اطمينان پيدا ميکنند و بر اين اساس ثبوت اول ماه را اعلام ميدارند. چه بسا ممکن است به جهت فقدان برخي شرايط، براي مجتهد ديگري اين اطمينان حاصل نشده باشد.
اختلاف فقيهان در امور ياد شده، به جهت اختلاف در يک سري از مباني نظري و اصول فکري است که آرا و افکار متفاوتي را برميتابد. نظريهپردازي مختلف در ادبيات و اصول فقه، برداشت متفاوت از آيات و روايات و اختلاف نظر در سند احاديث و شناخت راويان، به طور طبيعي موجب تفاوت در بعضي از فتاوا ميشود./انتهاي پيام/