دو عامل زندگي موفق
در مسائل زندگي علاوه بر عقل طبيعي، انسان بايد داراي عقل زندگي نيز بود، عقل زندگي از راههاي مختلف بدست ميآيد که مهمترين آن بهرهگيري از رهنمودهاي انبياء و اولياي الهي است.
1- وقار و متانت
امام علي(ع) فرمود: وقار زيور عقل است.(غررالحکم، ج2)
سبکسري و رفتار بچگانه آدمي را در جامعه سبک ميسازد در حالي که متانت و سنگيني مايه عزت است. انسان در همه حال بايد با وقار و سنگين باشد، بدون اين که دچار تکبر و خودخواهي شود که اين دو مقوله از هم جدايند.
امام علي(ع) فرمود: اگر وقار داشته باشي گرامي ميشوي.(غررالحکم، ج2)
و همچنين فرمود: با وقار هيبت انسان بيشتر ميشود.
بر مومن و عاقل است که در زندگي و در برخورد با افراد جامعه متانت و سنگيني و وقار خود را حفظ کند و از هر چيزي که وقار او را خدشهدار سازد دوري نمايد.
اموري هست که انجام آن، انسان را سبک ميکند، مانند غذا خوردن در راه يا دويدن در جاي نامناسب، با صداي بلند خنديدن يا حضور در بعضي مکانها که ممکن است براي بعضي اشخاص درست نباشد و دور از انتظار و سبک باشد مگر در مقام انجام وظيفه ديني که گاه لازم است انسان از آبروي خود هم مايه بگذارد. در همه حال حتي در برخورد با دشمن متانت بسيار کارساز و سازنده است.
2- دوري از سخنچيني و سخنچينان
امام علي(ع) فرمود: از سخنچيني بپرهيز، که سخنچيني تخم کينه را در دل ميکارد و آدم را از خدا و مردم دور ميسازد.(غررالحکم، ص222)
سخنچيني گونهاي بيماري بسيار زشت اجتماعي است که پيامدهاي زيانبار فراواني دارد و مهمترين آن ايجاد فتنه، اختلاف، دشمني، هتک حرمت و خونريزي است.
اين صفت زشت به معناي حرف اين و آن را براي ديگري بردن و تحريک کردن ديگري به انتقام و دشمني است، آدم عاقل نبايد خود را درگير حرف اين و آن کند و آتش بيار معرکه شود و وزر و وبال ديگران را به گردن گيرد.
امام علي(ع) فرمود: بدترين راستگويي، سخنچيني است.(همان)
نقل سخن براي ديگران هرچند راست باشد، اگر زيانبار باشد، از نوع سخنچيني است، انساني که حرف براي اين و آن ميبرد قابل اعتماد نيست، زيرا همان گونه که حرف ديگران را براي ما ميآورد، حرف ما را نيز براي ديگران خواهد برد.
امام علي(ع) فرمود: کسي که چيزي را از ديگري براي تو نقل ميکند، از تو نيز براي ديگران نقل خواهد کرد.(همان)
هر که عيب ديگران پيش تو آورد و شمرد
بي گمان عيب تو را نزد ديگران خواهد برد
همه افراد مخصوصا مسئولان بايد بسيار به اين نکته ظريف توجه کنند که حرفشنوي از اينگونه کسان نداشته باشند و آنها را از خود طرد نمايند و به اين روبهصفتان ميدان خودنمايي و عرض اندام ندهند که با سخنچيني، خوبان را بد و بدان را خوب جلوه دهند و با نفوذ در يک فرد مدير و مسئول هم او را ساقط ميکنند، هم به آن تشکيلات ضربه وارد ميسازند.
امام علي(ع): در سفارش به حاکم جديد مصر، مالک اشتر فرمود: در تصديق سخنچينان شتاب نکن هرچند خود را به شکل و لباس خيرخواهان درآورند؛ زيرا سخنچين ستمکار است نسبت به کسي که سخن او را آورده، و خيانت کرده به کسي که سخن را برايش آورده است.(غرر، ج2)
يعني زمامدار و کارگزار به اين خطر نزديکتر است و سخنچينان سعي ميکنند ديگران را طرد نمايند و خود را به کارگزاران نزديک نمايند و وظيفه آن مسئول است که در لحظه اول و گام نخست، راه را بر او سد کند و وي را از اثرگذاري نااميد سازد و براي هميشه او را طرد نمايد، زيرا بزرگترين خطري که کارگزاران را تهديد ميکند، حضور افرادي است در اطراف آنان مانند سخنچينان که نيت خيري ندارند./انتهاي پيام/