آثار معنوي و اخلاقي غنا و موسيقي
1- فقر و کاهش روزي
غناء و خوانندگي حرام، نفاق را به ارث ميگذارد و فقر و کاهش روزي را به ارمغان ميآورد.(بحارالانوار، ج79)
امام علي(ع) فرمود: زياد گوش دادن به غنا و موسيقي حرام، باعث بروز فقر و تهيدستي ميشود.(خصال، ج2)
ممکن است کساني بگويند؛ گوش کردن موسيقي و آوازهخواني چه ربطي به رزق و روزي آدم دارد!؟ استاد مطهري(ره) در کتاب انسان و سرنوشت ميفرمايد:
از نظر مادي، عوامل موثر در اجل و روزي و سلامت و سعادت و خوشبختي منحصرا مادي است، تنها عوامل مادي است که اجل را نزديک يا دور ميکند، روزي را توسعه ميدهد يا تنگ ميکند، به تن سلامت ميدهد يا ميگيرد، خوشبختي و سعادت را تأمين يا نابود ميکند؛ اما از نظر جهانبيني الهي علل و عوامل ديگري «عوامل روحي و معنوي» ناميده ميشوند نيز همدوش عوامل مادي در کار اجل و روزي و سلامت و سعادت و امثال اين امور موثرند.
2- عامل بيحيايي و تحريک و تکثير شهوت
رسول خدا(ص) فرمود: غنا و خوانندگي حرام، کاري است که انسان را به فحشاء و زنا ميکشاند.(ترجمه ميزان الحکمه، ج9)
همچنين فرمود: از غنا و موسيقي بترسيد و از آن دوري کنيد؛ زيرا موسيقي حياي انسان را کم ميکند و شهوت و غريزه جنسي را تحريک و زياد ميکند و مردانگي را نابود ميسازد و هرکاري که شراب ميکند، موسيقي هم انجام ميدهد.(الدر منثور، ج5)
3- عامل قساوت قلب
در وصيت پيامبر(ص) به اميرالمومنين(ع) آمده: اي علي! سه چيز قساوت قلب ميآورد؛ اول: گوش دادن به لهويات که از جمله آن غنا و موسيقي حرام است. دوم: رفتن به شکار. سوم: در خانه پادشاهان و سلاطين رفت و آمد کردن.(وسائل الشيعه، ج17)
4- عامل نزول بلا
رسول خدا(ص) فرمود: هرگاه امتم 15 خصلت را بکار ببندند، دچار بلا ميشوند؛ ازجمله اين پانزده مورد را «نگه داشتن کنيزان خواننده و نواختن آلات طرب و غنا» نام بردند.(تحف العقول)
امام صادق(ع) فرمود: خانهاي که در آن غنا و موسيقي حرام باشد از بلا و مصيبت در امان نيست.(وسائل الشيعه، ج17)
5- عامل رشد نفاق
رسول خدا(ص) فرمود: بترسيد و بپرهيزيد از گوش دادن به سازها و آوازها، زيرا اين دو نفاق را در دل ميرويانند، همچنانکه آب سبزه را ميروياند.(ميزان الحکمه، ج9)
امام صادق(ع) فرمود: غنا و موسيقي، آشيانه مرغ نفاق ميباشد.(ترجمه علل الشرايع، ج2)
6- عامل سلب اراده از انسان
امام خميني(ره) در چهل حديث فرمود: اي عزيز! بکوش تا صاحب عزم و داراي اراده شوي، که خدا نخواسته اگر بيعزم از اين دنيا هجرت کني، انسان صوري بيمغزي هستي که در عالم به صورت انسان محشور نشوي، زيرا که آن عالم محل کشف باطن و ظهور سريره است. و جرأت بر معاصي کمکم انسان را بيعزم ميکند، و اين جوهر شريف را از انسان ميربايد.
بيشتر از هرچه گوش دادن به «تغنيات» سلب اراده و عزم از انسان ميکند.
7- بيتفاوت شدن به ناموس
اسحاق بن حرير ميگويد: از امام صادق(ع) شنيدم که ميفرمود: شيطاني وجود دارد که به او «قفندر» گفته ميشود. هنگامي که در خانه شخصي چهل روز موسيقي حرام باشد و مردم در آن مجلس داخل شوند، شيطان، تمام اعضاي بدن صاحبخانه را لمس ميکند، بعد نفسي شيطاني در او ميدمد و آنچنان اثري روي اين شخص ميگذارد که نسبت به رابطه نامشروع ديگران با همسرش بيتفاوت ميشود.(فروع کافي، ج6)
از اين روايت استفاده ميشود که غنا و موسيقي حرام باعث افزايش فساد و فحشاء ميگردد و از جمله عواملي است که جامعه و اجتماع را از درون ميپوساند و ايمان مردم را ميربايد، بيغيرتي و لااباليگري دو مولود شوم سروکار داشتن با نوارها و موسيقيهاي مبتذل است که انسان را از سعادت، حقيقت و معنويت باز ميدارد. اين امور، ممکن است به تدريج ايجاد شود و به روشي مرموز و مخفي، انسان را به تباهي و خسران بکشاند.
8- موسيقي حرام مانع استجابت دعا
نوف بکالي ميگويد: در يکي از شبها امام علي(ع) را ديدم که براي عبادت از بستر برخاست، نگاهي به ستارگان افکند، و به من فرمود: خوابي يا بيدار؟ گفتم: بيدارم. فرمود:
اي نوف! همانا داود پيامبر در چنين ساعتي از شب برميخواست، و ميگفت: اين ساعتي است که دعاي هر بندهاي به اجابت ميرسد، جز مالياتگيران حکومت جور، جاسوسان، شبگردان و نيروهاي انتظامي حکومت ستمگر، نوازنده طنبور و آلات موسيقي و صاحب نرد و ديگر آلات قمار، که دعايشان مستجاب نميشود.(نهج البلاغه)
حق همي گويد چه آوردي مرا
اندرين مهلت که دادم مر تو را
عمر خود را در چه پايان بردهاي
قوت وقوت در چه فاني کردهاي
گوهر ديده کجا فرسودهاي
پنج حس را در کجا پالودهاي
گوش و چشم و هوش و گوهرهاي عرش
خرج کردي چه خريدي تو زفرش
نعمتت دادم بگو شکرت چه بود
دادمت سرمايه هين بنماي سود
(مثنوي معنوي)