خاطره خوش از عبادت

استاد شهيد فرمود:

در عبادت، جزء توصيه‏هاى پيغمبر اكرم(ص) اين است كه عبادت را آن قدر انجام دهيد كه روحتان نشاط عبادت دارد يعنى عبادت را با ميل و رغبت انجام ‏دهيد. وقتى يك مقدار عبادت كرديد، نماز خوانديد، مستحبات را بجا آورديد، نافله انجام داديد، قرآن خوانديد و بيداري كشيديد، ديگر حس مى‏كنيد الآن اين عبادت سخت و سنگين است؛ يعنى به زور داريد بر خودتان تحميل مى‏كنيد. فرمود: ديگر اينجا كافى است، عبادت را به خودت تحميل نكن.

همينقدر كه تحميل كردى، روحت كم كم از عبادت گريزان مى‏شود و گويى عبادت را مانند يك دوا به او داده‏اى. آن وقت يك خاطره بد از عبادت پيدا مى‏كند. هميشه كوشش كن در عبادت نشاط داشته باشى و روحت خاطره خوش از عبادت داشته باشد.

به جابر فرمود: «يا جابِرُ انَّ هذَا الدّينَ لَمَتينٌ فَأوْغِلْ فيهِ بِرِفْقٍ فَانَّ الْمُنْبَتَّ لا ارْضاً قَطَعَ وَ لا ظَهْراً ابْقى‏.» «کافي، ج2»
اى جابر! دين اسلام، دين بامتانتى است، با خودت با مدارا رفتار كن.
                     
بعد مي‌فرمايد: جابر! آن آدمهايى كه خيال مى‏كنند با فشار آوردن بر روى خود و سخت گيرى بر خود زودتر به مقصد مى‏رسند اشتباه مى‏كنند، اصلًا به مقصد نمى‏رسند. مَثَل آنها مَثَل آن آدمى است كه مركبى به او داده‏اند كه از شهرى به شهرى برود؛ او خيال مى‏كند هرچه به اين مركب بيشتر شلّاق بزند و فشار بياورد زودتر مى‏رسد. چند منزل اول را با يك منزل به يك روز مى‏رود ولى يك وقت متوجه مى‏شود كه حيوان بيچاره را زخمى كرده و حيوان از راه مانده و به مقصد نرسيد، مركبش را هم مجروح و ناقص كرد.

فرمود: آدمى كه بر روى خود فشار مى‏آورد و زائد بر استعداد خويش بر خودش تحميل مى‏كند خيال مى‏كند زودتر به مقصد مى‏رسد، او اصلًا به مقصد نمى‏رسد؛ روحش مثل مركبى مى‏شود كه زخم برداشته باشد، از راه مى‏ماند و ديگر قدم از قدم بر نمى‏دارد.
(مجموعه‏ آثار استاد مطهرى، ج‏16)